«Իսպանիայի Սահմանադրություն»–ի խմբագրումների տարբերություն

Content deleted Content added
No edit summary
No edit summary
Տող 23.
| purpose =
}}
'''Իսպանիայի Թագավորության Սահմանադրություն''' ({{lang-es|Constitución Española}}), [[Իսպանիա|Իսպանիայի]] [[Ժողովրդավարություն|ժողովրդավարական]] [[Իրավական համակարգ|իրավական համակարգի]] հիմքն է՝ երկրի հիմնական օրենքը, որին պետք է համապատասխանեն մյուս բոլոր [[Իրավական նորմ|օրենքներն ու իրավական ակտերը]]։ Այն ընդունվել է [[Հանրաքվե|սահմանադրական հանրաքվեի]] արդյունքում և խորհրդանշում է [[Իսպանացիներ|իսպանացի ժողովրդի]] անցումը [[Դեմոկրատիա|դեմոկրատիային]]<ref>{{Cite web|url=http://kohktg-order.do.am/news/ispaniayi_t_39_agavorowt_39_yowny_39_mas_3/2013-08-10-5#.W40Vu-gzbIU|title=Իսպանիայի Թագավորությունը. Մաս 3 - 10 Августа 2013 - Սուրբ Տրդատ Մեծ Թագավորի անվան Ասպետական Միաբանություն|website=kohktg-order.do.am|accessdate=2018-09-03}}</ref>։ Ներկայումս կիրառվող սահմանադրությունն ընդունվել է [[1978|1978 թվականին]] և համարվում է իսպանական երկու լիակատար ժողովրդավարական Սահմանադրություններից մեկը (առաջինը եղել է 1931 թվականի սահմանադրությունը)<ref>{{cite web|url=http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Hist_Normas/Norm/const_espa_texto_ingles_0.pdf|title=Spanish Constitution of 1978|publisher=[http://www.congreso.es Сайт Конгресса депутатов]|trans-title=Испанская Конституция 1978 года|accessdate=2017-11-06|quote=Constitution passed by the Cortes Generales in plenary meetings of the Congress of Deputies and the Senate held on October 31, 1978. Ratified by referendum of the Spanish People on December 7, 1978. Sanctioned by his majesty the King before
the Cortes Generales on December 27, 1978|lang=en}}</ref>: [[Խուան Կառլոս I Բուրբոն|Խուան Կառլոս I Բուրբոնը]] Սահմանադրությունը հրապարակել է 1978 թվականի հոկտեմբերի 31-ին «''Boletín Oficial del Estado''»-ում (թարգմանաբար՝ ''«Իսպանիայի պաշտոնական կառավարական թերթ»''): Սահմանադրությունը երկիրը ենթարկում է մի շարք քաղաքական, սոցիալական և պատմական փոփոխությունների, որի արդյունքում [[Իսպանիայի Թագավորություն|Իսպանիայի Թագավորությունը]] վերածվում է ֆրանկիստական վարչակարգի [[Ժողովրդավարություն|ժողովրդավարական]] կառավարմամբ իրավական պետության։
 
Իսպանիայի անցումը ժողովրդավարության բարդ գործընթաց է։ Դեմոկրատական Սահմանադրության ընդունումից հետո անգամ Իսպանիան չի հրաժարվում ֆրանկիստական վարչակարգից, փոխարենը՝ քայլ առ քայլ, աստիճանաբար վերափոխում է օրինական դաշտի հակադեմոկրատական կետերը։
 
[[Սահմանադրություն|Սահմանադրությունը]] արժեքաբանական-գաղափարական փաստաթուղթ է, որը սահմանում է [[Հասարակություն|հասարակության կազմակերպման]] ամենահիմնական սկզբունքները, որոնց գործնական կիրառմանը և ամրապնդմանը պետք է ձգտի պետությունը։ Իսպանիայի Սահմանադրության առաջին հոդվածը սահմանում է իսպանական պետությունը։ 1․1 և 1․2 հոդվածները բովանդակված են հետևյալ կերպ․կերպ<ref>{{Cite web|url=http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Hist_Normas/Norm/const_espa_texto_ingles_0.pdf|title=Constitution - Fundamental Rights and Duties|last=|first=|date=|website=|publisher=|accessdate=}}</ref>․
{{քաղվածք|Իսպանիան ստեղծված է որպես սոցիալական և ժողովրդավարական պետություն, որը ենթակա է օրենքի գերակայությանը։ Վերջինս պաշտպանում է իր իրավական համակարգի բարձրագույն արժեքները՝ ազատությունը, արդարադատությունը, հավասարությունն ու քաղաքական բազմակարծությունը։|Իսպանիայի Թագավորության «Սահմանադրություն» մայր օրենք, հոդված 1.1}}
Թագավորական Իսպանիայի Սահմանադրությունը կազմված է տասը բաժիններից, ինչպես նաև լրացուցիչ ներածական, եզրափակիչ և միջանկյալ դրույթներից։ Առաջին բաժինը սահմանում է [[Մարդու իրավունքներ|մարդու և անհատի հիմնարար իրավունքներն ու պարտականությունները]], երկրորդ բաժինը՝ [[Միապետություն|թագավորական իշխանության]] կարգավորումն ու [[Միապետ|միապետի]] սահմանադրաիրավական կարգավիճակը, երրորդ բաժինը՝ օրենսդիր մարմնի և կորտեսի գործունեությունը։ Հինգերորդ բաժինը ձևակերպում է [[Իսպանիայի կառավարություն|Իսպանիայի կառավարության]] սահմանումն ու պետական կառավարման առանձնահատկությունները, վեցերորդ բաժինը՝ դատական իշխանության անձեռնմխելիությունը։ Սահմանադրության յոթերորդ բաժինը ձևավորում է ֆինանսատնտեսական համակարգը և հիմնական գաղափարն այն է, որ երկրի բոլոր հարստությունները ենթակա են ընդհանուր շահի և հասարակական նախաձեռնությանն ու սեփականության պաշտպանությանը։ Ութերորդ բաժինը ներկայացնում է պետության տարածքային սահմաններն ու տեղական ինքնակառավարումը, իններորգ գլուխը՝ սահմանադրական դատարանի գործունեությանն ու օրենքների սահմանադրականությանը։ Վերջին գլխում ամփոփված է Սահմանադրության ընդունումը, փոփոխումն ու հանրաքվեի անցկացումը, իսկ վերջում՝ եզրափակիչ և անցումային դրույթներ։
Տող 36 ⟶ 37՝
Խորհրդի անդամներն էին Գաբրիել Սիսներոսը (Ժողովրդավարական կենտրոնի միություն), Խոսե Պեդրո Պերես Յորկան, Միգել Էռերո Ռոդրիգես դե Մինյոն, Միկել Ռոկա Խունյենտը ([[Կատալոնիայի դեմոկրատական կոնվերգենցիա]]), Մանուել Ֆրագա Իրիբարնեն («Հայտնի դաշինք» կուսակցություն), Գրեգորիո Պեսես Բարբան (Իսպանիայի սոցիալ-աշխատավորական կուսակցություն) և Խորդի Սոլե Տուրան։
 
Իսպանիայի Սահմանադրությունը Կորտեսի կողմից հաստատվել է 1978 թվականի հոկտեմբերի 31-ին<ref>{{Cite web|url=http://www.wipo.int/wipolex/ru/details.jsp?id=6321|title=Испания: Конституция Испании 1978 года (с изменениями от 28 августа 1992 г.)|website=www.wipo.int|language=ru|accessdate=2018-09-03}}</ref> և ամրագրվել դեկտեմբերի 6-ի ժողովրդական հանրաքվեով։հանրաքվեով<ref>{{Cite news|url=https://www.britannica.com/topic/Constitution-of-1978|title=Constitution of 1978 {{!}} Spanish history|newspaper=Encyclopedia Britannica|language=en|access-date=2018-09-03}}</ref>։ Հանրաքվեի ժամանակ ընտրողների 91.81%-ը կողմ է քվեարկել նոր Սահմանադրությանը: Վերջիվերջո, դեկտեմբերի 27-ին խորհրդարանի ներկայացուցչության ներկայությամբ արքա Խուան Կառլոսն ընդունում է Թագավորության Սահմանադրությունը։ Այն վերջնական իրավական ուժի մեջ է մտնում դեկտեմբերի 29-ին և նույն օրը հրապարակվում պաշտոնական տեղեկագրում։ Այպիսով՝ դեկտեմբերի 6-ն Իսպանիայում նշվում է որպես Սահմանադրության տոն։
 
== Ծանոթագրություններ ==