Բացել գլխավոր ցանկը

ՄԱԿ-ի Փախստականների հարցերով գերագույն հանձնակատարի գրասենյակ

ՄԱԿ-ի Փախստականների հարցերով գերագույն հանձնակատարի գրասենյակ (ՄԱՓԳՀ) (անգլ.՝ United Nations High Commissioner for Refugees, UNHCR), ՄԱԿ-ի կազմակերպություններից մեկը, որը զբաղվում է փախստականների հարցերով[1]: Այն հիմնադրվել է 1951 թվականին Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի հետևանքով դեռևս անօթևան մնացած ավելի քան մեկ միլիոն մարդկանց օգնելու նպատակով։

ՄԱԿ-ի Փախստականների հարցերով գերագույն հանձնակատարի գրասենյակ
ՄԱՓԳՀ
UNHCR-geneveNov2013.jpg
Տեսակorganization established by the United Nations?
ԵրկիրFlag of Switzerland.svg Շվեյցարիա
ՀիմնադրվածԴեկտեմբերի 14, 1950 (1950-12-14)
Նպատակներ
  • Պաշտպանել փախստականների իրավունքները և բարեկեցությունը
  • Փախստականներին պաշտպանել և ամբողջ աշխարհում միջազգային գործողություններով լուծել նրանց խնդիրները
  • Թույլ չտալ, որ երբևիցե մեկին իր կամքին հակառակ վերադարձնեն մի երկիր, որտեղ հիմքեր կան վախենալու, որ կարող է ենթարկել հալածանքի
Գլխադասային գրասենյակՇվեյցարիա Ժնև, Շվեյցարիա
Պաշտ. լեզու(ներ)անգլերեն
ՊատկանելիությունՄիավորված ազգերի կազմակերպություն
Բյուջե3,2 միլիարդ դոլար (2010 թվական)
ՊարգևներԽաղաղության Նոբելյան մրցանակ, Խաղաղության Նոբելյան մրցանակ, Ինդիրա Գանդիի մրցանակ և Բալցանի մրցանակ
Կայքunhcr.org

Փախստականների գերագույն հանձնակատարը միջազգային պաշտպանություն է տրամադրում փախստականներին, որի հիմքում ընկած է Մարդու իրավունքների հարգանքը, ընդհուպ մինչև ապաստան գտնելու հնարավորությունը[2]: Գերագույն հանձնակատարն է Ֆիլիպպո Գրանդին է (իտալացի դիվանագետ)։

ՄԱԿ-ի Փախստականների հարցերով գերագույն հանձնակատարի գրասենյակը ստեղծվել է 1950 (1951) թվականի դեկտեմբերի 14-ին, ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայի կողմից[1]: Գործակալությանը հանձնարարվել էր ղեկավարել և համակարգել փախստականներին պաշտպանելու և ամբողջ աշխարհում նրանց խնդիրների լուծման միջազգային գործողությունները[1]: գրասենյակը երկարատև լուծումներ է առաջարկում փախստականներին կամավոր հայրենադարձության, ապաստան երկրներում ինտեգրման կամ երրորդ երկրներում վերահաստատման համար։

ՊատմությունԽմբագրել

ՄԱԿ-ի Փախստականների հարցերով գերագույն հանձնակատարի գրասենյակը ստեղծվել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ, երբ պատերազմի ընթացքում բազմաթիվ եվրոպացիներ բռնի ուժով տեղահանվեցին[3]: Այն հիմնադրվել է 1951 թվականին Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի հետևանքով դեռևս անօթևան մնացած ավելի քան մեկ միլիոն մարդկանց օգնելու նպատակով։ Գրասենյկաը ի սկզբանե ուներ երեք տարվա մանդատ, որն ավելի ուշ երկարաձգվեց իրար հոջորդող հինգ տարի ժամկետով մինչև 2003 թվականը, երբ Ընդհանուր վեհաժողովը որոշեց օժտել կառույց այն մանդատով «մինչև փախստականների խնդիրը վերջնականապես լուծում ստանա»[2]:

ՆպատակներԽմբագրել

  • Դրա հիմնական նպատակն է պաշտպանել փախստականների իրավունքները և բարեկեցությունը։
  • Փախստականներին պաշտպանել և ամբողջ աշխարհում միջազգային գործողություններով լուծել նրանց խնդիրները[1]:
  • Թույլ չտալ, որ երբևիցե մեկին իր կամքին հակառակ վերադարձնեն մի երկիր, որտեղ հիմքեր կան վախենալու, որ կարող է ենթարկել հալածանքի[2]:
  • Օգնել այն մարդկանց, ովքեր նույնիսկ որևէ որկրի քաղաքացիություն չունեն[3]

ՓաստերԽմբագրել

Մինչև 2010 թվականի վերջը Փախստականների հարցերով գերագույն հանձնակատարի գրասենյակն արդեն հոգ էր տանում շուրջ 36.5 միլիոն հոգու, այդ թվում՝ փախստականների, վերադարձված անձանց, սեփական երկրում տեղահանվածների և քաղաքացիություն չունեցող մարդկանց համար[2]:

ՄԱՓԳՀ-ի գրասենյակը՝ Շվեյցարիայի Ժնև 2, CH-1211, փոստարկղ 2500, հեռ՝ (41-22) 739, 8111:

Սկսած 1950 թվականից, գործակալությունը օգնել է տասնյակ միլիոնավոր մարդկանց նորովի սկսել իրենց կյանքը[3]:

Գրասենյակի 2010 թվականի հաստատած երկամյա բյոջեն կազմում էր 3,2 միլիարդ դոլար[2]:

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 ՄԱՓԳՀ-ի պաշտոնական կայքը
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 «Հիմնարար Փաստեր», Միավորված Ազգերի Կազմակերպություն, Երևան, 2013 թվական, էջ 80
  3. 3,0 3,1 3,2 Office of the United Nations High Commissioner for Refugees

Արտաքին հղումներԽմբագրել