«Օորտի ամպ»–ի խմբագրումների տարբերություն

Ավելացվել է 4982 բայտ ,  9 տարի առաջ
Առանց խմբագրման ամփոփման
չ (Robot: pl:Obłok Oorta is a featured article)
</ref>.
 
== Վարկածներ ==
Առաջին անգամ այսպիսի ամպի գոյության մասին գաղափարը առաջ է քաշվել էստոնացի աստղագետ [[Էռնստ Էպիկ]]ի կողմից 1932 թվականին<ref>
{{cite journal
| author = Էռնստ Էպիկ
| titel = Note on Stellar Perturbations of Nearby Parabolic Orbits
| publisher = Proceedings of the American Academy of Arts and Sciences
| year = 1932
| volume = 67
| pages = 169—182
}}
</ref>: Անկախ սրանից 1950-ականներին, այսպիսի գաղափար է առաջ քաշվել նիդերլանդացի աստղաֆիզիկոս [[Յան Օորտ]]ի կողմից, որպես հետևյալ պարադոքսի լուծում<ref name="Oort">
{{cite journal
| author = Յան Օորտ
| title = The structure of the cloud of comets surrounding the Solar System and a hypothesis concerning its origin
| url = http://articles.adsabs.harvard.edu/cgi-bin/nph-iarticle_query?1950BAN....11...91O&amp;data_type=PDF_HIGH&amp;type=PRINTER&amp;filetype=.pdf
| publisher = Bull. Astron. Inst. Neth
| year = 1950
| volume = 11
| pages = 91—110
}}{{ref-en}}
</ref>` Արեգակնային համակարգի պատմության մեջ գիսաստղերի ուղեծրերը հաստատուն չեն, նրանց շարժման վերլուծությունը հուշում է, որ նրանք վերջին հաշվով պետք է կամ բախվեն Արեգակի հետ, կամ մոլորակներից մեկի, կամ պետք է դուրս մղվեն Արեգակնային համակարգից մոլորակների հետ փոխազդման պատճառով: Բացի այդ, քանի որ նրանք կազմված են ցնդող նյութերից, այս նյութերը անընդհատ ցնդում են գիսաստղի ամեն մոտեցման ժամանակ Արեգակին, կամ նրանց վրա գոյանում է պաշտպանիչ շերտ: Այսպիսով, Օորտի կարծիքով, գիսաստղերը, հավանաբար չեն առաջացել իրենց ասյօրյա ուղեծրերի վրա, և հավանաբար անց են կացրել իրենց գոյության հիմնական մասը արտաքին ամպում<ref name="Oort"/><ref name="dave">
{{cite journal
| author = David C. Jewitt.
| title = From Kuiper Belt Object to Cometary Nucleus: The Missing Ultrared Matter
| url = http://www.iop.org/EJ/abstract/1538-3881/123/2/1039/
| publisher = The Astronomical Journal
| year = 2002
| volume = 123
| pages = 1039—1049
}} {{ref-en}}
</ref><ref name="book">
{{cite book
|author = Harold F. Levison, Luke Donnes.
|part = Comet Populations and Cometary Dynamics
|title = Encyclopedia of the Solar System
|editor = Edited by Lucy Ann Adams McFadden, Lucy-Ann Adams, Paul Robert Weissman, Torrence V. Johnson
|edition = 2nd ed
|place = Amsterdam; Boston
|publisher = Academic Press
|year = 2007
|pages = 575—588
|isbn = 0120885891
}}
</ref>:
 
Գոյություն ունեն երկու դասի գիաստղեր` [[կարճ պարբերությամբ գիսաստղեր|կարճ]] և [[երկար պարբերությամբ գիսաստղեր]]երը: Կարճ պարբերությամբ գիսաստղերը ունեն համեմատաբար մոտ ուղեծրեր, 200 տարուց պակաս պտույտի պարբերությամբ և փոքր [[Ուղեծրի թեքում|թեքումով]] [[Խավարածիր|խավարածրի]] հարթության նկատմամբ: երկար պարբերությամբ գիսաստղերը ունեն բավականին ձգված ուղեծրեր, հազարավոր [[աստղագիտական միավոր]]ների կարգի, և հայտնվում են բոլոր թեքումներից<ref name="book" />: Օորտը նշել է, որ գոյություն ունի երկար պարբերությամբ գիսաստղերի [[Ապոկենտրոն և պերիկենտրոն|ապոհելիների]] բաշխման պիկ (Արեգակից առավել հեռու ընկած ուղեծրի կետերը)` մոտ 20000 ա. մ., որը ենթադրում է, այդ հեռավորության վրա գիսաստղերի ամպ գնդաձև, իզոտրոպ բաշխումով<ref name="book" />: Համեմատաբար հազվագյուտ գիսաստղերը, որոնք ունեն ավելի փոքր քան 10000 ա. մ. ուղեծրեր, հավանաբար, անցել են մեկ կամ ավելի անգամներ Արեգակնային համակարգի միջով, և այդ պատճառով ունեն այսպիսի ուղեծրեր (մոլորակների ձգողության ուժերի ազդեցության տակ)<ref name="book" />:
 
== Տես նաև ==
43 015

edits