Ֆիլիպ Ֆարկաս (մարտի 5, 1914(1914-03-05)[1][2], Չիկագո, Իլինոյս, ԱՄՆ[1] - դեկտեմբերի 21, 1992(1992-12-21)[1][2], Բլումինգտոն, Ինդիանա, ԱՄՆ[1]), ամերիկացի նշանավոր վալտոռնահար, Չիկագոյի սիմֆոնիկ նվագախմբի փողային գործիքների կոնցերտմայսթեր։

Ֆարկաս Ֆիլիպ
Philip Farkas.jpg
Ծնվել էմարտի 5, 1914(1914-03-05)[1][2]
Չիկագո, Իլինոյս, ԱՄՆ[1]
ԵրկիրFlag of the United States.svg ԱՄՆ
Մահացել էդեկտեմբերի 21, 1992(1992-12-21)[1][2] (78 տարեկան)
Բլումինգտոն, Ինդիանա, ԱՄՆ[1]
Մասնագիտություներաժիշտ, վալդհորնիստ և համալսարանի պրոֆեսոր
Գործիքներվալդհորն

ԿենսագրությունԽմբագրել

Ֆիլիպ Ֆարկասը ծնվել է Էմիլ Նելսոն Ֆարկասի և Աննա Քեսսիդի Ֆարկասի ընտանիքում։ Չնայած որ ծնողները երաժիշտ չէին, մայրը նրան տանում է դաշնամուրի դասերի, որը դառնում է Ֆարկասի առաջին ծանոթությունը երաժշտության հետ։ Երբ նա մոտ 12 տարեկան էր, սքաութների խմբում պահանջվում է շեփորահար, և ինքն առաջարկում է փորձել։ Ֆարկասը դիմում է իր հարևանին, որը շեփորահար էր, որպեսզի նա սովորեցնի իրեն, և շուտով ինքն արդեն փայլուն նվագում էր։

14 տարեկանում նրա մոտ ասթմա է սկսվում, և, հիվանդությանը դիմակայելու նպատակով, ծնողները որոշում են, որ նա փողային գործիք նվագի։ Սակայն, դպրոցի պահեստում մնացել էին միայն բաս-թմբուկ և թուբա։ Բնականաբար, նա ընտրում է թուբան։

Ֆարկասը դպրոց էր հաճախում հասարակական ավտոբուսով։ Տոմսավաճառը նրան պարբերաբար նկատողություն էր անում թուբայի պատյանի մեծության պատճառով։ Հերթական նկատողության ժամանակ Ֆարկասը բացականչում է. «Իսկ ի՞նչ անեմ. սա է իմ գործիքը»։ Այդ պահին փողոցով անցնում էր փողային նվագախումբ, և տոմսավաճառը ցույց է տալիս փոքր գործիքներից մեկը՝ վալտոռնը։ Այդ օրը Ֆարկասը դիմում է հայրիկին՝ իր գործիքը վալդորնով փոխելու խնդրանքով։ Շուտով նրանք գնում են Չիկագո և ամսական երեք դոլլարով վալտոռն վարձում։

Ֆարկասը շատ արագ տիրապետում է վալտոռնին և, սիրահարվելով այդ գործիքին, որոշում է կյանքը նվիրել նրան։ Ավագ դպրոցի սան լինելով՝ նա դառնում է Չիկագոյի համադպրոցական նվագախմբի ամենաերիտասարդ նվագողը, այնուհետև Չիկագոյի հասարակական նվագախմբի առաջին վալդորնահարը և ապա՝ Քանզաս սիթիի Ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի առաջին վալտոռնահարը, որը, ի դեպ, նրա առաջին պրոֆեսիոնալ աշխատատեղն է դառնում։

Ֆարկասը՝ որպես առաջին վալտոռնահար, նվագել է նաև Չիկագոյի սիմֆոնիկ, Բոստոնի և Քլիվլենդի նվագախմբերում։ Այս երեք առաջատար նվագախմբերի պատմության մեջ նա եղել է եզակի մենակատար վալտոռնահարը, ում երբևէ առաջարկվել է նման դիրք։ Նա նաև Չիկագոյի սիմֆոնիկ նվագախմբի ամենաերիտասարդ կոնցերտմայսթերն էր։ Նվագելուն զուգահեռ Ֆարկասը դասավանդում է՝ դառնալով Ինդիանայի համալսարանի, Հյուսիսարևմտյան համալսարանի, Քլիվլենդի համալսարանի, Քլիվլենդի ինստիտուտի, Քանզաս սիթիի կոնսերվատորիայի, Դե Պոլ համալսարանի և Ռուզվելտի համալսարանի պրոֆեսոր։

Ֆարկասը բազմաթիվ վարպետաց դասեր է տալիս, նաև ելույթներ ունենում՝ որպես մենակատար։ Հիմնում է «Wind Music Inc.» խմբագրությունը, իսկ շեփորահար Ռենոլդ Շիլքեի հետ՝ «Schilke Music Products»-ը։ Ֆարկասը դառնում է նաև «Yamaha» երաժշտական գործիքների մասնաճյուղի խորհրդատու։ 1978 թվականի ապրիլին Արևելյան Միչիգանի համալսարանում ստանում է դոկտորի կոչում։

Ֆարկասը հայտնի է նաև իր ստեղծած և լայն տարածում գտած «Holton-Farkas» վալտոռնով (Հոլտոն-Ֆարկաս), որն արտադրում է «Frank Holton Company»-ն, և մինչ այսօր ամենատարածված վալտոռնն է աշխարհում։

Ֆարկասը չորս գրքի հեղինակ է, որոնք նվիրված են վալտոռնահարների, փողային գործիքներ նվագող երաժիշտների և ընդհանրապես բոլոր երաժիշտների կատարողական արվեստի զարգացմանը։ Իսկ նրա առաջին գիրքը՝ «Վալտոռն նվագելու արվեստը», դարձել է աշխարհի բոլոր վալտոռնահարների «Աստվածաշունչը»։

Նա հեղինակն է հետևյալ գրքերի՝

  • Վալտոռն նվագելու արվեստը (անգլ.՝ Art of French Horn Playing)
  • Փողային (պղնձե) գործիքներ նվագելու արվեստը (անգլ.՝ The Art of Brass Playing)
  • Երաժշտի արվեստը (անգլ.՝ The Art of Musicianship)
  • 40 վիրտուոզ վալտոռնահարների լուսանկարների հիման վրա կատարած հետազոտություն (անգլ.՝ A Photo Study of 40 Virtuoso Horn Players' Embouchures)

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library, Austrian National Library Record #119122464 // Общий нормативный контроль (GND) — 2012—2016.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 SNAC — 2010.

Արտաքին հղումներԽմբագրել