Բացել գլխավոր ցանկը

Վլադիլեն Բալյան

հայ կոմպոզիտոր

ԿենսագրությունԽմբագրել

Վլադիլեն Բալյանը ծնվել է 1924 թվականի ապրիլի 25-ին, Երևանում։ Սովորել է Ռոմանոս Մելիքյանի անվան երաժշտական ուսումնարանում, այնուհետև՝ Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի խմբավարական (1952) և ստեղծագործական (1967) բաժիններում[1]։

1952-1954 թվականներին եղել է Լենինականի Կարա-Մուրզայի անվան երաժշտական ուսումնարանի տնօրենը։ 1955-1961 թվականներին ղեկավարել է Հայաստանի խորեոգրաֆիկ ուսումնարանը: 1961-1964 թվականներին եղել է Հայաստանի ռադիոյի երաժշտական հաղորդումների գլխավոր խմբագիրը, 1964-1966 թվականներին՝ Հայֆիլհարմոնիայի տնօրենը։ 1966 թվականին ստեղծել է Ալեքսանդր Սպենդիարյանի տուն-թանգարանը և մինչև 1972 թվականը եղել է տնօրենը։ 1972-1975 թվականներին եղել է Հայպետէստրադայի գեղարվեստական ղեկավար և տնօրեն, 1981-1986 թվականներին՝ Հայաստանի ժողովրդական գործիքների համույթի գեղարվեստական ղեկավար և գլխավոր դիրիժոր[2]։

Ստեղծագործում է տարբեր ժանրերում՝ սիմֆոնիկ, կամերային, երգչախմբային։ Հեղինակել է բազմաթիվ երգեր։ Հայաստանի կոմպոզիտորների, Ժուռնալիստների, Մոսկվայի հայերի միությունների անդամ է, 2001 թվականից աշխարհի ժողովուրդների հոգևոր միասնության միջազգային ակադեմիայի անդամ, «Հայաստան-Լիբանան» կազմակերպության նախագահ[3]։

ԱնդամակցությունԽմբագրել

  • Հայաստանի կոմպոզիտորների ևերաժշտագետների միության անդամ
  • Հայաստանի ժուռնալիստների միության անդամ
  • Հայ-լիբանանյան միության անդամ
  • Մոսկվայի հայերի միության պատվավոր անդամ

Պարգևներ, մրցանակներԽմբագրել

ՍտեղծագործություններԽմբագրել

  • «Հազարան բլբուլ» բալետային սյուիտ (1967, 4 մաս)
  • «Զուգերգ Ֆուգայի ձևով» ջութակահարների անսմաբլի համար (1967)
  • «Ամբոխները խելագարված» պոետորիա (1978, ըստ Եղիշե Չարենցի համանուն պոեմի)
  • «Քառատողեր» սոպրանոյի, կամերային անսամբլի համար (1978, 6 մաս)
  • «Իմ Հայաստան» պոեմը մեցցոսոպրանոյի, տենորի, բասի, ժողովրդական գործիքների անսամբլի համար (1983, 3 մաս)
  • «Նազանի հարսնացուն» մյուզիքլը (1988)
  • «Կոնցերտ-ֆանտազիա» մեներգող շեփորի, երգչախմբի, սիմֆոնիկ նվագախմբի համար (1989, 3 մաս)
  • Ռեքվիեմ՝ Ա կապելլա երգչախմբի համար (1989)
  • «Սիրո անուն առեղծվածը» կամերային օպերա
  • «Ճակատագիր» կամերային ֆոլկ-օպերան (1990)
  • «Սիրո անհուն առեղծվածը» կամերային օպերան (1992)
  • «3 էջ կնոջ օրագրից» ձայնի և դաշնամուրային տրիոյի համար
  • «Գարունը անտառում» վոկալ-գործիքային շարքը սոպրանոյի, դաշնամուրի համար (5 մաս)
  • «Երեք էջ կնոջ օրագրից» վոկալ-գործիքային շարքը սոպրանոյի, դաշնամուրային տրիոյի համար (3 մաս)
  • «Էպիտաֆիա» սոպրանոյի, կամերային անսամբլի համար
  • «Քեզ հետ Հայաստան» մեցցոսոպրանոյի, երգչախմբի, դաշնամուրային տրիոյի համար
  • Վանա ծովը» մեցցոսոպրանոյի, երգչախմբի, դաշնամուրային տրիոյի համար
  • «Աշուն էր գյուղում հարսանիք» համերգային ներկայացումը, երգի-պարի անսամբլի համար (8 մաս)
  • «Վեց ռոմանս առանց խոսքի» դաշնամուրային տրիոն, (2000)
  • «Իմ նազելուն սպասում եմ այս գիշեր» տենորի և դաշնամուրի համար
  • «Ինչո՞ւ, ինչո՞ւ հիմա այսպես» բարիտոնի և դաշնամուրի համար
  • «Բոլորը՝ քեզ» տենորի և դաշնամուրի համար

Երգեր՝ ժողովրդական գործիքների անսմաբլի նվագակցությամբ

  • «Տարիներ հետո»
  • «Կուզե՞ս լինիմ»
  • «Սերս գաղտնի թող մնա»
  • «Գյումրի-Լենինական»
  • «Մայրս փոքրիկ»
  • «Ամեն տեսակ երգեցի»
  • «Թափառում ենք փողոցներում»
  • «Կարոտի պահին»
  • «Սիրո երգ»
  • «Սերս գաղտնի թող մնա» ռոմանս
  • «Գյումրի-Լենինական»
  • «Կուզես լինիմ»
  • «Մուսալեռ»
  • «Քեզ հետ Հայաստան»[5]

ԳրքերԽմբագրել

  • «Խոսք Սպենդիարովի մասին», «Սպենդիարովը՝ երաժշտության մասին» (1971, ռուսերեն)
  • «Խոսք Արամ Տեր-Հովհաննսիյանի մասին» (1976)
  • «Խոսք Թաթուլ Ալթունյանի մասին» (1977)
  • «Կ. Սարաջև», «Խոսք Կ. Սարաջևի մասին» (1979, ռուսերեն)
  • «Խոսք ուսուցչի մասին» (կոմպոզիտոր Գրիգոր Եղիազարյանի ծննդյան 100-ամյակին, 2010

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. «Վլադիլեն Բալյան | Music of Armenia»։ musicofarmenia.com (հայերեն)։ Վերցված է 2019-04-25 
  2. «Վլադիլեն Բալյանը 90 տարեկան է և նոր ստեղծագործական ծրագրերով լեցուն»։ armenpress.am (հայերեն)։ Վերցված է 2019-04-25 
  3. «AV Production - Վլադիլեն Բալյան»։ avproduction.am։ Վերցված է 2019-04-25 
  4. «Գյումրու պատվավոր քաղաքացիները»։ www.gyumricity.am։ Վերցված է 2019-01-06 
  5. Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր առաջին, Երևան, 2005 

ԳրականությունԽմբագրել

  • А. Каратов. Бальян Владилен Александрович. Ереван, 1962.
  • Հովհաննիսյան Թ., Սիրո առեղծվածը կամ..., Երևան, 1990: