Weibliche brust en.jpg
Նամիբիայի հիմբա ցեղի աղջիկ՝ սովորական հագուկապով

Կանացի կուրծք, մարմնի առջևի մասի վերևում երկու համաչափ ուռուցիկություններ, որոնց ներսում գտնվող կաթնագեղձերից դուրս եկող կաթով սնվում են նորածին երեխաները[1]:

Հակիրճ տեղեկությունԽմբագրել

Յուրաքանչյուր կրծքի մակերեսին՝ մեջտեղից փոքր-ինչ ցած՝ մոտավորապես հինգերորդ կողի մակարդակի վրա, կա նկատելիորեն պիգմենտավորված, ոչ մեծ շրջանակ՝ արեոլ, որն ավելի է մգանում հղիության և կաթնարտադրության ժամանակաշրջանում: Արեոլի կենտրոնում գտնվում է պտուկը, որի ներսում կենտրոնանում են կաթնագեղձերի ելքային հոսքերի արտաքին վերջավորությունները: Պտուկը սովորաբար վարդագույնի կամ դարչնագույնի երանգ է ունենում: Աղջիկների կրծքագեղձերի զարգացումը նրանց բնականոն սեռահասունացման կարևոր տարրերից մեկն է, այնինչ՝ տղամարդկանց մոտ համանման երևույթի ի հայտ գալը դիտվում է որպես պաթոլոգիա (դա խիստ հազվադեպ է պատահում):

Կանանց կրծքերը մեծամասամբ ավելի ուժեղ էրոգեն (ցանկահարույց) գոտիներ են, քան տղամարդկանց պտուկները: Կանացի մերկացված կրծքի տեսքը կարող է սեռական ուժգնացած ցանկություն առաջացնել տղամարդկանց, թերևս՝ նաև կանանց մոտ:

Մշակույթների զգալի մասում հասարակության ներկայությամբ կանանց՝ լրիվ կրծքաբաց շրջելը համարվում է անպարկեշտություն, այնինչ՝ տղամարդիկ այդ հարցում ազատ են և արտոնյալ: Բայց կան նաև այնպիսի մշակույթներ, որոնցում կանանց կրծքաբաց շրջելը համարվում է ընդունելի, իսկ որոշ երկրներում էլ այդ հարցում արգելք երբևէ չի եղել և չկա: Պատասխանն ա՛յն հարցի, թե կանացի կրծքի մերկացումը ո՛ր դեպքերում կհամարվի ընդունելի, կախված է տեղից և ենթատեքստից (իրադրությունից): Արևմտյան որոշ մշակույթներում լողափին կանացի կրծքի մերկացումը համարվում է ընդունելի, այնինչ այդ նույն բանը քաղաքի կենտրոնում կատարելը համարվում է անպարկեշտ: Դեպքերի մեծ մասում կանացի կրծքերի մերկացման արգելքը վերաբերում է գլխավորապես պտուկները մերկացնելուն, այնինչ, թեկուզ նույնիսկ չափազանց խոր դեկոլտեն /լանջաբացվածքը/, երբ կրծքերի բացարձակ մեծ մասը բաց է, համարվում է թույլատրելի: Այն էլ պետք է ասել, որ եթե հանրության ներկայությամբ կանացի կուրծքը մերկացվում է երեխային կերակրելու նպատակով, հասարակությունը դրան ըմբռնումով է վերաբերվում: Ֆեմինիստուհիների կարծիքով՝ կանացի մերկ կրծքի հանրայնորեն ցուցադրման թույլատրելիության հարցը ուղղակիորեն առնչվում է գենդերային հավասարության հիմնախնդրի հետ[2]:

Բազմաթիվ են այն մշակույթները, որոնցում կանացի կուրծքը ավանդաբար դիտվում է որպես պտղաբերության խորհրդանիշ: Շատ ժողովուրդների դիցաբանական ստեղծագործություններում մանկածնությունը կամ պտղաբերությունը հովանավորող աստվածուհիները պատկերված են բազմակուրծք կամ փարթամակուրծք կանանց տեսքով:

ԳրականությունԽմբագրել

  • Hollander Anne (1993)։ Seeing through clothes։ Berkeley: University of California Press։ ISBN 978-0-520-08231-1 
  • Morris, Desmond The Naked Ape: a zoologist's study of the human animal Bantam Books, Canada. 1967
  • Yalom Marilyn (1998)։ A history of the breast։ London: Pandora։ ISBN 978-0-86358-400-8 
  • Venes Donald (2013)։ Taber's cyclopedic medical dictionary։ Philadelphia: F.A. Davis։ ISBN 978-0-8036-2977-6 
  • Lawrence Ruth (2016)։ Breastfeeding : a guide for the medical profession, 8th edition։ Philadelphia, PA: Elsevier։ ISBN 978-0-323-35776-0 
  • Damien Baldin, Histoire du Sein, Éditions du Sandre, 2005.
  • Béatrice Maillard-Chaulin, Journal d'un Sein, Corsaire.
  • Claude-François-Xavier Mercier de Compiègne, Éloge du sein des femmes Ouvrage curieux.[1]
  • Jean-Claude Kaufmann, Corps de femmes, regards d'hommes. Sociologie des seins nus, Éditions Pocket, Paris, 2001 — 2-266-10980-4.
  • Martin Monestier, Les seins. Encyclopédie historique et bizarre des gorges, mamelles, poitrines, pis et autres tétons, des origines à nos jours, Cherche midi éditeur, 2001.
  • Marc Lemonier, Histoires de seins, Éditions Jourdan, 2017.
  • J. Arnolsen, Fritz Prager: Der weibliche Busen in Kunst und Natur. Mit vielen Illustrationen nach lebenden Modellen und Zeichnungen von Raphael Kirchner (Reprint der Originalausgabe Bermühler, Berlin [ca. 1906]). Edition Winkler-Hermaden, Schleinbach 2010, ISBN 978-3-9502688-9-8.
  • Daphna Ayalah u. a.: Brüste. Frauen sprechen über ihre Brüste und ihr Leben. Courage Frauenbuchverlag, Berlin 1983, ISBN 3-921710-03-0.
  • Karl-Heinz Broer u. a.: Die weibliche Brust. Vorsorge, Schutz, Gesundheit und Schönheit. Neuer Honos, Köln 2001, ISBN 3-8299-5546-4.
  • Lois Jovanovic, Genell J. Subak-Sharpe: Hormone. Das medizinische Handbuch für Frauen. (Originalausgabe: Hormones. The Woman’s Answerbook. Atheneum, New York 1987) Aus dem Amerikanischen von Margaret Auer, Kabel, Hamburg 1989, ISBN 3-8225-0100-X, S. 181 f., 228–250, 368 und 380 f.
  • J. Kraus: Brustdrüse. In: Chirurgie historisch gesehen: Anfang – Entwicklung – Differenzierung. Hrsg. von F. X. Sailer und F. W. Gierhake, Dustri-Verlag, Deisenhofen bei München 1973, ISBN 3-87185-021-7, S. 192–199
  • Carolyn Latteier: Breasts: The Women's Perspective on an American Obsession. Haworth innovations in feminist studies. Verlag Routledge, 1998, ISBN 0-7890-0422-4 (englisch).
  • Susan Love: Das Brustbuch. Was Frauen wissen wollen. Limes, dtv, München 1996, ISBN 3-8090-3003-1.
  • Ingrid Olbricht: Brustansichten. Selbstverständnis, Gesundheit und Symbolik eines weiblichen Organs. Orlanda Frauenverlag, Berlin 2002, ISBN 3-929823-93-4 (früher unter dem Titel "Die Brust. Organ und Symbol weiblicher Identität").
  • Ingrid Olbricht: Die Brust. Organ und Symbol weiblicher Identität. Rowohlt, Reinbek bei Hamburg 1989, ISBN 3-499-18525-3 (früher unter dem Titel „Verborgene Quellen der Weiblichkeit“).
  • Miriam Stoppard: Die Brust (Originaltitel: The Breast Book, übersetzt von Jeanette Stark-Städele, ärztliche Betreuung durch Eberhard Schneckenburger) Ravensburger, Ravensburg 1997, ISBN 3-473-42388-2 (= Ravensburger-Ratgeber Familie).
  • Marilyn Yalom: Eine Geschichte der Brust (Originaltitel: A History of the Breast, übersetzt von Olga Rinne). Marion von Schröder, Düsseldorf 1998, ISBN 3-547-79876-0.
  • Гордана Теофиловски-Парапид, Александар Маликовић (2007)։ Анатомија човека: за студенте Фармацеутског факултета (ауторско издање)։ Београд։ ISBN 978-86-907009-1-2 
  • -{Hollander, Anne Seeing through Clothes. University of California Press. Berkeley.}-
  • -{Morris, Desmond The Naked Ape: a zoologist's study of the human animal Bantam Books, Canada.}- 1967
  • -{Yalom, Marilyn A History of the Breast. Pandora, London.}- {{page|year=1998|isbn=978-0-86358-400-8

ՊատկերասրահԽմբագրել

ԾանոթագրություններԽմբագրել

Արտաքին հղումներԽմբագրել