Ֆրանսուազ Գաս (անգլ.՝ Françoise Gasse, ֆրանսերեն արտասանութամբ՝  ( ), 1942 - ապրիլի 22, 2014(2014-04-22)[1]), ֆրանսիացի պալեոկենսաբան, պալեոկլիմայաբան և պալեոհիդրոլոգ։ Մասնագիտացել է բնապահպանական երևույթներում և ավելի կոնկրետ՝ Աֆրիկայի[2] և ասիական շրջանների[3] հնագույն լճերի լակաստրինային նստվածքների ուսումնասիրության մեջ։ Հատուկ ազդեցություն է ունեցել առաջին հետազոտական նախագծերն սկսելու գործում, որոնք նպատակ են ունեցել պալեոկլիմատիկ տատանումները և չորրորդական պալեմիջավայրերը տարբեր մարզերում, մասնավորապես՝ Սահարայում ու Սահելում, Արևելյան Աֆրիկայում ու Մադագասկարում, արևմտյան (կասպիական) ու հարավային (Տիբեթ), ինչպես նաև Միջին Արևելյան (Լիբանան) շրջաններում վերականգնելու[4]։ Նա չափազանց ակտիվ է ինչպես ազգային, այնպես էլ միջազգային մակարդակում։ PAGES (անցյալ գլոբալ փոփոխություններ) կազմակերպության անդամ է, Միջազգային աշխարհոլորտ-կենսոլորտային ծրագրի անդամ[5]։

Ֆրանսուազ Գաս
Ծնվել է1942
Մահացել էապրիլի 22, 2014(2014-04-22)
ՔաղաքացիությունFlag of France.svg Ֆրանսիա
Մասնագիտությունpaleobiologist, կլիմայաբան և ջրաբան
Ալմա մատերՓարիզի համալսարան
Տիրապետում է լեզուներինֆրանսերեն
ՊարգևներHans Oeschger Medal? և Վեգա մեդալ

ԳործունեությունԽմբագրել

1975 թվականին Փարիզի համալսարանում ստացել է երկրաբանական գիտությունների թեկնածուի կոչում, որտեղ դիսերտացիա է պաշտպանել Աբբե լճի էվոլյուցիայի վերաբերյալ[6]։ Նրա աշխատանքը դարձել է աֆրիկյան պլիոցենյան-պլեյստոցեն դիատոմային ջրիմուռների առաջին շարունակական ուսումնասիրությունը[7]։ Ընդունվել է Գիտական հետազոտությունների Ֆրանսիայի ազգային կենտրոն (CNRS) ու 1986 թվականին միացել Փարիզի-Սուդ համալսարանի հիդրոլոգիայի և իզոտոպի երկրաքիմիայի լաբորատորիային, պրոֆեսոր Ժան-Շառլ Ֆոնտեի ղեկավարության ներքո[6]։ 1998 թվականին տեղափոխվել է Բնապահպանական երկրագիտությունների հետազոտման և կրթության կենտրոն (CEREGE)[6]։

2005 թվականին դարձել է Շվեդիայի մարդաբանության և աշխարհագրության ընկերության Վեգա մեդալ ստացած առաջին կինը[8]։

2010 թվականին պարգևատրվել է Հանս Օշգերի մեդալով, որը շնորհվել է Եվրոպական գիտությունների միության կողմից՝ իր «մայրցամաքային արխիվներից Հոլոցենի ընթացքում կլիմայի փոփոխականության վերականգնման գործում ներդրման և այդ ժամանակահատվածում ներգրավված կլիմայական մեխանիզմների ավելի լավ ընկալման համար»[9]։


ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. «Françoise Gasse»։ Institut national des sciences de l'Univers (ֆրանսերեն)։ Արխիվացված է օրիգինալից 2016-05-08-ին։ Վերցված է 2015-11-09 
  2. Gasse Françoise (2002-10-18)։ «Kilimanjaro's Secrets Revealed»։ Science 298 (5593): 548–549։ ISSN 0036-8075։ PMID 12386320։ doi:10.1126/science.1078561 
  3. Gasse Françoise, Arnold M., Fontes J. C., Fort M., Gibert E., Huc A., Bingyan Li, Yuanfang Li, Qing Liu (1991-10-24)։ «A 13,000-year climate record from western Tibet»։ Nature 353 (6346): 742–745։ Bibcode:1991Natur.353..742G։ doi:10.1038/353742a0 
  4. «Tropical Deserts and Lakes though time - Centre Européen de Recherche et d’Enseignement des Géosciences de l’Environnement»։ web.archive.org։ 2015-09-30։ Վերցված է 2020-12-09 
  5. «Françoise Gasse»։ European Geosciences Union (EGU) (անգլերեն)։ Վերցված է 2020-12-09 
  6. 6,0 6,1 6,2 Gasse Françoise (2013-05-26)։ «Reminiscences and acknowledgements from a lover of deserts near the end of her professional life»։ Journal of Paleolimnology 51 (1): 139–144։ Bibcode:2014JPall..51..139G։ ISSN 0921-2728։ doi:10.1007/s10933-013-9699-5։ Արխիվացված է օրիգինալից 2016-03-04-ին։ Վերցված է 2015-11-09 
  7. Gasse Françoise (1977-01-06)։ «Evolution of Lake Abhé (Ethiopia and TFAI), from 70,000 b.p»։ Nature 265 (5589): 42–45։ Bibcode:1977Natur.265...42G։ doi:10.1038/265042a0 
  8. «Words from Dr. Florence Sylvestre on the passing of Françoise Gasse -- International Paleolimnology Association (IPA)»։ paleolim.org։ Արխիվացված է օրիգինալից 2015-07-31-ին։ Վերցված է 2015-11-09 
  9. «EGU – Awards & Medals – Hans Oeschger Medal – Françoise Gasse»։ European Geosciences Union (EGU) (en-GB)։ Վերցված է 2015-11-09