Վիլյամ Կուպեր (անգլ.՝ William Cowper, նոյեմբերի 26, 1731(1731-11-26)[1][2][3], Բերքհամստեդ, Դակորում, Հարթֆորշիր, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի թագավորություն - ապրիլի 25, 1800(1800-04-25)[4][1][2][…], Dereham, Նորֆոլկ, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի թագավորություն), անգլիացի գրող: Լինելով իր ժամանակի ամենահայտնի բանաստեղծներից մեկը՝ Կուպերը փոխել է 18-րդ դարի բնության պոեզիայի ուղղվածությունը՝ գրելով առօրյայի և անգլիական գյուղական կյանքի մասին: Սամուել Թեյլոր Քոլրիջը նրան անվանել է «լավագույն ժամանակակից բանաստեղծ», իսկ Ուիլյամ Վորդսվորթը հատկապես բարձր է գնահատել նրա «Yardley-Oak»բանաստեղծությունը[5]։

Վիլյամ Կուպեր
William Cowper by Lemuel Francis Abbott.jpg
Ծնվել էնոյեմբերի 26, 1731(1731-11-26)[1][2][3]
ԾննդավայրԲերքհամստեդ, Դակորում, Հարթֆորշիր, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի թագավորություն
Վախճանվել էապրիլի 25, 1800(1800-04-25)[4][1][2][…] (68 տարեկան)
Վախճանի վայրDereham, Նորֆոլկ, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի թագավորություն
ԳերեզմանՆորֆոլկ
Մասնագիտությունբանաստեղծ, թարգմանիչ, գրող, բանաստեղծ-փաստաբան և hymnwriter
Լեզուանգլերեն[4]
Ազգությունանգլիացիներ
ՔաղաքացիությունFlag of Great Britain (1707–1800).svg Մեծ Բրիտանիայի թագավորություն
ԿրթությունՎեսմինստերի դպրոց
Գրական ուղղություններռոմանտիզմ
William Cowper Վիքիպահեստում

Կուպերը գրել է մի շարք հակաստրկատիրական գեղարվեստական բանաստեղծություններ, իսկ ստրկության դեմ պայքարող Ջոն Նյուտոնի հետ նրա բարեկամությունը հանգեցրել է նրան, որ վերջինս Կուպերին խնդրել է գրել աբոլիցիոնիզմի արշավին աջակցելու համար[6]։ Կուպերը գրել է «Նեգրի գանգատը» (անգլ.՝ «The Negro's Complaint», 1788) բանաստեղծությունը, որը շատ արագ դարձել էշատ հայտնի, և այն հաճախ մեջբերել է Մարտին Լյութեր Քինգ կրտսերը 20-րդ դարւմ քաղաքացիական իրավունքների շարժման ժամանակ[7]: Կուպերը նաև գրել է ստրկության մասին մի քանի այլ քիչ հայտնի բանաստեղծություններ 1780-ական թվականներին, որոնցից շատերը քննադատել են ստրկության տնտեսական կենսունակության գաղափարը[8]։

ԿենսագրությունԽմբագրել

 
Վիլյամ Կուպեր

Վիլյամ Կուպերը ծնվել է 1731 թվականի նոյեմբերի 26-ին Բերքհամստեդում (Հարթֆորդշիր, Անգլիա), որտեղ նրա հայրը՝ Ջոն Կուպերը, ռեկտոր էր Սուրբ Պետրոսի եկեղեցում[9][10]։ Կրթություն է ստացել Վեսթմինսթերյան դպրոցում։ Վարել է մեկուսացված կյանք, որն իր բնավորության վրա թողել է մելանխոլիզմի կնիք: Անհաջող սերը Կուպերին էլ ավելի մռայլ է դարձրել, և նա նույնիսկ ինքնասպանության փորձ է կատարել: Նա թարգմանել է Վոլտերի «Հենրիադան», ապա գրել է քնարերգական բանաստեղծություններ և կրոնական հիմներ: 1774 թվականին լույս է տեսել նրա առաջին ժողովածուն, որը հաջողություն չի ունեցել: 1785 թվականին լույս է տեսել նրա երկրորդ գիրքը՝ «The Task», որն արտացոլում էր ավելի պայծառ տրամադրություն, որով Կուպերը պարտական ​​էր իր հանդիպմանը տաղանդավոր լեդի Օստինի հետ: Կուպերը օգտվել է տիկին Գյույոնի միստիկական գործերից, եղել է քվիետիզմի ազդեցության տակ։

Այս ժողովածուով և դրան հաջորդած աշխատանքներով Կուպերն իր համար ստեղծել է գրական նշանակալի անուն: Նրա հանգիստ, անկեղծ պոեզիան, բնության հանդեպ սերը, նրա գեղարվեստական ​​երևակայությունը և բնական լինելու ձգտումը սկիզբ են դրել Ալեքսանդր Փոփ հռետորական պոեզիայի դեմ պայքարին և Կուպերին Ուիլյամ Վորդսվորթի հետ միասին դարձրել է 19-րդ դարի սկզբի անգլիական «պոեզիաի վերածննդի» շարժիչ ուժը։ Իր կյանքի վերջում Կուպերն ունեցել է հոգեկան խանգարում։ Վիլյամ Կուպերը մահացել է 1800 թվականի ապրիլի 25-ին Իսթ Դերեհամում և թաղվել Սուրբ Նիկոլասի եկեղեցու Սուրբ Թոմաս Բեքեթի մատուռում։ Այնտեղ կա նրա կյանքին նվիրված վիտրաժ[5]։

Բերքհամստեդի Սուրբ Պետրոսի եկեղեցում կա երկու պատուհան՝ նվիրված Կուպերի հիշատակին։ Նույն եկեղեցում տեղադրվել է նաև բանաստեղծի մոր՝ Էնն Կուպերի հուշատախտակը[11][12]։ Հովիվը նաև հիշատակվում է (Ջորջ Հերբերտի հետ միասին) մեկ այլ Clayton & Bell վիտրաժ Սուրբ Գեորգի մատուռում՝ Վեստմինստերյան աբբայությունում[13][14]։

1823 թվականին հրատարակվել է Կուպերի նամակագրությունը նրա բնօրինակ նամակների հիման վրա, որոնք գտնվում էին նրա ազգական Ջոն Ջոնսոնի մոտ[15][16]։

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 RKDartists
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Internet Broadway Database — 2000.
  3. 3,0 3,1 Энциклопедия Брокгауз (нем.)
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 Bibliothèque nationale de France идентификатор BNF (фр.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  5. 5,0 5,1 Cameron։ «William CowperDereham Norfolk»։ www.poetsgraves.co.uk 
  6. «Abolitionist campaigners»։ www.bl.uk 
  7. King, Martin Luther Jr., Carson, Clayborne; Holloran, Peter; Luker, Ralph և այլք։, eds։, The Papers of Martin Luther King, Jr: Threshold of a new decade .
  8. «Great campaigners», Abolition background, UK: BL, http://www.bl.uk/learning/histcitizen/campaignforabolition/abolitionbackground/biogs/greatcampaigners.html .
  9. Alumni Oxonienses 1500–1714։ Abannan-Kyte։ 1891։ էջեր 338–65։ Վերցված է դեկտեմբերի 16, 2010 
  10. Taylor Thomas (1835)։ The Life of William Cowper, Esq (անգլերեն)։ Seeley 
  11. «Interactive Guide»։ www.stpetersberkhamsted.org.uk։ St Peter's Great Berkhamsted։ Վերցված է հունիսի 8, 2020 
  12. Birtchnell Percy Charles (1988)։ A Short History of Berkhamsted (անգլերեն)։ Book Stack։ էջ 24։ ISBN 978-1-871372-00-7 
  13. Dunton Larkin (1896)։ The World and Its People։ Silver, Burdett։ էջ 35 
  14. «Commemorations: William Cowper»։ westminster-abbey.org (անգլերեն)։ Westminster Abbey։ Վերցված է հունիսի 8, 2020 
  15. Private correspondence of William Cowper, Esq., with several of his most intimate friends, now first published from the originals in the possession of his kinsman, John Johnson (2nd ed.)։ London: H. Colburn։ 1824 
  16. «Review of Private Correspondence of William Cowper»։ The Quarterly Review 30: 185–199։ October 1823 

ԳրականությունԽմբագրել

Արտաքին հղումներԽմբագրել