Ստեփանակերտի ռմբակոծում (2020)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ստեփանակերտի ռմբակոծում (այլ կիրառումներ)

Ստեփանակերտի ռմբակոծում, Արցախի Հանրապետության մայրաքաղաք Ստեփանակերտի ռմբակոծությունների շարք, որը սկսվել է Ադրբեջանի Հանրապետության զինված ուժերի կողմից 2020 թվականի սեպտեմբերի 27-ի առավոտյան ժամը 07։00-ի կողմերը[1]։ Ռմբակոծությունները շարունակական բնույթ են կրել՝ սկսած սեպտեմբերի 27-ից[2] մինչև նոյեմբերի 9-ը[3]։ Հայաստանի և Արցախի իշխանությունները մեղադրել են Ադրբեջանին[4]՝ հայտարարելով, որ վերջինս թիրախավորում է քաղաքային ենթակառուցվածքները[5] և խաղաղ բնակչությունը[6], ինչը ռազմական հանցագործություն է[7]։ ներառյալ ռազմական հանցագործությունները՝ կապված Գյանջայում և Բարդայում խաղաղ բնակչության դեմ հրթիռակոծությունների հետ։ Ադրբեջան

Ստեփանակերտի ռմբակոծում
ՏեսակՀրթիռային հարձակում
ԵրկիրԱրցախ Արցախ
Գրոհի վայրՍտեփանակերտ
ՏեղադրանքԽանքենդի
ՏարեթիվՍեպտեմբերի 27, 2020 թվական-Նոյեմբերի 9, 2020 թվական
Գրոհի միջոցՌմբակոծում
ԶենքՍմերչ,
Պոլոնեզ,
Բայրաքթար
ԱհաբեկիչներԱդրբեջան Ադրբեջանի զինված ուժեր
 2020 bombardment of Stepanakert Վիքիպահեստում

Պատմություն խմբագրել

Սեպտեմբերի 27 խմբագրել

2020 թվականի սեպտեմբերի 27-ին Արցախի և Ադրբեջանի զինված ուժերի միջև երկարածավալ ռազմական գործողություններ են սկսվել[8], հրթիռակոծվել է մայրաքաղաք Ստեփանակերտը[9], ինչի պատճառով այնտեղ օդային տագնապ է հայտարարվել[10]։ Ըստ Արցախի Մարդու իրավունքների պաշտպան Արտակ Բեգլարյանի՝ Ադրբեջանի հարձակման հետևանքով Արցախի քաղաքացիական բնակչության շրջանում զոհեր և վիրավորներ են եղել[11]։

Հոկտեմբերի 2 խմբագրել

Հոկտեմբերի 2-ին շարունակվել է հակառակորդի կողմից խաղաղ բնակավայրերի թիրախավորումը։ Ըստ Արցախի ՄԻՊ-ի՝ թշնամին ծանր հրթիռներով հարվածել է Ստեփանակերտ և Հադրութ քաղաքներին, ինչի հետևանքով տուժածներ են եղել խաղաղ բնակչության շրջանում[12]։ Հրթիռակոծման արդյունքում փրկարար ծառայությունում 10 վիրավոր է եղել, մասնակի ավերվել է փրկարար ծառայության շենքը, քանդվել են պատեր և վնասվել մեքենաներ[13], արձանագրվել է մեկ մահվան դեպք[14]։ Արցախում Կարմիր խաչի առաքելության ղեկավար Բերտրան Լամոնը հայտնել է, որ թիրախավորվում են քաղաքացիական ենթակառուցվածնքերը և խաղաղ բնակչությունը[15]։

Հոկտեմբերի 4 խմբագրել

Հոկտեմբերի 4-ին առավոտյան ժամը 10։00-ից սկսվել է Ստեփանակերտի ուղղությամբ ակտիվ հրթիռակոծությունը «Պոլոնեզ» և «Սմերչ» համակարգերով[16]։ Դրա մասին հայտնել է Արցախի նախագահ Արայիկ Հարությունյանը։ Մայրաքաղաքը ժամանակավորապես հոսանքազրկվել է[17]։ ԱՀ նախագահի խոսնակ Վահրամ Պողոսյանը հայտնել է, որ հրթիռակոծության հետևանքով վիրավորներ և զոհեր են եղել[18]։ ՀՀ Պաշտպանության նախարարության ներկայացուցիչ Արծրուն Հովհաննիսյանը հայտնել է, որ Ադրբեջանը հարվածել է քաղաքին նաև ինքնաթիռով[19][20]։

Հոկտեմբերի 5 խմբագրել

Հոկտեմբերի 5-ին կրկին հրթիռակոծվել են Ստեփանակերտ և Շուշի քաղաքները։ ԱՀ նախագահի խոսնակը հայտարարել է, որ պաշտպանության բանակի պատասխանը չի ուշանա՝ կոչ անելով Ադրբեջանի խոշոր քաղաքներում ապրող խաղաղ բնակչությանը լքել իրենց բնակավայրերը[21][22]։ Ըստ Արծրուն Հովհաննիսյանի, Ստեփանակերտը հրթիռակոծվել է «Սմերչ», «Պոլոնեզ» և «Կասիրգա» համակարգերից[23]։ Amnesty International կազմակերպությունը հայտարարել է, որ Ստեփանակերտը ռմբակոծվել է իսրայելական արտադրության M095 DPICM տեսակի կասետային ռումբերով, որոնք միջազգային իրավունքով արգելված են[24]։

Հոկտեմբերի 6 խմբագրել

Հոկտեմբերի 6-ին Շուշին և Ստեփանակերտը նորից ենթարկվել են հրթիռակոծման։ Ըստ ՀՀ ՊՆ ներկայացուցչի՝ հակառակորդը թիրախավորել է բնակելի թաղամասերը, շինությունները և ենթակառուցվածքները, ինչի արդյունքում կան տուժածներ և վիրավորներ[25]։

Հոկտեմբերի 7 խմբագրել

Հաջորդ օրը՝ հոկտեմբերի 7-ին, Արցախի մայրաքաղաքը հթրիռակոծվել է ամբողջ գիշեր՝ ենթադրաբար «Սմերչ» և «Պոլոնեզ» համակարգերից[26]։ Ստեփանակերտի քաղաքապետ Դավիթ Սարգսյանը հայտնել է, որ հոկտեմբերի 7-ի դրությամբ «Ստեփանակերտում բոլոր ենթակառուցվածքները շարունակում են աշխատել իրենց հունով, և որևէ խուճապի խնդիր չկա»[27]։ Իր ասուլիսի ժամանակ Արծրուն Հովհաննիսյանն անդրադարձել է ռմբակոծմանը՝ ասելով․ «Ռազմաճակատում ցանկացած խայտառակություն Ադրբեջանը փորձում է փոխհատուցել քաղաքացիական անձանց հրթիռակոծելով»[28]։ ԱՀ նախագահ Արայիկ Հարությունյանը հայտարարել է, որ ստեղծվելու է վնասների գնահատման հանձնաժողով, որի մասնագիտական եզրակացությունների արդյունքում գնահատվելու է ենթակառուցվածքներից պատճառված վնասը և ռազմական գործողություններից հետո պետության կողմից միջոցներ են ձեռնարկվելու դրանք վերականգնելու համար[29]։

Հոկտեմբերի 8 խմբագրել

Հայկական միասնական տեղեկատվական հարթակը հայտնել է, որ սեպտեմբերի 27-ից հոկտեմբերի 8-ն ընկած ժամանակահատվածում տեղի ունեցած հրթիռակոծությունների արդյունքում 22 խաղաղ բնակիչ է զոհվել, ինչպես նաև վնասվել է 5800 բնակելի տուն, շենք-շինություն և քաղաքացիական այլ գույք[30]։

Հոկտեմբերի 17 խմբագրել

Ստեփանակերտի ուղղությամբ ադրբեջանական զինված ուժերի հրթիռակոծությունից տուժել է 3 քաղաքացիական անձ, ավերվել են բնակարաններ, ինչպես նաև հարված է հասցվել տնտեսական նշանակության մեկ օբյեկտի[31]։

Տես նաև խմբագրել

Ծանոթագրություններ խմբագրել

  1. «Արցախի նախագահի խոսնակ. Հակառակորդը հրետակոծում է նաև Ստեփանակերտը». PanARMENIAN.Net. Վերցված է 2020 թ․ հոկտեմբերի 17-ին.
  2. «Ստեփանակերտը՝ սեպտեմբերի 27-ին». www.civilnet.am. Արխիվացված է օրիգինալից 2020 թ․ հոկտեմբերի 19-ին. Վերցված է 2020 թ․ հոկտեմբերի 17-ին.
  3. «Ստեփանակերտը հրթիռակոծվում է հեռահար հրթիռներով. թիրախում բնակելի թաղամասներն են». alternative.am. 2020 թ․ նոյեմբերի 9. Վերցված է 2020 թ․ նոյեմբերի 21-ին.
  4. «Statement by the MFA of Armenia». www.mfa.am. Վերցված է 2020 թ․ հոկտեմբերի 17-ին.
  5. «Ադրբեջանը հասցեական թիրախավորել է Արցախի քաղաքացիական բնակչությանը. ՄԻՊ-ը կադրեր է հրապարակել». armenpress.am. Վերցված է 2020 թ․ հոկտեմբերի 17-ին.
  6. «Հրետակոծվում են Արցախի խաղաղ բնակավայրերը, այդ թվում` Ստեփանակերտը. Վահրամ Պողոսյան». «Ազատ Եվրոպա/Ազատություն» ռադիոկայան. Վերցված է 2020 թ․ հոկտեմբերի 17-ին.
  7. «Armenia takes Azerbaijan to Europe rights court over Nagorno-Karabakh clashes». www.jurist.org (ամերիկյան անգլերեն). Վերցված է 2020 թ․ հոկտեմբերի 17-ին.
  8. «https://twitter.com/naghdalyan/status/1310080620211601408». Twitter (անգլերեն). Վերցված է 2020 թ․ հոկտեմբերի 17-ին. {{cite web}}: External link in |title= (օգնություն)
  9. «Ադրբեջանը հրետակոծում է Արցախի խաղաղ բնակավայրերը, այդ թվում Ստեփանակերտը». armenpress.am. Վերցված է 2020 թ․ հոկտեմբերի 17-ին.
  10. «Разрушения и воронки от снарядов. Как выглядит Степанакерт после обстрела». РБК (ռուսերեն). Վերցված է 2020 թ․ հոկտեմբերի 17-ին.
  11. «Արցախը քաղաքացիական բնակչության շրջանում կորուստներ ունի․ ՄԻՊ». Hetq.am. Վերցված է 2020 թ․ հոկտեմբերի 17-ին.
  12. «Հակառակորդը կրկին հարվածում է Ստեփանակերտի ուղղությամբ. ԼՐԱՑՎՈՂ». armenpress.am. Վերցված է 2020 թ․ հոկտեմբերի 17-ին.
  13. «Ստեփանակերտը հրթիռակոծելու հետևանքով Արցախի փրկարար ծառայությունում 10 վիրավոր կա». «Ազատ Եվրոպա/Ազատություն» ռադիոկայան. Վերցված է 2020 թ․ հոկտեմբերի 17-ին.
  14. «Հրթիռակոծված Ստեփանակերտը. հոկտեմբերի 2». Hetq.am. Վերցված է 2020 թ․ հոկտեմբերի 17-ին.
  15. «Nagorno-Karabakh conflict: Civilians bearing brunt of surge in violence». International Committee of the Red Cross (անգլերեն). 2020 թ․ հոկտեմբերի 2. Վերցված է 2020 թ․ հոկտեմբերի 17-ին.
  16. «Появилось видео обстрела Степанакерта азербайджанскими военными». lenta.ru. Վերցված է 2020 թ․ հոկտեմբերի 17-ին.
  17. «Ադրբեջանցիները հարվածել են Ստեփանակերտի էլեկտրակայանին. Արցախի մայրաքաղաքը հոսանքազրկված է». Sputnik Armenian. Վերցված է 2020 թ․ հոկտեմբերի 17-ին.
  18. «Հրթիռակոծում են Շուշին. կան զոհեր և վիրավորներ». Sputnik Armenian. Վերցված է 2020 թ․ հոկտեմբերի 17-ին.
  19. News, Shant (2020 թ․ հոկտեմբերի 4). «Ադրբեջանը Ստեփանակերտին հարվածում է նաև ինքնաթիռով. կան քաղաքացիական տուժածներ». ShantNews - Շանթ Հեռուստաընկերություն - Լուրեր - Shant TV Online (ամհարերեն). Վերցված է 2020 թ․ հոկտեմբերի 17-ին. {{cite web}}: |last= has generic name (օգնություն)
  20. «Ադրբեջանը Ստեփանակերտին հարվածում է նաև ինքնաթիռով. կան քաղաքացիական տուժածներ». armenpress.am. Վերցված է 2020 թ․ հոկտեմբերի 17-ին.
  21. «Ստեփանակերտ և Շուշի քաղաքները կրկին հրթիռակոծվում են. ՊԲ–ն պատժելու է Ադրբեջանին». Sputnik Armenian. Վերցված է 2020 թ․ հոկտեմբերի 17-ին.
  22. ««Թշնամին կրկին հրթիռակոծում է Ստեփանակերտ և Շուշի քաղաքները. պաշտպանության բանակի...». A1Plus. Վերցված է 2020 թ․ հոկտեմբերի 17-ին.
  23. «Ստեփանակերտը հրթիռակոծվել է «Սմերչ», «Պոլոնեզ» և «Կասիրգա» համակարգերից». www.civilnet.am. Վերցված է 2020 թ․ հոկտեմբերի 17-ին.(չաշխատող հղում)
  24. «Armenia/Azerbaijan: Civilians must be protected from use of banned cluster bombs». www.amnesty.org (անգլերեն). Վերցված է 2020 թ․ հոկտեմբերի 17-ին.
  25. «Ստեփանակերտում հրթիռակոծման հետևանքով կան վիրավորներ. ՀՀ ՊՆ ներկայացուցիչ». Sputnik Armenian. Վերցված է 2020 թ․ հոկտեմբերի 29-ին.
  26. «Ողջ գիշեր Ստեփանակերտը եղել է հրթիռակոծության տակ». «Ազատ Եվրոպա/Ազատություն» ռադիոկայան. Վերցված է 2020 թ․ հոկտեմբերի 29-ին.
  27. «Ստեփանակերտի քաղաքապետը վստահեցնում է, որ քաղաքի բոլոր ենթակառուցվածները շարունակում են աշխատել իրենց հունով». «Ազատ Եվրոպա/Ազատություն» ռադիոկայան. 2020 թ․ հոկտեմբերի 7.
  28. «Ա․Հովհաննիսյան․ «Ռազմաճակատում ցանկացած խայտառակություն Ադրբեջանը փորձում է փոխհատուցել քաղաքացիական անձանց հրթիռակոծելով»». Hetq.am. Վերցված է 2020 թ․ հոկտեմբերի 29-ին.
  29. «Կստեղծվի վնասների գնահատման հանձնաժողով. կտրվի պետական փոխհատուցում». Hetq.am. Վերցված է 2020 թ․ հոկտեմբերի 29-ին.
  30. «Արցախում ադրբեջանական կրակոցների հետևանքով 22 խաղաղ բնակիչ է մահացել. նոր տվյալներ». Sputnik Armenian. Վերցված է 2020 թ․ հոկտեմբերի 29-ին.
  31. «Ստեփանակերտի հրթիռակոծությունից տուժել է 3 քաղաքացի. նրանց տեղափոխել են հիվանդանոց». armenpress.am. Վերցված է 2020 թ․ հոկտեմբերի 17-ին.