Վիքիպեդիա:Խորհրդարան/կանոնակարգ

Կանոնակարգային քննարկումներ

Բարի գալուստ Հայերեն Վիքիպեդիայի կանոնակարգային քննարկումների հարթակ։ Այս էջը նախատեսված է Հայերեն Վիքիպեդիայի կանոնակարգային խնդիրների շուրջ նոր գաղափարների քննարկման և մտքերի փոխանակման համար։

Որոնել կանոնակարգերի պահոցում

↓ Ավելացնել նոր քննարկում

Babilu cxe #wikipedia-eo ! Հարցեր և
օգնություն
Վիքիպեդիա:Խորհրդարան/տեխնիկական Տեխնիկական խնդիրներ
Խորհրդարան Խորհրդարան
Տերմինների քննարկում Տերմինների քննարկում
Ադմինիստրատորների տեղեկատախտակ Ադմինիստրատորների տեղեկատախտակ
Բոտապահ մասնակիցների տեղեկատախտակ Բոտապահ մասնակիցների տեղեկատախտակ
Embassy If you don't speak Armenian

Ընթացիկ քվեարկություններ. Ադմին 0 | Տեխադմին 0 | Բոտ 0 | Ընտրյալ հոդված 1 | Կարգավիճակից զրկում 0 | Լավ հոդված 0 | Ընտրյալ ցանկ 0 | Գնահատում 0 | Տարվա հոդված 0 | Կանոնակարգ 3 [թարմացնել]

↱
Նոր թեմաներն ավելացրեք ներքևից։ Ավելացնել…

Վիքիպեդիա:Արգելափակում կանոնակարգում փոփոխության առաջարկԽմբագրել

Ուզում եմ Ձեր ուշադրությունը հրավիրել Վիքիպեդիա:Արգելափակում կանոնի Երբ չպետք է արգելափակել մասի «Ադմինիստրատորը պետք է ձեռնպահ մնա արգելափակումից և դիմի այլ ադմինիստրատորների այն դեպքում, երբ ինքն է կոնֆլիկտի մեջ մասնակցի հետ կամ հանդիսանում է սպառնալիքների, վիրավորանքների կամ ապակառուցողական գործողությունների հասցեատերը» մասի վրա, նախ այս մասն ընդունվել է 2013 թվականին այս քվեարկության արդյունքում, որը չպետք է ընդունվեր, քանի որ չեն հաշվի առնվել դեմ քվեարկած մասնակիցների փաստարկները, իսկ կողմ քվեարկածների մեծ մասն ընդհանրապես փաստարկ չի ներկայացրել, համարում եմ, որ համաձայնություն չի եղել։ Նաև կա մտահոգություն, որ այս կետը կարող է օգտագործվել մասնակիցների կողմից Վիքիպեդիայի վնաս հասցնելու համար, այն է ունենալ վեճ բոլոր ադմինների հետ և այդպիսով «իմունիտետ» ձեռք բերել արգելափակումից։ Խնդրում եմ նաև չկապել այս քննարկումը այս միջադեպի հետ, հավաստիացնում եմ, որ վաղուց էի որոշել ներկայացնել քննարկման։ Այսպիսով առաջարկում եմ հանել այս կետը կանոնակարգից։--Սամվելքննարկում 07:02, 20 Օգոստոսի 2020 (UTC)

Ես առաջարկում եմ ոչ թե հանել այդ կետը, այլ ուղղակի որպես խորհուրդ գրել ադմիններին (խորհուրդ, ոչ թե խիստ կանոն)։ Ես սկզբունքային խնդիր չեմ տեսնում կապ ունեցող ադմինի ձեռքով արգելափակման մեջ, քանի որ ադմին ընտրելիս ենթադրում ենք, որ մասնակիցը չեզոք կարող է լինել, բայց լիքը հետագա խնդիրներից կխուսափենք, եթե ադմինը անձամբ չարգելափակի։ --ԱշոտՏՆՂ (քննարկում) 07:12, 20 Օգոստոսի 2020 (UTC)
ԱշոտՏՆՂ ջան մի քանի հատ հետագա խնդիր կնշե՞ս։ Եթե ադմինը գործի ոչ չեզոք տեսանկությունից, արգելափակված մասնակիցը կարող է բողոքարկել ադմինի գործողությունները տեղեկատախտակում համապատասխան ապացույցներով։--Սամվելքննարկում 07:31, 20 Օգոստոսի 2020 (UTC)
Սամվել ջան, օրինակ ոչ չեզոք քայլերը (ադմիններն էլ են մարդ :ճ), արգելափակվող մասնակցի կողմից քայլը սխալ ձևով ընկալելն ու խնդիրը ավելի խորացնելը, այլ ադմինի որոշում փոխելը այդքան էլ հաճելի չէ ու հնարավոր է, որ ադմինները խուսափեն դա անելուց։ --ԱշոտՏՆՂ (քննարկում) 07:46, 20 Օգոստոսի 2020 (UTC)
Ցանկալի է, որ հատկապես քիչ թե շատ ակտիվ կամ փորձառու մասնակիցներին արգելափակելուց առաջ ադմինը հարցը քննարկի այլ մասնակիցների հետ, եթե անհապաղ արգելափակում չկիրառելու դեպքում նա չի կատարի անուղղելի բազմաթիվ սխալներ (խոսքը բերաբերում է ոչ միայն իր հետ կոնֆլիկտներին, այլ ընդհանրապես)։ Ամեն դեպքում բողոքարկելուց հետո էլ, եթե որոշվի, որ ադմինը սխալվել է, մնում է այն փաստը, որ մասնակիցը եղել է արգելափակված, ինչը կարող է բացասաբար ազդել մասնակցի ու նրա հետագա ակտիվության վրա։ Բնական է, որ եթե մեկը կոնֆլիկտ ունի այլ մասնակցի հետ, ճիշտ համարում է իր տեսակետը, ամեն դեպքի համար չէ, որ կա կանոնակարգ, և ընդհակառակը, կանոնակարգերը կարելի է մեկնաբանել տարբեր կերպ, իսկ սուբյեկտիվ վերաբերմունքը բացառելը հաճախ դժվար է։ Օրինակ, ես հաճախ ինձ հետ եղած կոնֆլիկտները համարում եմ մի քանի հավերժություն արգելափակելու հիմք, բայց քննարկումների արդյունքում պարզվում է, որ ուրիշները դրանք համարում են ուղղակի մանր խնդիրներ։ Կանոնի հանելուն դեմ եմ, ծայրահեղ դեպքում կարելի է ավելացնել հնարավորինս բառը կամ ընդունել Աշոտի առաջարկած տարբերակը (չեմ ուզում քննարկել նշված դեպքը, բայց ես միանգամից արգելափակումը համարում եմ ավելի շատ հետագա բազմաթիվ սխալները կանխելու միջոց, իսկ տվյալ դեպքում մասնակիցը նմանատիպ խմբագրումները չի շարունակել, կարծում եմ՝ արգելափակելուց առաջ կարելի էր զգուշացնել (չգիտեմ՝ նախկինում նման խնդրի համար զգուշացվել է, թե ոչ) կամ քննարկում բացել, մանավանդ որ կոնֆլիկտի մասնակցի կողմից միանգամից արգելափակումն ըստ էության ավելի է սրել կոնֆլիկտը)։
Բոլորի հետ վեճ ունենալը ինչպե՞ս է պատկերացվում, մանավանդ մեր ադմինները բնավ հակված չեն վեճի մասնակցելու։ Օրինակ եթե մասնակիցը երկար ժամանակ շարունակում է մեկ կամ զուգահեռ մի քանի քննարկում միանգամից բոլոր ադմինների հետ ու կարողանում է չխախտել, ասենք, քաղաքակարության կանոնակարգը, ինչո՞ւ պետք է արգելափակվի, իսկ եթե կանոնակարգի կոպիտ խախտում է արել, միշտ էլ թույլադրվում է նախագծի օգտին բացառություններ անել, կամ կարելի է ընդհանուր քննարկել ու որոշում կայացնել։ Այնուամենայնիվ, սուբյեկտիվ որոշում կայացնելու հավանականությունն ավելի մեծ է, քան բոլորի հետ կոնֆլիկտինը։ --Voskanyan (քննարկում) 15:30, 20 Օգոստոսի 2020 (UTC)
Կտրականապես դեմ եմ կետը հանելուն, կարելի է շարժվել Աշոտի առաջարկած տարբերակով՝ ավելացնելով «խորհուրդ չի տրվում», «պետք է աշխատի» արտահայտություններ: Մենք վիրտուալ տիրույթում ենք, որտեղ շատ հաճախ չեն երևում իրական մտադրությունները, դրա համար կանոնակարգերի թվացյալ խստությունը տեղին է, այս պարագայում գործ ունենք միջոցի՝ որպես ծայրահեղ քայլի հետ: Ենթադրյալ «իմունիտետի» պահով կանոնակարգի նույն պարբերությունը սահմանում է. «Բացառություն են կազմում այն իրավիճակները, ...երբ մասնակիցն ակնհայտ հրահրում է վեճեր տարբեր ադմինիստրատորների հետ:»: Ինչ վերաբերում է շատ ակտիվ կամ փորձառու մասնակիցներին, ապա տվյալ որոշիչները նույնպես արդարացնող կամ մեղմացնող հանգամանք չեն. ավելին՝ այստեղ գործ ունենք գիտակցված խախտումների հետ, ու եթե անփորձ մասնակցին զգուշացնելով շատ հաճախ կարելի է բերել կառուցողական խմբագրումների դաշտ, ապա ակտիվ կամ փորձառու մասնակիցն ինքն է «թելադրում» իր արգելափակման ժամկետները: Համենայն դեպս, ցանկացած պարագայում ադմինն արգելափակելիս ինքն է կրում դրա պատասխանատվությունը:--∑ίγμα (քնն.) 22:39, 20 Օգոստոսի 2020 (UTC)
Սկսեմ պատասխանել վերջից ∑ίγμα-ի հարցերից։ Շատ ճիշտ նկատառում էր «ադմինն արգելափակելիս ինքն է կրում դրա պատասխանատվությունը», լիովին համաձայն եմ, դրա համար էլ առաջարկում եմ հանել, ոչ օբյեկտիվ արգելափակումներ միշտ էլ կարող են լինել անկախ նրանից ադմինը կոնֆլիկտի կողմ է, թե ոչ։ Կարծում եմ մեր ադմինները բավականին փորձառու են լավ իմաստով, որպեսզի տեղի չտան ավելորդ տաքարյունությանը և գործեն սառնասիրտ բոլոր հարցերում, անգամ եթե կոնֆլիկտը նրանց հետ է։ Բացի այդ մենք չենք սահմանում ինչ է նշանակում կոնֆլիկտի մեջ լինել։ Մասնակիցը մտնում է ադմինի քննարկման էջ և սպառնում, դա ադմինին դարձնու՞մ է կոնֆլիկտի կողմ։ 4 տարի առաջ ադմինը դեմ է քվեարկել մասնակցի նախաձեռնությանը, փոքր վիճաբանություն է եղել, ադմինը կոնֆլիկտի կողմ է թե ոչ։ Ադմինը նախկինում արգելափակել է մասնակցին (ինչից հետո մասնակիցը մեծ աղմուկ է բարձրացրել), նա կոնֆլիկտի կողմ է թե ոչ օրինակները շատ շատ են և այս կետը կարող է օգտագործվել տարբեր առիթներում որպես շահարկման առարկա։ Voskanyan-ը բերում է օրինակ, երբ անհիմն արգելափակվում է մասնակիցը, հետո բողոքարկում է դուրս է գալիս։ Ցանկացած դեպքում կարող է նման իրավիճակ լինել, պարտադիր չէ կոնֆլիկտի կողմ լինեն նոր։ Կարծում եմ լիովին բավարար կլինի, եթե փոխարենը ավելացնենք կետ, որ ադմինները պետք է գործեն չեզոք տեսանկյունից, անգամ եթե կոնֆլիկտի կողմ են հանդիսանում։--Սամվելքննարկում 06:26, 21 Օգոստոսի 2020 (UTC)
Կանոնակարգը հենց բերում է նրան, որ ապահովվի չեզոքություն՝ առանց մարդկային գործոնի վրա հիմնվելու: Ներողություն եմ խնդրում, սակայն ես մնում եմ իմ կարծիքին, և այս պարագայում միանշանակ է, որ կգործի իրավիճակային տեսությունը, որի պարագայում մենք անզոր ենք, ուստի ճիշտ է մնալ այն ուղեծրում, որը սահմանում է կանոնակարգը՝ որոշակի շտկումներով, որոնց մասին ասացինք վերևում: Իսկ եթե անցնենք կոնկրետ օրինակներ քննարկելուն, ապա դա շատ երկար ժամանակ կխլի մեզնից:--∑ίγμα (քնն.) 14:45, 21 Օգոստոսի 2020 (UTC)
  • Իմունիտետ ձեռք բերելու խնդիր չկա։ Եթե տեսականորեն համարենք, մասնակիցը հասցրել է նույն խնդրի շրջանակում վիճել բոլոր ադմինների հետ, ապա լուծումը շատ տրամաբական է` ադմինները քննարկում են բացում և եթե չեն կարողանում ընդհանուր հայտարարի գալ, ապա առաջարկվող լուծման տարբերակների նկատմամբ ներադմինային քվեարկություն է դրվում և ադմինների գերակշիռ տեսակետը իրագործվում է։ Ու եթե խնդիրն այդքան բարդ է, որ ադմինները դժվարությամբ են լուծման տարբերակ ընտրում, ապա կրկին տրամաբանական է, որ խնդիրն այդքան էլ միանշանակ չի և հաստատ մեկ ադմինի, այն էլ վեճի կողմ հանդիսացող, տիրույթում չի։ Ու վերոշարադրյալը ամրագրելու անհրաժեշտություն չկա, սա ընդամենը տրամաբական գործուղությունների շարք է և ամեն ինչ պետք չի տառացիորեն ամրագրել։ Ինչ վերաբերում է թե ոնց է որոշվում ադմինը մասնակցի հետ կոնֆլիկտ ունի թե չէ, ապա բացարձակ մեծամասնություն կազմող դեպքերում` կողքից հետևողները շատ հանգիստ կարող են հասկանալ, այլ կերպ ասած կողքից լավ էլ երևում է ... Ինչ վերաբերում արագ լուծում պահանջողներին, ապա առերևույթ բացահայտ վանդալիզմի կամ վիրավորանքների շարունակությունը կանխելու դեպքերին, ապա ցանկացած ադմին էլ կարող է ասենք մի քանի ժամանոց, ասենք երեքժամյա կամ վեցժամանոց բլոկ դնի` մինչև լուծում տրվի/եթե առժամանակ դադարեցնելու զգուշացմանը չի ենթարկվում/: Ավելի ուշ, եթե օրինակ պարզվի ադմինը տաքացել էր ուղղակի, ապա այդ բլոկը մատյանից կարելի թաքցնել։ Օրինակ որևէ մասնակից, այդ թվում հարևան պետություններից, կարող է բազմաթիվ հոդվածներից իքս նյութ է հեռացնի և զգուշացմանն առժամանակ դադարացնի` չի ենթարկվում, ապա կարելի է ժամանակավոր միջոց կիրառել։ Դժվար թե ինչ-որ մեկն ասի` դու իրավունք չունեիր։ Սա նույնպես տրամաբանական գործողություն է։ ---Հայորդի (քննարկում) 10:32, 5 Սեպտեմբերի 2020 (UTC)
    • Իսկ որն է վեճի կողմ լինելը, եկեք սահմանենք հարգելի Հայորդի, Ա ադմինը Բ մասնակցին արգելափակում է, Բ մասնակիցը համաձայն չէ արգելափակման հետ և վիրավորում է Ա ադմինին, Ա ադմինը դարձա՞վ կոնֆլիկտի կողմ, այլևս իրավունք չու՞նի արգելափակելու։ Ա ադմինը և Բ մասնակիցը ունեցել են կոնֆլիկտ 5 տարի առաջ, նրանք ինչքան են մնում կոնֆլիկտի կողմ։ Կանոնում գրված չէ միանշանակորեն որն է կոնֆլիկտի կողմը և որը ոչ, կարծում եմ նման ձևով մանիպուլացիաների տեղիք է տալիս։ Մյուս հարցը, Բ մասնակիցը մտնում է խորհրդարան ու վիրավորում է բոլոր ադմիններին, հիմա ադմինները պետք է նստեն երկար բարակ քվեարկեն, մասնակցին արգելափակե՞ն թե ոչ։ ∑ίγμα ջան, կներես ուշ պատասխանելու համար, եթե ադմինին պետք է կանոնով պարտադրենք որ լինի չեզոք, ինչի՞ ենք նրան ընտրել ադմին։ Ընդունում եմ, որ ցանկացած դեպքում կարող է մարդու էմոցիաները տեղի տան (ադմինն էլ է մարդ), սակայն կա բողոքարկման գործընթաց, ոչ մի որոշում վերջնական չէ։--Սամվելքննարկում 10:20, 14 Սեպտեմբերի 2020 (UTC)
      <<Վեճի կողմ>> եզրույթը շատ դժվար է սահմանել և պետք է ըստ իրավիճակի կողմնորոշվել։ Առանձին իրավիճակներում ամեն ինչ շատ լավ երևում է։ Եթե ասենք արգելափակող ադմինը սկսում է սպառնալ, որ եթե իր դրված բլոկը հանվի, ինքը կլքի Վիքիպեդիան կամ ակնհայտ ճնշում է գործադրում այլ ադմինների նկատմամբ, որ իրենք չմիջամտեն, ապա այստեղ ակնհայտ է չէ՞, որ կա անձնական դրդապատճառ, եթե չասենք` թշնամանք։ Թշնամանքի դեպքում 5 չէ կարող է 15 տարին էլ ուժի մեջ լինի։ Եթե ադմինների` 10 ադմինի քվեարկությունը դառնում է երկար ու բարակ, նշանակում է, որ ամեն ինչ այդքան էլ միանշանակ չէ։ Իսկ խոշոր վիքիներում, որտեղ 100 ադմին կա, պրակտիկայում հնարավոր չի բոլորի հետ խնդիր ունենալ։
      Ինչ վերաբերվում է բողոքարկման գործընթացին, ապա պետք է շատ հստակ այդ մեխանիզմը լինի, օրինակ ռուվիքիում այսպես կոչված վերջին ատյանն արբիտրաժն է։ Մեր մոտ չկա, հետևաբար մնում է ադմինների երկար-բարակ քվեարկությունը (եթե դրան նախորդող քննարկումն արդյունք չի տվել): --- Հայորդի (քննարկում) 14:14, 10 Հոկտեմբերի 2020 (UTC)