Բացել գլխավոր ցանկը
Կանոնավոր տասնանկյուն
Կանոնավոր տասնանկյուն
Տիպ Կանոնավոր բազմանկյուն
Կողեր 10
Անկյուններ 10
Մակերես

Տասնանկյուն (դեկագոն), երկրաչափական մարմին, տասը անկյուններով և տասը կողմերով բազմանկյուն[1]։ Կանոնավոր դեկագոնի բոլոր կողմերը իրար հավասար են, իսկ անկյունները հավասար են 144°[1][2]։

Կանոնավոր տասնանկյունԽմբագրել

Միավոր շրջանագծին ներգծված կանոնավոր տասնանկյան կողմը հավասար է  , ուր ϕ «ոսկե հատման» հարաբերությունն է,  .[3]

Կանոնավոր տասնանկյան մակերեսը հավասար է[4]

  , ուր t -ն տասնանկյան կողմն է

Կա նաև մակերեսը հաշվելու այլ բանաձև

  , ուր d -ն երկու զուգահեռ կողմերի միջև հեռավորությունն է (   ):

Տասնանկյան կառուցումը կարկինի ու քանոնի օգնությամբ[3]Խմբագրել

 

Նմանատիպ պատկերներԽմբագրել

 
{10/3}
 
{10/2} կամ 2{5}
 
{10/4} կամ 2{5/2}

Պետրիի բազմանկյուններԽմբագրել

Բարձր կարգերի բազմանկյունների համար կանոնավոր տասնանկյունը համարվում է Պետրիի բազմանյուն։

A9          
BC5          
D6  
t1(431)
 
t3(131)
 
t2(131)
 
t1(131)
 
(131)
H3  
Դոդեկաեդր
 
Իկոսաեդր
 

Տես նաևԽմբագրել

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 Sidebotham, Thomas H. (2003), The A to Z of Mathematics: A Basic Guide, John Wiley & Sons, p. 146, ISBN 9780471461630, https://books.google.am/books?id=VsAZa5PWLz8C&pg=PA146 .
  2. Wenninger, Magnus J. (1974), Polyhedron Models, Cambridge University Press, p. 9, ISBN 9780521098595, https://books.google.am/books?id=N8lX2T-4njIC&pg=PA9 .
  3. 3,0 3,1 Ludlow, Henry H. (1904), Geometric Construction of the Regular Decagon and Pentagon Inscribed in a Circle, The Open Court Publishing Co., https://books.google.am/books?id=vLMlw7uL8kgC .
  4. The elements of plane and spherical trigonometry, Society for Promoting Christian Knowledge, 1850, p. 59, https://books.google.am/books?id=AW7qzTr_f1sC&pg=PA59 . Note that this source uses a as the edge length and gives the argument of the cotangent as an angle in degrees rather than in radians.

Արտաքին հղումներԽմբագրել