Ֆիլիս Դորոթի Ջեյմս

Ֆիլիս Դորոթի Ջեյմս (անգլ.՝ Phyllis Dorothy James, Baroness James of Holland Park, օգոստոսի 3, 1920(1920-08-03)[1][2][3][…], Օքսֆորդ, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն[4][5] - նոյեմբերի 27, 2014(2014-11-27)[1][3][6][…], Օքսֆորդ, Միացյալ Թագավորություն[7][4]), ավելի հայտնի որպես Ֆ. Դ. Ջեյմս (անգլ.՝ P. D. James), բրիտանացի գրող, դետեկտիվների հայտնի հեղինակ: Լորդերի պալատի ցմահ պեր` բարոնուհու ոչ ժառանգական տիտղոսով: Բրիտանական կայսրության շքանշանի սպա (1983): Ֆիլիս Դորոթի Ջեյմսին հաճախ են անվանում ժամանակակից Ագաթա Քրիստի: Նրա գրքերի ընդհանուր տպաքանակն ավելի քան 60 միլիոն օրինակ է: Նա բազմիցս պարգևատրվել է գրական մրցանակներով:

Ֆիլիս Դորոթի Ջեյմս
անգլ.՝ P. D. James
Դիմանկար
Ծնվել էօգոստոսի 3, 1920(1920-08-03)[1][2][3][…]
ԾննդավայրՕքսֆորդ, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն[4][5]
Մահացել էնոյեմբերի 27, 2014(2014-11-27)[1][3][6][…] (94 տարեկան)
Մահվան վայրՕքսֆորդ, Միացյալ Թագավորություն[7][4]
ՔաղաքացիությունFlag of the United Kingdom.svg Միացյալ Թագավորություն[8]
Կրոնանգլիկանություն
ԿրթությունLong Road Sixth Form College?
Ազդվել էԴորոթի Լի Սայերս, Իվլին Վո, Margery Allingham?, Ագաթա Քրիստի, Ջեյն Օսթին և Գրեհեմ Գրին
ԵրկերCover Her Face?
Մասնագիտությունգրող, քաղաքական գործիչ, վիպասան և գիտաֆանտաստիկ գրող
ԱշխատավայրBBC
ԱմուսինConnor Bantry White?
Ծնողներհայր՝ Սիդնի Վիկտոր Ջեյմս[9], մայր՝ Dorothy Amelia Hone?[9]
Զբաղեցրած պաշտոններԼորդերի պալատի անդամ և Governor of the BBC?
Քաղաքական կուսակցությունՄեծ Բրիտանիայի պահպանողական կուսակցություն
Պարգևներ և
մրցանակներ
Բրիտանական Կայսրության շքանշանի սպա Riverton International Honour Prize? Nick Clarke Award? Էդգար Ալան Պոյի մրցանակ Cartier Diamond Dagger? Արվեստների թագավորական միության անդամ և Թագավորական գրական միության անդամ
ԱնդամությունԹագավորական գրական ընկերություն
ԵրեխաներՔլեր Բանտրի Ուայթ?[9] և Jane Bantry White?[9]
Կայքrandomhouse.com/features/pdjames/
P. D. James Վիքիպահեստում

ԿենսագրությունԽմբագրել

Ծնվել է Օքսֆորդում` հարկային տեսուչ Սիդնի Ջեյմսի ընտանիքում: Նախ սովորել է Լունդլոույի բրիտանական դպրոցում, իսկ հետո աղջիկների համար նախատեսված Քեմբրիջի միջնակարգ դպրոցում[10]:

Ջեյմսն ավարտել է ուսումը 16 տարեկան հասակում: Ընտանիքը գումար չուներ նրա կրթությունը շարունակելու համար, բացի այդ, նրա հայրը համարում էր, որ բարձրագույն կրթությունը կանանց համար չէ, չնայած Ջեյմսը հրաշալի էր սովորում: Նա երեք տարիների ընթացքում աշխատել է հարկային տեսչությունում, իսկ հետո տեղավորվել է թատերախմբում՝ որպես ռեժիսորի օգնական: 1941 թվականին ամուսնացել է զինվորական բժիշկ Էռնստ Քոնոր Բենտրի Ուայթի հետ: Նրանք ունեցել են երկու դուստր` Քլերը և Ջեյնը:

Երբ Ուայթը վերադարձավ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից, հիվանդ էր, և մինչև իր մահը (1964 թվական) նա իր կյանքը կիսեց հոգեբուժական հիվանդանոցների և իր տան միջև։ Ուստի ընտանիքի հոգսերն ամբողջությամբ Ջեյմսի վրա էին: 1949 թվականից մինչև 1968 թվականը Դորոթին, որն ավարտել էր ադմինիստրատորների դասընթացներ, ադմինիստրատոր էր աշխատում Լոնդոնի հիվանդանոցում[11]:

Ջեյմսն սկսել է գրել 1950-ական թվականների կեսից` օգտագործելով իր օրիորդական ազգանունը[12]: Նրա առաջին վեպը` «Ծածկե'ք նրա երեսը», պատմում էր բանաստեղծ և քննիչ Ադամ Դալգլիշի մասին, ում նա այդպես էր անվանել Քեմբրիջի դպրոցի իր ուսուցչի պատվին: Վեպը լույս է տեսել 1962 թվականին[13]: Նրա ստեղծագործությունների սյուժեներից շատերը կապված են բրիտանական բյուրոկրատական համակարգի և անգլիական եկեղեցու խնդիրների հետ:

Առաջին ստեղծագործության լույսընծայումից երկու տարի անց Ջեյմսի ամուսինը մահացավ, և նա տեղավորվեց Ներքին գործերի նախարարության ենթակայության քրեական վարչություն՝ որպես քաղաքացիական ծառայող, որտեղ նա աշխատեց մինչև 1979 թվականի իր պաշտոնաթողությունը:

Ուշ շրջանի ստեղծագործությունների իրադարձությունները, ինչպես կանոն, տեղի են ունենում ինչ-որ փակ վայրում` մասնավոր հիվանդանոցում, դատապաշտպանական գրասենյակում, աստվածաբանության քոլեջում, կղզում և այլն:

Իր գրական կարիերայի ընթացքում Դորոթին գրել է շատ էսսեներ և պատմվածքներ պարբերականների համար:

Ընտրյալ մատենագրությունԽմբագրել

Ադամ Դելգլիշի մասին սերիաԽմբագրել

  • «Ծածկե'ք նրա երեսը» (Cover Her Face) (1962);
  • «Հնարամիտ սպանություն» կամ «Ինտելեկտուալ սպանություն» (A Mind to Murder) (1963);
  • «Ոչ բնական պատճառներ» (Unnatural Causes) (1967);
  • «Սավան սոխակի համար» կամ «Նայթինգեյլի գաղտնիքը»[en]; (Shroud for a Nightingale) (1971)
  • «Սև աշտարակ» (The Black Tower) (1975);
  • «Էքսպերտ-վկայի մահ» (Death of an Expert Witness) (1977);
  • «Մահվան տենչ» (A Taste for Death) (1986);
  • «Խորամանկություններ և ցանկություններ» (Devices and Desires) (1989);
  • «Առաջին մեղք» (Original Sin) (1994);
  • «Անվիճելի արդարություն» (A Certain Justice) (1997)
  • «Սպանություն աստվածաբանության քոլեջում» (Death in Holy Orders) (2001)
  • «Սպանությունների սենյակ» (The Murder Room) (2003);
  • «Փարոս» (The Lighthouse) (2005);
  • «Սպիով կինը» (The Private Patient) (2008).

Կորդելիա Գրեյի մասին սերիաԽմբագրել

  • «Կնոջ համար անհամապատասխան աշխատանք» (An Unsuitable Job for a Woman) (1972);
  • «Գանգը մաշկի տակ» (The Skull Beneath the Skin) (1982)

Սերիաներից դուրսԽմբագրել

Ֆիլմագրություն և ադապտացիաներԽմբագրել

  • «Կնոջ համար անհամապատասխան աշխատանք» (1982 թվական) ռեժ. Քրիստոֆեր Պետիտ:
  • «Սոխակի ապաստարանը» (1984 թվական), մինի-սերիալ:
  • «Ծածկե'ք նրա երեսը» (1985 թվական), մինի-սերիալ:
  • «Կարգեր և ցանկություններ» (1991 թվական), մինի-սերիալ:
  • «Կնոջն անհամապատասխան աշխատանք» (1997 թվական), մինի-սերիալ:
  • «Մահ ճեմարանում» (2003 թվական), մինի-սերիալ:
  • «Մարդու զավակ» (2006 թվական), ռեժ. Ալֆոնսո Կուարոն:
  • «Մահվան սենյակ» (2004 թվական), սերիալ:
  • «Մահը գալիս է Փեմբերլի» (2013 թվական), մինի-սերիալ:

ԾանոթագրություններԽմբագրել