Օպսիկիոն բանակաթեմ (հայերեն՝ Օպսիկյան բանակաթեմ, հին հուն․՝ Ὀψίκιον, θέμα Ὀψικίου, thema Opsikiou), կամ ուղղակի Օպսիկիոն (հին հուն․՝ [θέμα] Ὀψίκιον, ծագում է՝ լատ.՝ Obsequium), Բյուզանդական կայսրության բանակաթեմ (ռազմավարչական նահանգ), տեղակայված էր Փոքր Ասիայի հյուսիս-արևմտյան հատվածում (ներկայիս Թուրքիայի տարածք): Այն հանդիսանում էր ամենախիտ բնակեցված և ռազավարական նշանակությամբ կարևոր բանակաթեմերից մեկը, քանի որ գտնվում էր Կոստանդնուպոլսի կողքին: 8-րդ դարում տեղի ունեցած մի քանի ապստամբություններից հետո Օպսիկիոնից առանձնացվում է ևս 2 բանակաթեմ, որից հետո այն գոյատևեց մինչև Խաչակրաց չորրորդ արշավանքը (1202-1204):

Picto infobox map.png
Օպսիկյան բանակաթեմ
հին հուն․՝ Ὀψίκιον, θέμα Ὀψικίου
ԵրկիրԲյուզանդական կայսրություն Բյուզանդական կայսրություն
ԿարգավիճակԲանակաթեմ
ՎարչկենտրոնԱնկիրա, ապա՝ Նիկիա
Byzantine Themes, 650.png
Հիմնադրված է680 թ.
Առաջին հիշատակում626
Պատմական շրջան(ներ)Մյուսիա, Բյութանիա, Գաղաթիայի մի մասը, Լիդիա և Պափլոգոնիա
Սահմանակցում էՕպտիմատոն, Անատոլիկոն, Թրակեսիոն

ՊատմությունԽմբագրել

Հիմնադրում (7-րդ դար)Խմբագրել

Բանակաթեմի անունը ծագել է լատիներեն Obsequium (շքագունդ) բառից: Դա բացատրվում է Կոստանդնուպոլիս քաղաքին մոտիկությամբ, որտեղ սկզբնական շրջնում բնակավորվել էր կայսրին իր արևելյան արշավանքներում ուղեկցող բանակը[1]: 640-ական թվականներին, արաբներից կրած պարտություններից հետո, զորամիավորումները տեղափոխվեցին Փոքր Ասիա և տեղակայվեցին շրջաններում (բանակաթեմերում)[2]: Օպսիկիոնը զբաղեցնում էր Փոքր Ասիայի հյուսիս-արևմուտքը՝ Մյուսիան, Բյութանիան, Գաղաթիայի մի մասը, Լիդիան և Պափլոգոնիան, նրա մայրաքաղաքը Անկիրա քաղաքն էր: Բանակաթեմի հիմնադրման ճշգրիտ թվականն անհայտ է, այն առաջին անգամ հիշատակվում է 626 թվականին, բայց առաջին հաստատված հիշատակությունները թվագրվում են 680 թվականով[3][4][5]: Հնարավոր է, որ սկզբանական շրջանում բանակաթեմի մեջ էր մտնում նաև Թրակիան[3][6]:

Օպսիկիոնը առանձնանում էր մյուս բանակաթեմերի հանրանկարում: Նրա հրամանատարը ոչ թե ստրատեգոսն էր, այլ կոմեսը[3]:

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. Haldon 1984, էջեր. 443–444 .
  2. Haldon 1997, էջեր. 214–216 .
  3. 3,0 3,1 3,2 Treadgold 1995, էջ. 23
  4. Kazhdan 1991, էջ. 1528 .
  5. Lampakis & Andriopoulou, 2003 .
  6. Kazhdan 1991, էջ. 2079 .