Բացել գլխավոր ցանկը

Ցոլակ Քերոբի Ամերիկյան (Գալուստ Սուլուլիկյան, 1887 հոկտեմբերի 5, Տրապիզոն - 1964 սեպտեմբերի 17, Երևան), հայ դերասան, ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1947

Ցոլակ Ամերիկյան
Tsolakamerikian.jpg
Ծնվել էհոկտեմբերի 5, 1887(1887-10-05)
ԾննդավայրՏրապիզոն, Թուրքիա
Մահացել էսեպտեմբերի 17, 1964(1964-09-17) (76 տարեկանում)
Մահվան վայրԵրևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ
ՔաղաքացիությունFlag of Turkey.svg Թուրքիա
Ազգությունհայ
Մասնագիտությունդերասան
Պարգևներ և մրցանակներՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ
ԿինոՊոիսկID 348658

ԿենսագրությունԽմբագրել

Ցոլակ Ամերիկյանը ծնվել է Տրապիզոնում, արհեստավորի ընտանիքում։ 1891 թ. հորեղբոր հետ տեղափոխվել է Բաթում, որտեղ ստացել է նախնական կրթությունը, ապա սովորել ռուսական քաղաքային ուսումնարանում։ Այնուհետև մեկնել է Վենետիկի Մխիթարյանների մոտ ուսանելու, սակայն կարճ ժամանակ մնալով այնտեղ, 1906 թ. վերադարձել է Բաթում, մասնակցել սիրողների կողմից կազմակերպված ներկայացումներին («Համլետ», «Ավազակներ» և այլն)։ Ապա խաղացել է «Արշակ Բ», «Վարդան Մամիկոնյան», «Ղարաբաղի աստղագետը», «Խաչագողի հիշատակարանը» և այլ պիեսներում։ Նյութական մեծ դժվարություններ կրելով մի կերպ մեկնել է Փարիզ, եղել Մարսելում, այնտեղից անցել Եգիպտոս, ապա Հունաստան՝ այս բոլոր վայրերում դիտել ժամանակի անվանի դերասանների խաղը։ Երկար և օգտավետ շրջագայություններից հետո վերադարձել է Կովկաս, մտել Ամո Խարազյանի թատերախմբի մեջ։ 1910 թ., օսմանյան սահմանադրությունից հետո մեկնել է Արևմտյան Հայաստան, Էրզրումում սիրողներից կազմակերպել է մի թատերախումբ և ներկայացրել Ն.Գոգոլի «Ռևիզորը», ապա Շիրվանզադեի «Չար ոգին», «Պատվի համարը», «Նամուսը», Հ.Պարոնյանի «Մեծապատիվ մուրացկաններն» ու «Պաղտասար աղբարը», այդ բոլոր պիեսներում կատարելով գլխավոր դերեր։

Վերադառնալով Կովկաս, խաղացել է Թիֆլիսում, Բաթումում Սիրանույշի, Օվի Սևումյանի, Վահրամ Փափազյանի և ուրիշների հետ։ Խորհրդային իշխանության առաջին տարիներին շրջել է Ղրիմում, Հյուսիսային Կովկասում, Ուկրաինայում, խաղացել հայաշատ բազմաթիվ քաղաքներում՝ Կիև, Խարկով, Օդեսա, Տագանրոգ, Արմավիր, Նովոռոսիյսկ, Մոզդոկ, Ղզլար, Վլադիկավկազ և այլն։ 1931 թ. եկել է Լենինական և ամբողջությամբ կապվել Լենինականի պետական թատրոնի հետ։

Ստեղծել է բազմաթիվ կերպարներ, որոնք համարվում հայ բեմի լավագույն նվաճումներից՝ Սատին (Մ.Գորկու «Հատակում»), Մանուկ աղա (Հ.Պարոնյանի «Մեծապատիվ մուրացկաններ»), Մոնտանելլի (Է.Վոյնիչի «Բոռ»), Մալվոլիո (Ու.Շեքսպիրի «Տասներկուերորդ գիշեր»), Վիշնևսկի («Արդյունավոր պաշտոն»), Մուրոմսկի (Ա.Սուխովո-Կոբիլինի «Կրեչինսկու հարսանիքը»), Վուրմ (Ֆ.Շիլլերի «Սեր և խարդավանք»), Շեյլոկ (Ու.Շեքսպիրի «Վենետիկի վաճառականը») և այլն[1]։

Դերերը կինոյումԽմբագրել

Գրականություն Ցոլակ Ամերիկյանի մասինԽմբագրել

  • Հարությունյան Ս., Ցոլակ Ամերիկյան, Երևան, 1957 թ.
  • Ռիզաև Ս., Մաքսիմ Գորկու դրամատուրգիան հայ բեմում, 1956 թ.

ԱղբյուրներԽմբագրել

  1. Գառնիկ Ստեփանյան (1973)։ Կենսագրական բառարան, հատոր Ա։ Երևան: «Սովետական գրող»։ էջ էջ 80-81 

ՀղումներԽմբագրել