Բողոքի ցույցեր Լեհաստանում (2020)

Լեհաստանում բողոքի ակցիաները սկսվել են 2020 թվականի հոկտեմբերին՝ Լեհաստանում աբորտների մասին օրենքը խստացրած Սահմանադրական դատարանի որոշումների պատճառով[1]։

Բողոքի ցույցեր Լեհաստանում (2020)
Ամսաթիվ2020 թվականի հոկտեմբերի 22-ից
ՎայրԼեհաստան Լեհաստան
Կարգավիճակընթացիկ

Սահմանադրական դատարանի որոշում խմբագրել

Հոկտեմբերի 22-ին դատարանը երկրում աբորտների մասին օրենքը խստացնող որոշում էր կայացրել։ Աբորտները անօրինական են դարձրել գրեթե բոլոր դեպքերում, ներառյալ ծանր և անդառնալի հաշմանդամությունը, ինչպես նաև պտղի կյանքին սպառնացող հիվանդությունները։ Աբորտը հնարավոր է դարձել կատարել միայն երկու դեպքում. եթե տեղի է ունեցել բռնաբարություն, և եթե կնոջ կյանքն ու առողջությունը վտանգի տակ են[2]։

Ժամանակագրություն խմբագրել

Որոշման ընդունումից անմիջապես հետո լեհական բազմաթիվ քաղաքներում փողոց են դուրս եկել դժգոհ մարդիկ։ Հաջորդ օրը բողոքի ցույցերը շարունակվել են, մարդիկ անցել են քաղաքների կենտրոններով։

Հոկտեմբերի 25-ին ցուցարարները որոշել են դասադուլներ կազմակերպել եկեղեցիներում, որոշ եկեղեցիներ վանդալիզմի են ենթարկվել։

Հոկտեմբերի 27-ին և 28-ին ցուցարարները փակել են խոշոր քաղաքների ճանապարհները[3][4]։ Ոստիկանության ներկայացուցիչների համաձայն՝ հոկտեմբերի 28-ին շուրջ 430 000 մարդ մասնակցել է ամբողջ երկրում տեղի ունեցող 410 բողոքի ցույցերին[5]։

Հոկտեմբերի 28-ին Լեհաստանի Սեյմի «Lewica» կուսակցության ընդդիմադիր պատգամավորները հանդես են եկել ի պաշտպանություն աբորտների մասին օրենսդրության ազատականացման, ինչին ի պատասխան խորհրդարանի խոսնակներից մեկը դրանք համեմատել է Հիտլերյուգենդի հետ[6]։

Հոկտեմբերի 30-ին Վարշավայում առնվազն 100 հազար մարդ է մասնակցել զանգվածային բողոքի ցույցերին[7][8]։ Ցուցարարները պահանջել են ոչ միայն չեղյալ հայտարարել Սահմանադրական դատարանի որոշումը, այլև փոխել երկրի քաղաքական կուրսը[9]։ Նույն օրը նախագահ Անջեյ Դուդան երկրի խորհրդարան է մտցրել օրինագիծ, որը թույլ է տալիս աբորտներ անել այն դեպքում, եթե երեխայի մահն անխուսափելի է[10]։

Տարկետում խմբագրել

Հոկտեմբերի 3-ին կառավարությունը հայտարարել է, որ պատրաստվում է հետաձգել հրապարակումը[11]։ Սահմանադրական փորձագետները դա վատագույն տարբերակն են համարում, քանի որ լեհական օրենքները պահանջում են հրապարակումներ «օրենքների մատյանում»՝ առանց ուշացման[12]։

Անվտանգության ուժեր խմբագրել

 
Ոստիկանությունը Կրակովում պահպանում է ճանապարհի շրջափակումը, հոկտեմբերի 26

Հոկտեմբերի 23-ին վարչապետ Մատեուշ Մորավեցկին հրամայել է ռազմական ժանդարմերիային օգնել քաղաքացիական ոստիկանությանը «պաշտպանել անվտանգությունն ու հասարակական կարգը» սկսած 2020 թվականի հոկտեմբերի 28-ից (այդ օրը պլանավորված էր կանանց ազգային գործադուլը)։ Նման հրամանի համար արդարացում է նշվել կորոնավիրուսային հիվանդության համաճարակը։

Հոկտեմբերի 29-ին Amnesty International-ը հայտարարել է, որ ցուցարարները «բախվել են ոստիկանության սպաների կողմից ուժի չափից ավելի օգտագործմանը, իսկ ձերբակալությունների համար թիրախներն ընտրվել են պատահականորեն և առանց փաստաբանների մատչելիության»[13]։

Լեհական ուլտրաաջ կազմակերպությունը կոստելների պաշտպանության նպատակով սկսել է ձևավորել ազգային բրիգադներ[14]։

Ծանոթագրություններ խմբագրել

  1. ««Ад для женщин». В Польше фактически запретили аборты»։ BBC News Русская служба (ռուսերեն)։ 2020-10-22։ Վերցված է 2020-10-29 
  2. «"Это война": в Польше судебное решение по поводу абортов вызвало небывалые протесты»։ ТАСС։ Վերցված է 2020-10-29 
  3. «Суд в Польше запретил аборты в случае неизлечимой болезни плода. На улицы вышли сотни протестующих — их разогнали слезоточивым газом»։ Meduza (ռուսերեն)։ 2020-10-23։ Վերցված է 2020-10-29 
  4. «Протестующие против запрета абортов в Польше начали блокировать дороги»։ Meduza (ռուսերեն)։ 2020-10-27։ Վերցված է 2020-10-29 
  5. «Komendant Główny Policji o protestach: zatrzymano blisko 80 osób; prowadzonych jest ponad 100 postępowań ws. dewastacji»։ www.gazetaprawna.pl։ Վերցված է 2020-10-29 
  6. «Opposition lawmakers take abortion protests to Polish parliament»։ SBS News։ Վերցված է 2020-11-01 
  7. «W całej Polsce protesty przeciwko zaostrzeniu aborcji. Trwa "Marsz na Warszawę", doszło do starć [RELACJA NA ŻYWO]»։ Onet Wiadomości (լեհերեն)։ 2020-10-30։ Վերցված է 2020-10-30 
  8. «Zwolennicy aborcji kierują się na Żoliborz»։ www.tvp.info (լեհերեն)։ Վերցված է 2020-10-30 
  9. «Широкая красная черта. Из-за запрета абортов 150 тысяч жителей Польши вышли на митинг против церкви, националистов и правительства. Репортаж «Медузы»»։ Meduza (ռուսերեն)։ 2020-10-31։ Վերցված է 2020-11-05 
  10. А. Дегтярев (2020-10-30)։ «Дуда собрался ослабить запрет абортов в Польше»։ ВЗГЛЯД.РУ (ռուսերեն)։ Վերցված է 2020-11-05 
  11. «Poland delays implementing abortion ruling amid protests»։ AP NEWS (անգլերեն)։ 2020-11-03։ Վերցված է 2020-11-07 
  12. Warsaw Associated Press in (2020-11-03)։ «Poland delays abortion ban amid nationwide protests»։ the Guardian (անգլերեն)։ Վերցված է 2020-11-07 
  13. «Poland: Authorities must protect peaceful protests against abortion restrictions»։ Amnesty International։ 2020-10-29։ Արխիվացված օրիգինալից 2020-10-30-ին։ Վերցված է 2020-10-30 
  14. «Черный протест против белых пальто. Как запрет абортов расколол Польшу и вывел женщин на улицы»։ ФОКУС (ռուսերեն)։ Վերցված է 2020-11-01