Բացել գլխավոր ցանկը

Վահե Շահվերդյան

հայ բեմադրիչ
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Շահվերդյան (այլ կիրառումներ)

Վահե (Ֆլոբեր) Սուրենի Շահվերդյան (օգոստոսի 19, 1945(1945-08-19), Կիրովական, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), «ռեժիսորական ներկայացումների» բեմադրիչ, ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1989), ՀՀ ժողովրդական արտիստ (2003

Վահե Շահվերդյան
Ծնվել էօգոստոսի 19, 1945(1945-08-19) (74 տարեկան)
ԾննդավայրԿիրովական, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ
ՔաղաքացիությունFlag of Armenia.svg Հայաստան
Ազգությունհայ
ԿրթությունԵրևանի պետական գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտ
Մասնագիտությունկինոռեժիսոր և ռեժիսոր
ԱշխատավայրՎանաձորի դրամատիկական թատրոն, Երևանի պետական գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտ և Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ակադեմիական թատրոն
Պարգևներ և
մրցանակներ
Հայկական ԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ Հայաստանի Հանրապետության ժողովրդական արտիստ Մովսես Խորենացու մեդալ և «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 2-րդ աստիճանի մեդալ
ԵրեխաներՍուրեն Շահվերդյան

Բեմադրիչ, հաղորդավար Սուրեն Շահվերդյանի հայրն է։

ԿենսագրությունԽմբագրել

1971 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտը (ուսանել է Ռաֆայել Ջրբաշյանի մոտ)։ 1973-1996 թվականներին եղել է Վանաձորի դրամատիկական թատրոն գեղարվեստական ղեկավար։ 1992 թվականից դասախոսում է Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտում, 1994-1998 թվականներին՝ ռեկտոր, 2003 թվականից պրոֆեսոր, 1996-2008 թվականներին՝ Երևանի Սունդուկյանի անվան թատրոնի տնօրեն և գեղարվեստական ղեկավար։ ՀՀ Աժ պատգամավոր՝ 1995-1999 թվականներին։ 2008 թվականից Վանաձորի Հովհաննես Աբելյանի անվան թատրոնի գեղարվեստական ղեկավար[1][2]։ Աշխատում է նաև ԵԹԿՊԻ Վանաձորի մասնաճյուղում:

Ստեղծագործական ուղիԽմբագրել

Վահե Շահվերդյանը ութսունհինգ բեմադրությունների հեղինակ է, որոնցից շատերը հաջողությամբ ներկայացվել են աշխարհի տարբեր երկրներում՝ Ռուսաստան, Լիտվա, Լատվիա, Վրաստան, Ուկրաինա, Մոլդովա, Պորտուգալիա, Ֆրանսիա, Շվեյցարիա, Իտալիա, Կոլումբիա, Լեհաստան, Չեխիա, Թուրքիա, Պարսկաստան[3]։ Շահվերդյանի լավագույն ներկայացումը համարվում է Ա. Չեխովի «Երեք քույր» ներկայացումը և ինքնատիպ աշխատանք է համարվում նաև Գ. Լորկայի «Բեռնարդա Ալբայի աղջիկները» դրաման, որտեղ անսամբլային դերակատարման շնորհիվ ներկայացումը հաջողություն գրանցեց, իսկ ինքնատիպ դերակատարումով առանձնացավ և «Վահագն» մրցանակի արժանացավ Պոնսիայի դերակատար, ՀՀ վաստակավոր արտիստուհի, բազմաթիվ մրցանակների դափնեկիր Գրետա Մեջլումյանը[4]: Շահվերդյանական բեմադրությունների հատկապես առաջին և երկրորդ շրջանում նկատելի էր աճեմյանական ռեժիսորական ձեռագրի ազդեցությունը:

ԲեմադրություններԽմբագրել

  • Մետեռլինկի «Կապույտ թռչուն», 1980
  • Անտոն Չեխովի «Երեք քույր», 1987, միջազգային թատերական փառատոնի 1-ին մրցանակ, Լիսաբոն, 1990
  • Ռ. Հակոբջանյանի «Նոյի ժառանգները», 1991, միջազգային թատերական փառատոնի 1-ին մրցանակ, Ուժգորոդ, 1991
  • Ալեքսանդր Օստրովսկու «Անմեղ մեղավորներ», Ռուս դասական դրամատուրգիայի միջազգային փառատոնի 1-ին մրցանակ, 1993, Օրյոլ
  • Մ. Կոլտեսի «Ռոբերտո Ձուկկո», 1995, Ստրասբուրգի Ազգային թատրոն
  • Մուրացան «Ռուզան» - վերաբեմադրվել է մի քանի անգամ
  • Լևոն Շանթի «Հին աստվածներ», 1999
  • Գարսիա Լորկայի «Բեռնարդա Ալբայի տունը», 2001
  • Ալեքսանդր Շիրվանզադեի «Պատվի համար», միջազգային թատերական փառատոնի 1-ին մրցանակ, Տրապիզոն, 2006
  • Վ. Շեքսպիրի «Լիր արքան», 2010

Ղեկավարել է Վանաձորի Հովհաննես Աբելյանի անվան պետթատրոնը, որի բեմադրությունների շնորհիվ Վանաձորի դրամատիկական թատրոնն արժանացել է ճանաչման։ Շահվերդյանի արվեստին բնորոշ են դասական գործերի նոր ու ինքնատիպ ընթերցումը, վառ թատերայնությունը և ասելիքի հոգեբանական խորությունը, սիմվոլներն ու մետաֆորները, վիզուալ գեղեցկությունը։ Նրա «ռեժիսորական» ներկայացումներում կարևորվում են ոչ թե դերասանի անհատականությունը, այլ ռեժիսորական գաղափարները դերասանի միջոցով մատուցելը: Ռեժիսորական լուծումները և գերապատվությունը ռեժիսուրային նրա բեմադրությունների մեկնակետերն են: Նրա լավագույն բեմադրություններ են համարվում Ա. Չեխովի «Երեք քույր», Գ. Լորկայի «Բեռնարդա Ալբան և նրա աղջիկները» և Շեքսպիրի «Լիր արքա» ներկայացումները: Նրա բեմադրություններում առաջին պլանում ռեժիսուրայի կարևորումն է: Նրա ներկայացումները կոչվում են ռեժիսորական, քանի որ ռեժիսորական լուծումները գերակա դիրք ունեն դերասական խաղի նկատմամբ:

ՊարգևներԽմբագրել

ԾանոթագրություններԽմբագրել

ԳրականությունԽմբագրել

  • Մութաֆյան Լ., Վահե Շահվերդյան, Ե., 2004։

Արտաքին հղումներԽմբագրել