«Սոցիալիզմ»–ի խմբագրումների տարբերություն

Content deleted Content added
No edit summary
Պիտակներ՝ հետշրջված Վիզուալ խմբագիր Խմբագրում բջջային սարքով Խմբագրում կայքի բջջային տարբերակից Խնդիր սկսնակների համար Newcomer task: links
չ Դունաբեկ (քննարկում) մասնակցի խմբագրումները հետ են շրջվել ԱշբոտՏՆՂ մասնակցի վերջին տարբերակին։
Պիտակ՝ Հետշրջում
Տող 1.
{{վիքիֆիկացում}}
{{չեզոքություն}}
{{Ստուգել փաստերը}}
{{Մաքրում}}
'''Սոցիալիզմ''' կամ '''ընկերվարություն''' ([[Լատիներեն|լատ.]]՝ ''socialis'' — ընկերական, հասարակական)''',''' [[Տնտեսական համակարգ|տնտեսական]] և սոցիալական համակարգերի համակցություն, որը բնորոշվում է [[Արտադրություն|արտադրության]] միջոցների հանրային սեփականությամբ և աշխատողների ինքնակառավարմամբ<ref>{{cite book |title=Upton Sinclair's: A Monthly Magazine: for Social Justice, by Peaceful Means If Possible |url=https://books.google.com/books?id=i0w9AQAAMAAJ |date=հունվարի 1, 1918 |last=Sinclair |first=Upton |authorlink=Upton Sinclair |quote=Socialism, you see, is a bird with two wings. The definition is 'social ownership and democratic control of the instruments and means of production.'}}</ref><ref name="Nove">{{cite web |last=Nove |first=Alec |title=Socialism |website=New Palgrave Dictionary of Economics, Second Edition (2008) |url=http://www.dictionaryofeconomics.com/article?id=pde2008_S000173 |quote=A society may be defined as socialist if the major part of the means of production of goods and services is in some sense socially owned and operated, by state, socialised or cooperative enterprises. The practical issues of socialism comprise the relationships between management and workforce within the enterprise, the interrelationships between production units (plan versus markets), and, if the state owns and operates any part of the economy, who controls it and how.}}</ref><ref>{{cite book |last=Rosser |first=Mariana V. and J Barkley Jr. |title=Comparative Economics in a Transforming World Economy |publisher=MIT Press |date=հուլիսի 23, 2003 |isbn=978-0-262-18234-8 |page=53 |quote=Socialism is an economic system characterised by state or collective ownership of the means of production, land, and capital.}}</ref><ref name="N. Scott Arnold 1998. pg. 8">"What else does a socialist economic system involve? Those who favor socialism generally speak of social ownership, social control, or socialization of the means of production as the distinctive positive feature of a socialist economic system" N. Scott Arnold. ''The Philosophy and Economics of Market Socialism : A Critical Study''. Oxford University Press. 1998. p. 8</ref><ref name="Busky1">{{cite book |last=Busky |first=Donald F. |title=Democratic Socialism: A Global Survey |publisher=Praeger |year=2000 |isbn=978-0-275-96886-1 |page=2 |quote=Socialism may be defined as movements for social ownership and control of the economy. It is this idea that is the common element found in the many forms of socialism.}}</ref><ref>{{cite book |author1=Bertrand Badie |author2=Dirk Berg-Schlosser |author3=Leonardo Morlino |title=International Encyclopedia of Political Science |publisher=SAGE Publications, Inc |year=2011 |isbn=978-1-4129-5963-6 |page=2456 |quote=Socialist systems are those regimes based on the economic and political theory of socialism, which advocates public ownership and cooperative management of the means of production and allocation of resources.}}</ref><ref>{{cite book |last=Zimbalist, Sherman and Brown |first=Andrew, Howard J. and Stuart |title=Comparing Economic Systems: A Political-Economic Approach |publisher=Harcourt College Pub |date=1988 |isbn=978-0-15-512403-5 |page=[https://archive.org/details/comparingeconomi0000zimb_q8i6/page/7 7] |quote=Pure socialism is defined as a system wherein all of the means of production are owned and run by the government and/or cooperative, nonprofit groups. |url=https://archive.org/details/comparingeconomi0000zimb_q8i6/page/7 }}</ref><ref>{{cite book |last=Brus |first=Wlodzimierz |title=The Economics and Politics of Socialism |publisher=Routledge |date=2015 |isbn=978-0-415-86647-7 |page=87 |quote=This alteration in the relationship between economy and politics is evident in the very definition of a socialist economic system. The basic characteristic of such a system is generally reckoned to be the predominance of the social ownership of the means of production.}}</ref><ref>{{cite book |last=Michie |first=Jonathan |title=Readers Guide to the Social Sciences |publisher=Routledge |year=2001 |isbn=978-1-57958-091-9 |page=1516 |quote=Just as private ownership defines capitalism, social ownership defines socialism. The essential characteristic of socialism in theory is that it destroys social hierarchies, and therefore leads to a politically and economically egalitarian society. Two closely related consequences follow. First, every individual is entitled to an equal ownership share that earns an aliquot part of the total social dividend…Second, in order to eliminate social hierarchy in the workplace, enterprises are run by those employed, and not by the representatives of private or state capital. Thus, the well-known historical tendency of the divorce between ownership and management is brought to an end. The society—i.e. every individual equally—owns capital and those who work are entitled to manage their own economic affairs.}}</ref>, ինչպես նաև սոցիալիզմի հետ ասոցացվող քաղաքական տեսություններով և շարժումներով<ref name="Socialism at The Free dictionary">"2. (Government, Politics & Diplomacy) any of various social or political theories or movements in which the common welfare is to be achieved through the establishment of a socialist economic system" [http://www.thefreedictionary.com/socialism "Socialism" at The Free dictionary]</ref>։ Սեփականությունը կարող է լինել [[պետական սեփականություն|հանրային]], [[Կոլեկտիվ սեփականություն|կոլեկտիվ]] կամ [[կոոպերատիվ]] սեփականություն<ref>{{cite book |last=O'Hara |first=Phillip |title=Encyclopedia of Political Economy, Volume 2 |publisher=[[Routledge]] |date=2003 |isbn=978-0-415-24187-8 |page=71 |quote=In order of increasing decentralisation (at least) three forms of socialised ownership can be distinguished: state-owned firms, employee-owned (or socially) owned firms, and citizen ownership of equity.}}</ref>։ Կան սոցիալիզմի տարբեր տեսակներ և չկա ընդհանուր սահմանում, որը բնորոշում է բոլորին<ref name="Peter Lamb 2006. p. 1">{{harvnb|Lamb|Docherty|2006|p=1}}</ref>, քանի որ հասարակական սեփականությունը կարող է դրսևորվել տարբեր ձևերով<ref name="Busky1" /><ref>{{cite book |last=Arnold |first=Scott |title=The Philosophy and Economics of Market Socialism: A Critical Study |url=https://archive.org/details/philosophyeconom00arno |publisher=Oxford University Press |date=1994 |isbn=978-0-19-508827-4 |pages=[https://archive.org/details/philosophyeconom00arno/page/7 7]–8 |quote=This term is harder to define, since socialists disagree among themselves about what socialism ‘really is.’ It would seem that everyone (socialists and nonsocialists alike) could at least agree that it is not a system in which there is widespread private ownership of the means of production…To be a socialist is not just to believe in certain ends, goals, values, or ideals. It also requires a belief in a certain institutional means to achieve those ends; whatever that may mean in positive terms, it certainly presupposes, at a minimum, the belief that these ends and values cannot be achieved in an economic system in which there is widespread private ownership of the means of production…Those who favor socialism generally speak of social ownership, social control, or socialization of the means of production as the distinctive positive feature of a socialist economic system.}}</ref><ref>{{cite book |last=Hastings, Mason and Pyper |first=Adrian, Alistair and Hugh |title=The Oxford Companion to Christian Thought |publisher=Oxford University Press |date=դեկտեմբերի 21, 2000 |isbn=978-0-19-860024-4 |page=[https://archive.org/details/oxfordcompaniont00hast/page/677 677] |quote=Socialists have always recognized that there are many possible forms of social ownership of which co-operative ownership is one...Nevertheless, socialism has throughout its history been inseparable from some form of common ownership. By its very nature it involves the abolition of private ownership of capital; bringing the means of production, distribution, and exchange into public ownership and control is central to its philosophy. It is difficult to see how it can survive, in theory or practice, without this central idea. |url=https://archive.org/details/oxfordcompaniont00hast/page/677 }}</ref>։
 
Տող 24 ⟶ 28՝
=== Նացիոնալ-սոցիալիզմ ===
[[Պատկեր:Flag of Germany (1935–1945).svg|alt=|մինի|Սվաստիկայով դրոշը՝ նացիոնալ-սոցիալիզմի ամենահայտնի խորհրդանիշներից մեկն է]]
Նացիոնալ-սոցիալիզմը հիմնված է ռասիստական և [[Սոցիալական Դարվինիզմ|Սոցիալական Դարվինիզմի]] թեորայի վրա, համաձայն որոնց գերմանացիներին նացիստները համարում էին [[Արիական ռասա|Արիական]] կամ [[Նորդիկ ռասա|Նորդիկ]] [[հիմնական ռասա]]։ Դա նշանակում էր, որ գերմանացիները պետք է լինեին բոլոր ազգերի մեջ առաջնայինը։ Գաղափարախոսության հիմքերը դրված են [[Ադոլֆ Հիտլեր|Ադոլֆ Հիտլերի]] «<nowiki/>[[Իմ պայքարը]]<nowiki/>» (1925-1926), [[Ալֆրեդ Ռոզենբերգ|Ալֆրեդ Ռոզենբերգի]] «<nowiki/>[[Քսաներորդ դարի առասպելը]]<nowiki/>» (1930) և այլ գրքերում։
 
Նացիոնալ-սոցիալիզմի նպատակն էր ստեղծել և հաստատել «արիական ռասայի» «ռասայականորեն մաքուր» պետություն` բավականին ընդարձակ տարածքում, որն ունի այն ամենը, ինչը անհրաժեշտ է անորոշ երկար ժամանակով բարգավաճ գոյության համար («<nowiki/>[[հազարամյա Ռեյխ]]<nowiki/>»):