«Շիա իսլամ»–ի խմբագրումների տարբերություն

Ավելացվել է 11 609 բայտ ,  1 տարի առաջ
չ (Ռոբոտ․ Տեքստի ավտոմատ փոխարինում (-books.google.com/ +books.google.am/))
* 909 թվականին շիաների ռազմական առաջնորդ Աբու Աբդալլահ աշ-Շիան տապալել է Հյուսիսային Աֆրիկայում սուննի ղեկավարին․ դրանով էլ սկսվել է Ֆաթիմյանների իշխանությունը<ref name=":0">{{cite book |title=Worlds Together Worlds Apart |last=Pollard |first=Elizabeth |publisher=W.W. Norton Company Inc |year=2015 |isbn=978-0-393-91847-2 |location=500 Fifth Ave, NY |pages=313}}</ref>։
* Ջավահարը ({{lang-ar|جوهر}}, 966–992) Ֆաթիմյան գեներալ է եղել։ Խալիֆ Ալ-Մուիզի հրամանատարությամբ նա իրականացրել է Հյուսիսային Աֆրիկայի, ապա նաև [[Եգիպտոս|Եգիպտոսի]] գրավումը<ref>{{cite book |author= Chodorow, Stanley; Knox, MacGregor; Shirokauer, Conrad; Strayer, Joseph R.; Gatzke, Hans W. |title= The Mainstream of Civilization |publisher= Harcourt Press |year= 1994 |page= 209 |isbn= 978-0155011977 |quote= The architect of his military system was a general named Jawhar, an islamicized Greek slave who had led the conquest of North Africa and then of Egypt}}</ref>, հիմնել է [[Կահիրե]] քաղաքը<ref>{{cite book |author= Fossier, Robert – Sondheimer, Janet – Airlie, Stuart – Marsack, Robyn |title= The Cambridge illustrated history of the Middle Ages |publisher= Cambridge University Press |year= 1997 |page=170 |isbn= 978-0521266451 |quote= When the Sicilian Jawhar finally entered Fustat in 969 and the following year founded the new dynastic capital, Cairo, 'The Victorious', the Fatimids ... }}</ref> և մեծ [[Ալ-Ազհարի մզկիթ (Կահիրե)|ալ-Ազհար մզկիթը]]։ Ջավահարը ծագումով ստրուկ էր, ով ազատ էր արձակվել Ալ-Մուիզի կողմից<ref>{{cite book |author= Saunders, John Joseph |title= A History of Medieval Islam |publisher= Routledge |year= 1990 |page=133 |isbn= 978-0415059145 |quote= Under Mu’izz (955-975) the Fatimids reached the height of their glory, and the universal triumph of isma ‘ilism appeared not far distant. The fourth Fatimid Caliph is an attractive character: humane and generous, simple and just, he was a good administrator, tolerant and conciliatory. Served by one of the greatest generals of the age, Jawhar al-Rumi, a former Greek slave, he took fullest advantage of the growing confusion in the Sunnite world.}}</ref>։
 
====Աշխարհում շիական բնակչություն ունեցող երկրներ====
 
{{Pie chart
|thumb = left
|caption = Շիա մուսուլմանների բաշխվածությունն ըստ մայրցամաքների
|label1 = Ասիա
|value1 = 93.3
|color1 = Green
|label2 = Աֆրիկա
|value2 = 4.4
|color2 = Violet
|label3 = Եվրոպա
|value3 = 1.5
|color3 = Red
|label4 = Ամերիկա
|value4 = 0.7
|color4 = Blue
|label5 = Ավստրալիա
|value5 = 0.1
|color5 = Orange
}}
Ներքևում ներկայացված աղյուսակի առաջին երեք սյունակների թվերը հիմնված են 2009 թվականի հոկտեմբեր ամսին Փյու հետազոտական կենտրոնի կատարած ժողովրդագրական զեկույցի՝ ''Աշխարհում մուսուլման բնակչության քարտեզագրման'' վրա<ref name="PRC"/><ref name="mgmpPRC"/>։
 
{| class="wikitable sortable" style="width:100%; float:left;"
|+100.000-ից ավելի շիաներ ունեցող ազգություններ<ref name="PRC"/><ref name="mgmpPRC"/>
|-
! style="width:20%;"|Պետություն
! style="width:20%;"|Շիա բնակչություն<ref name="PRC"/><ref name="mgmpPRC"/>
! style="width:10%;"|Շիա բնակչության տոկոսը<ref name="PRC"/><ref name="mgmpPRC"/>
! style="width:10%;"|Աշխարհում շիա բնակչության տոկոսը<ref name="PRC"/><ref name="mgmpPRC"/>
! style="width:20%;" class="unsortable"|Նվազագույն հաշվարկ
! style="width:20%;" class="unsortable"|Առավելագույն հաշվարկ
|-
| Իրան
| align=right | {{ntsh|66000}}74,000,000–78,000,000
| align=right | {{ntsh|90}}90–95
| align=right | {{ntsh|37}}37–40
| align=right |
| align=right | 78,661,551<ref name="CDN">{{cite web|last1=Husain|first1=Rahat|title=Analysis indicates Shia populations are being underreported|url=http://www.commdiginews.com/world-news/analysis-indicates-shia-populations-are-being-underreported-50702/|website=Communities Digital News|accessdate=30 August 2016|date=26 October 2015|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160916202640/http://www.commdiginews.com/world-news/analysis-indicates-shia-populations-are-being-underreported-50702/|archivedate=16 September 2016|df=dmy-all}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ir.html|title=The World Factbook&nbsp;– Central Intelligence Agency|website=www.cia.gov|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120203093100/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ir.html|archivedate=3 February 2012|df=dmy-all}}</ref>
|-
| Պակիստան
| align=right | {{ntsh|17000}}17,000,000–26,000,000
| align=right | {{ntsh|11}}10–15
| align=right | {{ntsh|11}}10–15
| align=right |
| align=right | 43,250,000<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/pk.html |title=CIA – The World Factbook |publisher=Cia.gov |accessdate=2011-05-04 |deadurl=no |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150703220143/https://www.cia.gov/Library/publications/the-world-factbook/geos/pk.html |archivedate=3 July 2015 |df=dmy-all }}</ref>–57,666,666<ref>{{cite web |url=http://www.islamicinsights.com/news/international-news/violence-against-pakistani-shias-continues-unnoticed.html |title=Violence Against Pakistani Shias Continues Unnoticed &#124; International News |publisher=Islamic Insights |accessdate=2011-05-04 |deadurl=no |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110512094531/http://www.islamicinsights.com/news/international-news/violence-against-pakistani-shias-continues-unnoticed.html |archivedate=12 May 2011 |df=dmy-all |date=2009-03-30 }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.presstv.ir/detail.aspx?id=86937&sectionid=351020401|title=Taliban kills Shia school children in Pakistan|publisher=|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110512094524/http://www.presstv.ir/detail.aspx?id=86937&sectionid=351020401|archivedate=12 May 2011|df=dmy-all}}</ref>
|-
| Հնդկաստան
| align=right | {{ntsh|16000}}17,000,000–26,000,000
| align=right | {{ntsh|11}}10–15
| align=right | {{ntsh|9}}9–14
| align=right |
| align=right | 40,000,000<ref>{{cite news |url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/lucknow/Shia-women-too-can-initiate-divorce/articleshow/334804.cms |title=Shia women too can initiate divorce |publisher=[[The Times of India]] |date=6 November 2006 |accessdate=2010-06-21 |deadurl=no |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140325171109/http://timesofindia.indiatimes.com/city/lucknow/Shia-women-too-can-initiate-divorce/articleshow/334804.cms |archivedate=25 March 2014 |df=dmy-all }}</ref>–50,000,000.<ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.uk/30000-indian-muslims-ready-fight-isis-bare-handed-iraq-1454415|title=30,000 Indian Shia Muslims Ready to Fight Isis 'Bare Handed' in Iraq|work=International Business Times UK|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150116220955/http://www.ibtimes.co.uk/30000-indian-muslims-ready-fight-isis-bare-handed-iraq-1454415|archivedate=16 January 2015|df=dmy-all|date=2014-06-27}}</ref>
 
|-
| Իրաք
| align=right | {{ntsh|19000}}19,000,000–22,000,000
| align=right | {{ntsh|65}}65–70
| align=right | {{ntsh|11}}11–12
| align=right |
| align=right |
|-
| Եմեն
| align=right | {{ntsh|8000}}8,000,000–10,000,000
| align=right | {{ntsh|35}}35–40
| align=right | {{ntsh|5}}~5
| align=right |
| align=right |
|-
| Թուրքիա
| align=right | {{ntsh|7000}}7,000,000–11,000,000
| align=right | {{ntsh|11}}10–15
| align=right | {{ntsh|4}}4–6
| align=right |
| align=right | 22 միլիոն<ref name="CDN"/>
|-
| Ադրբեջան
| align=right | {{ntsh|5000}}5,000,000–7,000,000
| align=right | {{ntsh|65}}65–75
| align=right | {{ntsh|3}}3–4
| align=right |
| align=right | 8.16 միլիոն<ref name="CDN"/>, ընդհանուր բնակչության 85%<ref name="files.preslib.az">{{cite web|url=http://files.preslib.az/projects/remz/pdf_en/atr_din.pdf|title=Religion|publisher=Administrative Department of the President of the Republic of Azerbaijan – Presidential Library|accessdate=22 February 2015|deadurl=no|archiveurl=https://www.webcitation.org/616xyRI4u?url=http://files.preslib.az/projects/remz/pdf_en/atr_din.pdf|archivedate=21 August 2011|df=dmy-all}}</ref>
|-
| Աֆղանստան
| align=right | {{ntsh|3000}}3,000,000–4,000,000
| align=right | {{ntsh|11}}10–15
| align=right | {{ntsh|1}}~2
| align=right |
| align=right | 6.1 միլիոն<ref name="CDN"/>, ընդհանուր բնակչության 15–19%<ref name="lcweb2.loc.gov"/>
|-
| Սիրիա
| align=right | {{ntsh|3000}}3,000,000–4,000,000
| align=right | {{ntsh|12}}15–20
| align=right | {{ntsh|1}}~2
| align=right |
| align=right |
|-
| Սաուդյան Արաբիա
| align=right | {{ntsh|2000}}2,000,000–4,000,000
| align=right | {{ntsh|15}}10–15
| align=right | {{ntsh|1}}1–2
| align=right |
| align=right |
 
|-
| Նիգերիա
| align=right | {{ntsh|3999}}<4,000,000
| align=right | {{ntsh|4}}<5
| align=right | {{ntsh|1}}<2
| align=right |
| align=right | 22–25 միլիոն<ref>{{cite news |url=http://www.thisdaylive.com/articles/-no-settlement-with-iran-yet-/74044/ |title='No Settlement with Iran Yet' |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130528050955/http://www.thisdaylive.com/articles/-no-settlement-with-iran-yet-/74044/|archivedate=2013-05-28|publisher=This Day |date=16 November 2010}}</ref>
|-
|Բանգլադեշ
|align=right |40,000–50,000
| align=right | <1
|align=right |<1
|
| align=right |10,840,000<ref>{{Cite web|url=http://bn.abna24.com/service/important/archive/2011/11/01/275702/story.html|title=Shia Population in Bangladesh|last=|first=|date=November 2011|website=World Shia Muslims Population|access-date=2018-06-11|df=dmy-all}}</ref>
|-
| Լիբանան
| align=right | {{ntsh|1000}}1,000,000–2,000,000
| align=right | {{ntsh|50}} 45–55
| align=right | {{ntsh|0}}<1
| align=right |
| align=right |Մոտավոր հաշվարկ, մարդահամարի տվյալներ չկան<ref>Growth of the world's urban and rural population: 1920–2000, p. 81. United Nations. Dept. of Economic and Social Affairs</ref>։ 50–55%<ref>[[Farzana Hassan|Hassan, Farzana]]. ''Prophecy and the Fundamentalist Quest'', p. 158</ref><ref>Corstange, Daniel M. ''Institutions and Ethnic politics in Lebanon and Yemen'', p. 53</ref><ref>Dagher, Carole H. ''Bring Down the Walls: Lebanon's Post-War Challenge'', p. 70</ref>
|-
| Տանզանիա
| align=right | {{ntsh|1999}}<2,000,000
| align=right | {{ntsh|9}}<10
| align=right | {{ntsh|0}}<1
| align=right |
| align=right |
 
|-
| Քուվեյթ
| align=right | {{ntsh|0500}}500,000–700,000
| align=right | {{ntsh|30}}20–25
| align=right | {{ntsh|0}}<1
| align=right |
| align=right | 1,2 միլիոն մուսուլմանների 30–35% (միայն քաղաքացիներ)<ref name=irfr2012 /><ref name=ssi />
|-
| Գերմանիա
| align=right | {{ntsh|400}}400,000–600,000
| align=right | {{ntsh|11}}10–15
| align=right | {{ntsh|0}}<1
| align=right |
| align=right |
|-
| Բահրեյն
| align=right | {{ntsh|400}}400,000–500,000
| align=right | {{ntsh|66}}65–70
| align=right | {{ntsh|0}}<1
| align=right |100,000 (քաղաքացի բնակչության 66%<ref name="FCO">{{cite web|url=http://www.fco.gov.uk/en/travel-and-living-abroad/travel-advice-by-country/country-profile/middle-east-north-africa/bahrain/ |title=Archived copy |accessdate=2012-03-03 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120202020810/http://www.fco.gov.uk/en/travel-and-living-abroad/travel-advice-by-country/country-profile/middle-east-north-africa/bahrain |archivedate=2 February 2012 |df= }}</ref>)
| align=right |200,000 (քաղաքացի բնակչության 70%<ref name="Amir Taheri">{{cite web |url=http://www.nypost.com/p/news/opinion/opedcolumnists/why_bahrain_blew_up_NkYx4h4E1m80WGe2tXfsrI |title=Why Bahrain blew up |publisher=New York Post |date=2011-02-17 |accessdate=2011-02-22 |deadurl=no |archiveurl=https://www.webcitation.org/6BA6ukktF?url=http://www.nypost.com/p/news/opinion/opedcolumnists/why_bahrain_blew_up_NkYx4h4E1m80WGe2tXfsrI |archivedate=4 October 2012 |df=dmy-all }}</ref>)
|-
| Տաջիկստան
| align=right | {{ntsh|400}}~400,000
| align=right | {{ntsh|7}}~7
| align=right | {{ntsh|0}}~1
| align=right |
|
|-
| Միացյալ Արաբական Էմիրություններ
| align=right | {{ntsh|300}}300,000–400,000
| align=right | {{ntsh|10}}10
| align=right | {{ntsh|0}}<1
| align=right |
| align=right |
|-
| ԱՄՆ
| align=right | {{ntsh|200}}200,000–400,000
| align=right | {{ntsh|11}}10–15
| align=right | {{ntsh|0}}<1
| align=right |
| align=right |
|-
| Օման
| align=right | {{ntsh|100}}100,000–300,000
| align=right | {{ntsh|5}}5–10
| align=right | {{ntsh|0}}<1
| align=right |
| align=right | 948,750<ref>[http://www.adherents.com/largecom/com_shiite.html Top 15 Countries with Highest Proportion of Shiites in the Population] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100707163846/http://www.adherents.com/largecom/com_shiite.html |date=7 July 2010 }}, ''7 July 1999''</ref>
|-
| Միացյալ Թագավորություն
| align=right | {{ntsh|0100}}100,000–300,000
| align=right | {{ntsh|11}}10–15
| align=right | {{ntsh|0}}<1
| align=right |
| align=right |
 
|-
| Կատար
| align=right | {{ntsh|100}}~100,000
| align=right | {{ntsh|10}}~10
| align=right | {{ntsh|0}}<1
| align=right |
| align=right |
|}
 
== Տես նաև ==