Ցիկլոպենտան

քիմիական միացություն

Ցիկլոպենտան, C5H10 - ածխաջրածին

Ցիկլոպենտան
Cyclopentan.png
Cyclopentane-3D-balls.png
Cyclepentane.png
Ընդհանուր տեղեկություններ
Դասական անվանակարգումցիկլոպենտան
Քիմիական բանաձևC₅H₁₀
Ֆիզիկական հատկություններ
Մոլային զանգված1,2E-25 կիլոգրամ[1] գ/մոլ
Մոլյար կոնցենտրացիա cM70,1 մոլ/լ
Խտություն0,75 ± 0,01 գ/սմ³[2] գ/սմ³
Իոնիզացման էներգիա10,52 ± 0,01 Էլեկտրոն-վոլտ[2] կՋ/մոլ
Հալման ջերմաստիճան−137 ± 1 °F[2] և −94 °C[3] °C
Եռման ջերմաստիճան121 ± 1 °F[2] °C
Այրման ջերմաստիճան−35 ± 1 °F[2]
Գոլորշու ճնշում400 ± 1 Տոր[2]
Քիմիական հատկություններ
Դասակարգում
CAS համար287-92-3
PubChem9253
EINECS համար206-016-6
SMILESC1CCCC1
ЕС206-016-6
RTECSGY2390000
ChEBI8896
Եթե հատուկ նշված չէ, ապա բոլոր արժեքները բերված են ստանդարտ պայմանների համար (25 °C, 100 կՊա)

ֆիզիկական հատկություններԽմբագրել

Անգույն հեղուկ կերոսինի հոտով, եռման ջերմաստիճանն է +49,3 °С, իսկ հալման ջերմաստիճանն է -93,9 °С։ Խտությունը 0,745 գ/սմ3, պարունակվում է նավթի մեջ։

ՍինթեզԽմբագրել

Ցիկլոպենտանի ստացման հիմնական միջոցն է ցիկլոպենտանոնի(cyclopentanone) վերականգնումն է։

Ցիկլոպենտանը կարելի է ստանալ մի քանի միջոցներով.

1. Նավթից

2. Դիպրոմպենտանի և ցինկի շիկացմամբ. СН2Br-(CH2)3-CH2Br + Mg(Zn) --(t°)--> ցիկլոպենտան + MgBr2(ZnBr2)

3. Ադիպինային թթվից. НООС-(СН2)4-СООН + Ca(OH)2 --> (OOC-(CH2)4-COO)Ca + 2H2O

(OOC-(CH2)4-COO)Ca --(300 °C) --> ցիկլոպենտանոն + CaCO3 ցիկլոպենտանոն --(Zn/Hg + HCl)--> ցիկլոպենտան

ԿիրառումԽմբագրել

Այն օգտագործվում է որպես սառեցնող, հովացուցիչ նյութ՝ սառնարանային սարքավորումներում։

ԾանոթագրություններԽմբագրել