Ֆրանց Յոզեֆ I (օգոստոսի 18, 1830, Վիեննա, Ավստրիա - նոյեմբերի 21, 1916, Վիեննա, Ավստրիա) Ավստրիայի թագավորության, հետագայում նաև Ավստրո-Հունգարիայի կայսր՝ Հաբսբուրգների արքայատոհմից։ Ծնվել է 1830 թվականին։ Նրա կառավարման տարիները համընկնում են Ավստրո-Հունգարիայում բռնկված հեղափոխության հետ։ Ավստրիայի ամենաերկար կառավարած կայսրն է։ Կառավարման առաջին տարիներին Ավստրիան սահմանադրական միապետություն էր, սակայն կառավարման կեսերին ղեկավարել է միահեծան կերպով՝ ցրելով Ռայխստագը։ 1860-1870 թվականներին կայսրը երկրում տիրող խառնակ շրջանը ցրելու նպատակով կատարում է բարենորոգումներ։ 1916 թվականին մահանում է, և գահը անցնում է որդուն։

Ֆրանց Յոզեֆ I
Emperor Francis Joseph.jpg
Դրոշ
Ավստրիայի կայսր
Դրոշ
դեկտեմբերի 2, 1848 - նոյեմբերի 21, 1916
Նախորդող Ֆերդինանդ I
Հաջորդող Կարլ I
 
Մասնագիտություն՝ քաղաքական գործիչ և միապետ
Ազգություն ավստրիացի
Դավանանք Հռոմի Կաթոլիկ եկեղեցի
Ծննդյան օր օգոստոսի 18, 1830(1830-08-18)[1][2][3][…]
Ծննդավայր Շյոնբրուն պալատ, Հիտցինգ, Վիեննա, Ավստրիական կայսրություն[4]
Վախճանի օր նոյեմբերի 21, 1916(1916-11-21)[1][2][3][…] (86 տարեկան)
Վախճանի վայր Շյոնբրուն պալատ, Հիտցինգ, Վիեննա, Ավստրո-Հունգարիա[4]
Գերեզման Կայսերական դամբարան
Թաղված Կայսերական դամբարան
Դինաստիա Հաբսբուրգներ
Քաղաքացիություն Flag of the Habsburg Monarchy.svg Ավստրիական կայսրություն, Flag of the Habsburg Monarchy.svg Ցիսլեյտանիա և Flag of Hungary (1915-1918, 1919-1946).svg Հունգարիայի թագավորություն
Հայր Ֆրանց Կարլ
Մայր Սոֆիա Բավարիացի
Ամուսին Ելիզավետա Բավարիացի
Զավակներ Սոֆյա Ֆրիդերիկա Ավստրիացի, Ավստրիայի էրցհերցոգուհի Գիզելա, Ռուդուլֆ և Ավստրայի էրցհերցոգուհի Մարիա Վալերիա
 
Ինքնագիր Изображение автографа
 
Պարգևներ
Թագավորական Վիկտորիական շքանշանի Մեծ Խաչի ասպետ,

Grand cross of the Order of Albert the Bear? (1849)

, Order of the Norwegian Lion, Սուրբ Ստեփանի հունգարական թագավորական շքանշանի Մեծ խաչ, Սուրբ Սեպուլշրի շքանշանի Մեծ խաչի ասպետ, Grand Commander of the Royal House Order of Hohenzollern, Արժանիքների շքանշան, Order of Miloš the Great, Ոսկե գեղմի շքանշանի ասպետ, Մարիա Թերեզայի ռազմական շքանշանի Մեծ խաչի ասպետ, Մեծ խաչի Ավստրիայի շքանշանի ասպետ, Անդրեաս առաքյալի շքանշան, Սուրբ Գեւորգի 4-րդ դասի շքանշան, Ոսկե գեղմի շքանշան, Order of Maria Theresa I, Սուրբ Ստեփանոս Հունգարացու շքանշան, Երկաթյա թագի շքանշան, Order of the Iron Crown, Կապիչի շքանշան, «Կիրիլ և Մեֆոդի սրբերի» շքանշան, Սերովբեների արքայական շքանշան, Փղի շքանշան, Ուիլյամի զինվորական շքանշանի Մեծ խաչի ասպետ, Մաքսիմիլիան Յոզեֆի ռազմական շքանշան, Սև արծվի շքանշան, Սուրբ Մավրիկիոսի և Ղազարի շքանշանի Մեծ խաչի ասպետ, Սուրբ Մավրիկիոսի և Ղազարի շքանշանի ասպետ, Իտալիայի թագի շքանշանի Մեծ խաչի ասպետ, Order of Prince Danilo I, 1st class, Լյուդվիգի շքանշան, Ֆրանց Իոսիֆի կայսերական ավստրիական շքանշանի Մեծ խաչ, Կարմիր արծվի շքանշանի Մեծ խաչ, Թագավորական վիկտորիանական շղթա, Սուրբ Հուբերտի շքանշան, Սուրբ Ավետման բարձրագույն շքանշան, Մալթայի գերագույն ռազմական միաբանություն, Սուրբ Հենրիխի ռազմական շքանշան և Սատապե թագի շքանշան

ԿենսագրությունԽմբագրել

Ֆրանց Յոզեֆ I-ը Ֆրանց Կարլի ավագ որդին է և կայսր Ֆերդիանդ I-ի կրտսեր եղբայրը։ Նրա մայրը գերմանացի արքայադուստր Սոֆյա Բավարիացին է։ Ավստրիական հեղափոխության շրջանում (1848 թվական), նրա հայրը հրաժարվեց Ավստրիայի գահից՝ այն հանձնելով իր տասնութամյա որդուն՝ Ֆրանց Յոզեֆին և 18-ամյա Ֆրանցը հայտնվեց բազմազգ Հաբսբուրգյան պետության գահին։

ԱնձնավորությունԽմբագրել

Կայսրը հայտնի էր իր պահպանողական հայացքներով, հասարակ կենցաղով և ուշադրություն էր դարձնում էթիկային ու ավանդույթներին։ Իրեն անվանում էր «հին դպրոցի վերջին միապետ»։ Այն բանից հետո, երբ եղբայրը գնդակահարվեց Մեքսիկայում, կայսրը մինչև կյանքի վերջ՝ շուրջ 50 տարի, չէր ընդունում մեքսիկացի պատվիրակների։ Նա այդպես էլ հեռախոս թույլ չտվեց օգտագործել պալատում և մեծ դժվարությամբ համաձայնեց էլեկտրաէներգիայի կիրառմանը։ Երբ որդին մահացավ ինքնասպանության նմանվող հանգամանքներում, Ֆրանց Յոզեֆը գրեց եվրոպական բոլոր միապետներին, որ որդու մահվան պատճառը որսի ժամանակ պատահական արձակված գնդակն էր, սակայն Լեո XIII Հռոմի պապին հայտնեց իր կասկածների մասին առ այն, որ որդին ինքնասպան է եղել։

ԿոչումներԽմբագրել

Կոչումներ

  •   - Ավստրիական մարշալ (դեկտեմբերի 2, 1848 թվական)
  •   - Պրուսիական գեներալ-մարշալ (փետրվարի 27, 1895 թվական)
  •   - Բրիտանական մարշալ (սեպտեմբերի 1, 1903 թվական)

ՊատկերասրահԽմբագրել

ՆախնիներԽմբագրել

ԾանոթագրություններԽմբագրել

ԱղբյուրներԽմբագրել