Տրոյակ (լեհ.՝ Trojak, բելառուս․՝ Траян, Траяк, Тройка), լեհական ու բելառուսական ազգային պար, որտեղ տղամարդը պարում է երկու կանանց հետ[1]: Ամեն շրջանում պարն ունեցել է իր առանձնահատկությունները:

Քանդակ «Տրոյակ», հեղինակ` Ստանիսլավ Մարցինով, Խոժուվ

Առավել հայտնի է «սիլեզյան տրոյակը» (լեհ.՝ trojak śląski)[2]: Ուրախ կատակ-պարը կատարում են եռյակներով. պարում է տղան երկու աղջիկների հետ: Պարը բաղկացած է երկու մասից` դանդաղ (երաժշտական չափը` 3/4) և արագ (երաժշտական չափը` 2/4): Առաջին մասում տղան աղջկան հանդիսավոր պտտում է շրջանով, իսկ երկրորդ մասում աղջիկները տղայի ծափերի ուղեկցությամբ արագ պտտվում են: Հետո տղան հերթով աղջիկներից մեկի հետ պարում է պտույտներով, իսկ մյուս աղջիկը պարելով փորձում է հասնել նրանց: Երկրորդ մասի վերջում պարողները դարձյալ եռյակներով միանում են:

Քաշուբները երկու աղջկա և մեկ տղայի կատարմամբ այս պարն անվանում են «վետրովնիկ» (Wôłtôk, լեհ.՝ Wetrójnik, Trojak, Tańca we troje)[3]: Այն ծովային պար է, որտեղ ձեռքերի շարժումները ներկայացնում են ծովի ալիքները, իսկ իրանի պտույտները` ջրապտույտը[4]: Քաշուբները տրոյակ պարել են ցորենն աղալու ժամանակ[5]:

Բելառուսում պարը նույնպես ունի մի քանի տարբերակ: Դրանցից մեկով եզրերում պարողները հերթով «սուզվել են» ձեռքերով հյուսած դարպասների մեջ: Մեկ այլ տարբերակով բոլոր երեք պարողները, առանց ձեռքերն իրարից բաժանելու, «սուզվում են» իրար ձեռքերի մեջ, երրորդ տարբերակով եզրի պարողները պտտվում են իրենց շուրջ կենտրոնի պարողի ձեռքերի տակ: Նման լինելով տրայանին` պարերը հայտնի են եղել նաև այլ անուններով` «եռյակներով կրակովյակ», «եռյակներով տոլկաչիկի», «եռյակներով հոպակ» և այլն[6]:

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. Народный польский танец: название, описание, история и традиции
  2. Польский народный танец (lomedia.ru)
  3. Ewa Grabska Tańce kaszubskie cz. II // Naji Gòchë, Nr 1/2004 — issn 1642-025X — С. 62
  4. Biuletyn rady języka kaszubskiego — Gduńsk, 2016 — С. 334—335
  5. Польские народные танцы: путеводитель иностранца
  6. Чурко Ю. М. Траян // Этнаграфiя Беларусi. Энцыклапедыя / Рэдкал.: І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ, 1989. — С. 499. — ISBN 5-85700-014-9. (բելառուս.)

Արտաքին հղումներԽմբագրել