Գրիգոր Ժ Ջալալբեկյանց (հայտնի է նաև որպես Մակվեցի, ծ. թ. անհայտ – 1465, Էջմիածին), Ամենայն հայոց կաթողիկոս 1443 թվականից։ Հաջորդել է Կիրակոս Ա Վիրապեցուն։

Գրիգոր Ժ Ջալալբեկյանց
Ծնվել էանհայտ[1]
Մահացել է1465[1]
Մասնագիտությունքահանա
Զբաղեցրած պաշտոններԱմենայն Հայոց Կաթողիկոս

1448-ին Գրիգոր Ժ Ջալալբեկյանցի աթոռակից է ընտրվել Արիստակեսը։ Ծագումով ազնվատոհմիկ՝ աշակերտել է Տաթևի դպրոցում, եղել Արտազի եպիսկոպոսը։ Կաթողիկոս Կիրակոս Ա Վիրապեցու ընտրությամբ Մայր աթոռում ազդեցություն են հաստատել Վասպուրականի հոգևորականները, ինչից դժգոհ՝ Հայաստանի արևելյան գավառների եպիսկոպոսները 1443-ին, դիմելով Երևանի Յաղուբ բեկին, կաթողիկոս են ձեռնադրել Գրիգոր Ժ Ջալալբեկյանցին։ Վերջինս, ուժով և արտաքին միջամտությամբ մտնում է Էջմիածին և պաշտոնաթող անում Կիրակոս Ա Վիրապեցուն։ Հայրապետության տարիներին շարունակել է Էջմիածնի նորոգությունը և բարեկարգումը, վերահաստատել Մայր աթոռի իրավունքները վանքապատկան գյուղերի վրա։

1460-ին Աղթամարի Զաքարիա կաթողիկոսն ու Սարգիս եպիսկոպոսը կարակոյունլուների իշխան Ջհանշահի օգնությամբ վտարում են Գրիգոր Ժ Ջալալբեկյանցին ու Արիստակեսին և տիրանում Էջմիածնի կաթողիկոսությանը։ Սակայն 1461-ին Գրիգոր Ժ Ջալալբեկյանցին հաջողվում է կրկին վերահաստատվել Կաթողիկոսական գահի վրա։

Գրիգոր Ժ Ջալալբեկյանցին հաջորդել է Արիստակես Բ Աթոռակալը։

Ծանոթագրություններ խմբագրել

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 3, էջ 215  
Նախորդող՝
Կիրակոս Ա Վիրապեցի
Կաթողիկոս
1443–1465
Հաջորդող՝
Արիստակես Բ Աթոռակալ