Տյալլինգ Կուպմանս (հոլ.՝ Tjalling Charles Koopmans, օգոստոսի 27, 1910(1910-08-27)[1][2][3][4][5], 's-Graveland - փետրվարի 26, 1985(1985-02-26)[1][2][3][4][5], Նյու Հեյվեն, Կոնեկտիկուտ, ԱՄՆ), նիդերլանդացի-ամերիկացի ականավոր տնտեսագետ, մաթեմատիկոս, Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր՝ ռեսուրսների օպտիմալ օգտագործման տեսության մշակման համար (1985

Տյալլինգ Կուպմանս
հոլ.՝ Tjalling Koopmans
Տյալլինգ Կուպմանս.jpg
Ծնվել էօգոստոսի 27, 1910(1910-08-27)[1][2][3][4][5]
's-Graveland
Մահացել էփետրվարի 26, 1985(1985-02-26)[1][2][3][4][5] (74 տարեկանում)
Նյու Հեյվեն, Կոնեկտիկուտ, ԱՄՆ
Բնակության վայր(եր)Հյուսիսային Հոլանդիա
ՔաղաքացիությունFlag of the Netherlands.svg Նիդերլանդների Թագավորություն
Flag of the United States.svg ԱՄՆ
Մասնագիտությունտնտեսագետ, մաթեմատիկոս և ֆիզիկոս
Հաստատություն(ներ)Փրինսթոնի համալսարան, Եյլի համալսարան և Չիկագոյի համալսարան
Պաշտոն(ներ)նախագահ
ԱնդամակցությունԱրվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա և ԱՄՆ-ի Գիտությունների ազգային ակադեմիա
Ալմա մատերՈւտրեխտի համալսարան, Ամստերդամի համալսարան և Լեյդենի համալսարան
Տիրապետում է լեզուներինանգլերեն[6]
Գիտական ղեկավարՀենդրիկ Կրամերս
Յան Թիմբերգեն
Եղել է գիտական ղեկավարԼեոնիդ Հուրվիչ
Ինչով է հայտնիՌամսի-Կաս-Կուպմանի մոդել
Կուպմանի թեորեմ
Ազդվել էՋորջ Դանցիգ
Ազդել էԴենիս Սարգան, Ալոկ Բհարգավա, Տրյուգվո Հովելմո
ՊարգևներՆոբելյան մրցանակ տնտեսագիտության բնագավառում (1975)
Tjalling Koopmans Վիքիպահեստում

ԿենսագրությունԽմբագրել

1933 թ. ավարտել է Ուտրեխտի համալսարանը։ 1936 թ. Լեյդենի համալսարանում ստանում է դոկտորական աստիճան «Տնտեսական ժամանակավոր շարքերի գծային ռեգրեսիվ վերլուծություն» ուսումնասիրության համար։ Աշխատել է Փրինսթոնի, Նյու Յորքի, Չիկագոյի և Յելի (պրոֆեսոր, 1955) համալսարաններում։ 1950 թվականին եղել է Տնտեսագիտական ընկերության նախագահը, իսկ 1978 թ.՝ Ամերիկյան տնտեսագիտական ասոցիացիայի նախագահը։

ԱշխատություններԽմբագրել

  • Տարբեր երթուղիներով բեռնահոսքերի միջև հարաբերակցությունը (1942)
  • Տնտեսական դինամիկայի մոդելների վիճակագրական ներածություն (1950)
  • Արտադրական գործունեության և բաշխման վերլուծություն (1951)
  • Երեք ուրվագիծ տնտեսագիտության վիճակի մասին (1957)

ԱղբյուրներԽմբագրել

ԳրականությունԽմբագրել

  • Блауг М. Купманс, Тьяллинг Ч. // Великие экономисты после Кейнса = Great Economists since Keynes: An introduction to the lives & works of one handred great economists of the past. — СПб.: Экономикус, 2009. — С. 135-137. — 384 с. — (Библиотека «Экономической школы», вып. 42). — 1 500 экз. — ISBN 978-5-903816-03-3

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Մակտյուտոր մաթեմատիկայի պատմության արխիվ
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Tjalling Charles Koopmans — 2009.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 SNAC — 2010.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Munzinger-Archiv — 1913.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 Բրոքհաուզի հանրագիտարան
  6. Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.

Արտաքին հղումներԽմբագրել