Հերիքնազ

իգական անձնանուն

Հերիքնազ, հայկական իգական անուն։ Առաջացել է հայերեն հերիք և նազ բառերից։ Նշանակում է «հերիք ինչքան նազ ես անում»։ Սկսել է գործածվել 17-րդ դարից։ Անվան կրճատ տարբերակն է՝ Հերիք[1]:

Հերիքնազ
Հերիքնազ
Տեսակիգական անձնանուն
Սեռիգական
Նշանակությունհերիք ինչքան նազ ես անում
Ծագում
Ծագման լեզուհայերեն
Գիրհայերենի այբուբեն
Անվան այլ ձևեր
Փաղաքշական ձևերՀերիք
Կապված հոդվածներ«Հերիքնազ» սկսվող էջեր

Հ. Աճառյանը այս անձնանունը ստուգաբանել է որ­պես «հերիք ինչքան նազ ես անում» բառակապակցության ամ­փոփ­ված ձև, սակայն այլ վարկածի համաձայն՝ անվան նախաձև կարող էր լինել Հիրիկնազ («հիրիկ ծաղկի նազ ունեցող») ձևը, մանավանդ, որ հայկական անձնանունների շարքում կա նաև Հիրիկ անունը: Իսկ «նազ» ածանցով կազմված ոչ միայն հայկական, այլև իրանական բազմաթիվ անուններ բացառապես ունեն նույնանման կազմություն՝ Արեգնազ («արևի նազ ունեցող»), Սալվինազ («նոճու նազանք ունեցող»), Գոլնազ («վարդի նազ ունեցող»), Մահինազ («լուսնիի նազանք ունեցող»), Փարինազ («փերու նազանք ունեցող») և այլն: Ուստի, Հերքնազ ձևը կարելի է դիտել որպես նախնական Հիրիկնազ ձևի ժողովրդական ստուգաբանություն: (Ա. Վարդանյան, Մի շարք անձնանունների բարբառային ձևերի ստուգաբանությունը, «Ջահուկյանական ընթերցումներ» գիտական հոդվածների ժողովածու, 2019, Երևան):

Հնագույն հիշատակությունն է 1653 թվականը[2], որից հետո՝ 1744[3], 1749[4], 1717[5] և անթվական մի հիշատակարանում, որ գրված է 1501 թվականից ուշ[6]։

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. Հրաչյա Աճառյան, Հայոց Անձնանունների Բառարան, հ. Գ, Երևան, «Երևանի պետական համալսարանի հրատարակություն», 1946, էջ 86 — 742 էջ։
  2. Ձեռագիր Ագուլիս=Արրտ․ 1911, 563
  3. Սմբատեանց, Երնջակ 250
  4. Ձեռագիր Վենետիկ Ա․ 450
  5. Արցախ 81
  6. Ձեռագիր Նոր Բայազետ 4 ա