Ֆրանսիսկո Պաչեկո դել Ռիո (իսպ.՝ Francisco Pacheco del Río, 1566[1], Սանլուկար դե Բառամեդա, Կադիս, Անդալուզիա, Իսպանիա - 1644, Սևիլյա, Կաստիլիա և Լեոն), իսպանացի նկարիչ, արվեստի տեսաբան, բանաստեղծ: Եղել է Դիեգո Վելասկեսի և Ալոնսո Կանոյի ուսուցիչը, որ զգալի ազդեցություն է թողել 17-րդ դարի իսպանական գեղանկարչության զարգացման վրա:

Ֆրանսիսկո Պաչեկո
իսպ.՝ Francisco Pacheco del Río
Velázquez - Caballero, Francisco Pacheco (Museo del Prado, c. 1622).jpg
Ծնվել է1566[1]
ԾննդավայրՍանլուկար դե Բառամեդա, Կադիս, Անդալուզիա, Իսպանիա
Վախճանվել է1644
Մահվան վայրՍևիլյա, Կաստիլիա և Լեոն
ՔաղաքացիությունԻսպանիա
Մասնագիտություննկարիչ և գրող
Ժանրդիմապատկեր
Ուշագրավ աշխատանքներThe Last Judgment?
ԱշակերտներԴիեգո Վելասկես և Leonardo Jaramillo?
Francisco Pacheco Վիքիպահեստում

Կյանք և ստեղծագործությունԽմբագրել

Ֆրանսիսկո Պաչեկոն ծնվել է Խուան Պերեսի և նրա կնոջ` Լեոնոր դել Ռիոյի ընտանիքում: Դեռևս երիտասարադության տարիներին` հոր մահից հետո, նա տեղափոխվել է Սևիլյա` հորեղբոր մոտ, որը Պաչեկոյին տվել է աշակերտության նկարիչ Լուիս Ֆերնանդեսի մոտ: Վերջինիս մոտ Պաչեկոն գերազանցապես զբաղվել է իտալացի վարպետների գործերի կրկնօրինակմամբ: Սևիլյայում նա ամուսնացել է Դե Միրանդա ընտանիքի օրիորդի հետ: Այս ամուսնությունից ծնվել է նկարչի դուստրը` Խուանան (1602-1660): 1611 թվականին Պաչեկոն եղել է Մադրիդում և Տոլեդոյում, որտեղ ծանոթացել է Էլ Գրեկոյի հետ և նրա մոտ նկարչություն ուսանել: Դրանից հետո նկարիչը վերադարձել է Սևիլյա և բացել նկարչության դպրոց («Academia Sevillana»):

Ֆրանսիսկո Պաչեկոյի` նկարչության դպրոցը հետևել է կրոնական սյուժեների ու կերպարների հանդեպ ակադեմիական դասական մոտեցմանը: Դրանում կարևոր դեր է ունեցել նաև այն հանգամանքը, որ նկարիչը եղել է Սևիլյայի ինկվիզիցիայի պաշտոնատար անձ: Նրա կրոնական խոր հավատալիքներն իրենց արտացոլումն են գտել այնպիսի ստեղծագործություններում, ինչպիսիք են «Ահեղ դատաստանը» և «Գրանադայի տառապյալները»:

Դիեգո Վելասկեսը, սկսած 1611 թվականից, վեց տարի ուանել է Ֆրանսիսկո Պաչեկոյի մոտ: 1618 թվականին նա ամուսնացել է իր ուսուցչի դստեր` Խուանայի հետ: Վելասկեսի վաղ շրջանի գործերում զգալի է աներոջ ազդեցությունը: 1623-1625 թվականներին Պաչեկոն նշանակվել է իսպանացի արքա Ֆիլիպ IV-ի պալատական նկարիչը Մադրիդում: Այնուհետև, վերադառնալով Սիևիլյա, նա բավական ժամանակ է տրամադրել արվեստի տեսության իր գրքին:

1649 թվականին լույս է տեսել Պաչեկոյի` արվեստի տեսության գիրքը` «Նկարչության արվեստ» („Arte de la pintura, su antiquedad y grandeza“) վերնագրով: Դրանում, բացի նկաչության տեխնիկայի, գույների համադրման ու սրբապատկերագրության հարցերից, հեղինակը մեծ ուշադրություն է հատկացրել 17-րդ դարի իսպանացի նկարիչների ստեղծագործություններին ու կենսագրություններին, ինչի համար էլ արվեստի իսպանացի պատմաբանները նրան կնքել են «Սևիլյայի Վազարի» անունով: Պաչեկոն եղել է իսպանական գեղանկարչության մեջ նատուրալիզմի հիմնադիրներից և կարևոր դեր խաղացել իսպանական արվեստի` մաներիզմից բարոկկոյի անցման գործում:

ՊատկերասրահԽմբագրել

ԾանոթագրություններԽմբագրել