Օդագնացության ազգային խորհրդատվական կոմիտե

Օդագնացության ազգային խորհրդատվական կոմիտե (անգլ.՝ National Advisory Committee for Aeronautics, կրճատ NACA,), ԱՄՆ-ի դաշնային գործակալությունը, որը զբաղվում է ավիացիայի ոլորտում հետազոտություններով (վերակազմավորվել է 1958 թվականին)։ Դա NASA-ի նախակարապետն է։

Օդագնացության ազգային խորհրդատվական կոմիտե
National Advisory Committee for Aeronautics
US-NACA-Logo.svg
NACA-ի պատկերանիշ
Տեսակպետական մարմին
ԵրկիրԱՄՆ
ՀապավումNACA
Ստեղծման թվականմարտի 3, 1915
Լուծարման թվականհոկտեմբերի 1, 1958
ԵնթարկումԴաշնային գործակալություն
ՇտաբակայանՎաշինգտոն, Կոլումբիայի շրջան, ԱՄՆ

ՊատմությունԽմբագրել

 
NACA-ի փորձարկման պոլիգոնը Էդվարդսում, Կալիֆորնիա:
 
Ինժեներն ուղղում է դասավորությունը գերձայնային աերոդինամիկ խողովակում փորձարկումից առաջ։

NACA-ն ստեղծվել է 1915 թվականին, ԱՄՆ-ի առաջին համաշխարհային պատերազմում մասնակցության պայմաններում ծագաց ավիացիոն ոլորտի համակարգման անհրաժեշտության պատճառով։

Ամերիկյան գերատեսչության համար նախատիպ է ծառայել օդագնացության հարցերով զբաղվող Մեծ Բրիտանիայի խորհրդատվական կոմիտեն, ինչպես նաև այլ եվրոպական տերությունների նմանատիպ գործակալությունները։

Մարտի 3-ի կոնգրեսի հիմնադիր ակտում ասվում էր, որ՝ «օդագնացության հարցերով զբաղվող խորհրդատվական կոմիտեի պարտականություններն են թռիչքի խնդրի վերաբերյալ գիտական աշխատանքների վերահսկումն և կառավարումը՝ դրանց գործնական լուծման նպատակով»[1]:

1922 թվականին NAСA-ի աշխատակիցների թիվը հասել է 100-ի, 1938-ին՝ 426-ի։ Նրանց ջանքերով NACA-ում մշակվել են իրենց սեփական մոդելների աերօդինամիկ խողովակներ և օդային ընդունիչներ։ Վերջինս դեռ օգտագործվում է ժամանակակից ավիացիայում, ինչպես, օրինակ, F-22 Raptor կործանիչի նախագծի մեջ։

NACA-ի կառուցվածքի մեջ էին մտնում․

  • Langley Memorial Aeronautical լաբորատորիան Վիրջինիա նահանգի Հեմփթոն քաղաքում։
  • Ames Aeronautical լաբորատորիան (Մոֆֆետի օդանավակայան)
  • Aircraft Engine Research լաբորատորիան (Lewis Research կենտրոն)
  • Muroc Flight Test Unit (Էդվարդս ավիաբազա)

1957 թվականի նոյեմբերի 21-ին գործակալության ներսում ստեղծվել է տիեզերական տեխնոլոգիաների հարցերով զբաղվող հատուկ կոմիտե[2]։ Հետաքրքիր է, որ այդ Կոմիտեի կազմում միաժամանակ ընդգրկված էին Հենդրիկ Ուեյդ Բոդենը (մասնակցել է ավտոմատ հրետանային համակարգի մշակմանը, որը Լոնդոնի ռմբակոծության ժամանակ ոչնչացրել է Ֆաու-1 հրթիռները) և Վերներ ֆոն Բրաունը (գլխավորել է Ֆաու-2 նախագիծը)[3]։

Կոմիտեի ղեկավար նշանակվեց Գայֆորդ Սթիվերը։ Դրա պատճառով ստորաբաժանումը կոչվում էր Սթիվերի հանձնաժողով: 1958 թվականի մարտի 5-ին գիտա-խորհրդատվական կոմիտեի ղեկավար Ջեյմս Քիլիանը՝ Դուայթ Էյզենհաուերին ներկայացրեց «Organization for Civil Space Programs» անվանումով հուշագիր, որում նա նախագահին կոչ էր անում հաստատել NASA-ի հաստատությունը հիմնված՝ «ուժեղացված և վերանվանված» օդագնացության ազգային խորհրդատվական կոմիտեի վրա: Այսպիսով, 7500 կոմիտեի աշխատակիցները և 300 մլն դոլարի ակտիվները անցել են նոր ձևավորված տիեզերական գործակալության սեփականությանը:

 
NACA պատճեն պատկերող Ռայթ եղբայրների առաջին չվերթը

ՂեկավարներԽմբագրել

  1. Ջորջ Սքրիվեն (ԱՄՆ Բանակ) (1915-1916)
  2. Ուլյամ Դյուրանդ (Սթենֆորդի համալսարան) (1916-1918)
  3. Ջոն Ուոլքոթ (Սմիթսոնյան ինստիտուտ) (1920-1927)
  4. Չարլզ Ուոլքոթ (Սմիթսոնյան ինստիտուտ) (1920-1927)
  5. Ջոզեֆ Էյմս (Ջոնս Հոփքինսի ինստիտուտ) (1927-1939)
  6. Վենիվար Բուշ (Քարնեգի ինստիտուտ) (1940-1941)
  7. Ջերոմ Հանսեր (ՌԾՈՒ, ՄՏԻ) (1941-1956)
  8. Ջեյմս Դուլիթլ (Shell Oil) (1957-1958)

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. Dawson Virginia P.։ «Engines and Innovation»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-07-05-ին։ Վերցված է 2010-12-01 
  2. Erickson Mark։ Into the Unknown Together - The DOD, NASA, and Early Spaceflight։ ISBN 1-58566-140-6։ Արխիվացված է օրիգինալից 2009-09-20-ին։ Վերցված է 2019-11-15 
  3. Germans at last learn truth about von Braun’s 'space research' base Archived 2010-12-04 at the Wayback Machine. The Telegraph. Retrieved 9-3-07.

ՀղումներԽմբագրել