Թան Դուն (չինարեն ավանդ. 譚盾, հեշտ. 谭盾 , պինին: Tán Dùn, օգոստոսի 18, 1957(1957-08-18)[1][2], Չանշա, Չինաստան), չինացի և ամերիկացի կոմպոզիտոր, «Գրեմմի» և «Օսկար» մրցանակների դափնեկիր:

Թան Դուն
չին.՝ 谭盾
Դիմանկար
Ծնվել էօգոստոսի 18, 1957(1957-08-18)[1][2] (63 տարեկան)
ԾննդավայրՉանշա, Չինաստան
ՔաղաքացիությունFlag of the People's Republic of China.svg Չինաստան
ԿրթությունԿոլումբիայի համալսարան և Կոլումբիայի համալսարանի Արվեստների դպրոց
ԵրկերThe First Emperor?, Marco Polo? և Martial Arts Trilogy?
Մասնագիտությունկոմպոզիտոր, ջութակահար (վիոլա դ՛ամուր), դիրիժոր, ֆիլմերի երաժշտությունների հեղինակ և երաժիշտ
Զբաղեցրած պաշտոններՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի բարի կամքի դեսպան
Պարգևներ և
մրցանակներ
Bach Prize of the Free and Hanseatic City of Hamburg? Դյուիսբուրգ քաղաքի երաժշտական մրցանակ Օսկար լավագույն երաժշտության համար Գրավմաերի անվան մրցանակ և Գրոմեյերի մրցանակ երաժշտական կոմպոզիցիայի համար
Անդամություն100-ի կոմիտե
Կայքtandun.com

ԿենսագրությունԽմբագրել

Մշակութային հեղափոխության տարիներին նա աշխատել է գյուղում, բրինձ հավաքել: Նա ինքնուրույն յուրացրել է չինական ժողովրդական գործիքները: Պեկինի օպերայի վանչենյան թատերախմբում աշխատել է որպես գործիքավորող և կատարող: 1978 թվականին ընդունվել է Պեկինի Կենտրոնական կոնսերվատորիան ՝ անցնելով ամենախիստ ընտրությունը (բակալավրիատ, 1983, մագիստրոս 1985): Նա ժամանակակից ակադեմիական երաժշտությունն ընկալել է այդ ժամանակի առաջատար կոմպոզիտորների դասախոսությունների միջոցով, ինչպիսիք են` Գյորան, Տակեմիցուն և այլն: Կրել է Տակեմիցույի երաժշտության խոր ազդեցությունը:

1986-ին տեղափոխվել է Նյու Յորք Ժո Վենժոնգի աջակցությամբ, ով իր ներդրումն է ունեցել Թանգի կրթաթոշակ ստանալու մեջ: 1993 թվականին ավարտել է Կոլումբիայի համալսարանի դոկտորանտուրան: ԱՄՆ-ում նա հայտնաբերել է Ջոն Քեյջի և մինիմալիստների երաժշտությունը:

2000 թվականին, որպես հավաքական միջազգային նախագծի մասնակից (Ս. Ա. Գուբայդուլինայի, Օ. Գոլիխովի և Վ. Ռիմի հետ միասին) Շտուտգարտի Բախի ակադեմիայի հանձնարարությամբ գրել է «Ջրային կրքեր Մատֆեյի վրա» (англ. Water Passion After St. Matthew) ստեղծագոչրծությունը:

2008 թվականին մասնակցել է YouTube նախագծին ՝ ստեղծելու աշխարհում առաջին ինտերնետային սիմֆոնիկ նվագախումբը, որի համար Թան Դանը գրել է «Eroica» ինտերնետային սիմֆոնիան:

Արվեստի գործերԽմբագրել

ՕպերաներԽմբագրել

  • Մարկո Պոլո (1996, Գրեյմայերի մրցանակ, 1998)
  • Պեոնի տաղավար (1998)
  • Թեյ. Հոգու հայելին (2002)
  • Առաջին կայսրը

Ֆիլմ երաժշտությունԽմբագրել

  • Գողացված վագր, թաքնված վիշապ (2000, ռեժիսոր Անգ Լին, «Օսկար»` լավագույն երաժշտության համար)
  • Հերոս (2002, ռեժիսոր Ժանգ Յիմու)

ՃանաչումԽմբագրել

Գրավեմայերի մրցանակ, Գլեն Գուլդի մրցանակ, Գրեմմի մրցանակ և շատ այլ մրցանակներ:

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 Munzinger Archiv (нем.) — 1913.
  2. 2,0 2,1 Энциклопедия Брокгауз (нем.)

ԳրականությունԽմբագրել

    • Петров В. О. «Призрачная опера» Тань Дуня как инструментальный ритуал // Авангард, современная и новая музыка: творчество, исполнительство, педагогика: Сборник статей по материалам Международной научно-практической конференции. — Пермь: ПГИИК, 2010. С. 130—135.

Արտաքին հղումներԽմբագրել