«Վաչե Մամիկոնյան»–ի խմբագրումների տարբերություն

չ
Առանց խմբագրման ամփոփման
(ավելացվեց Կատեգորիա:4-րդ դարի հայեր ՀոթՔաթ գործիքով)
չNo edit summary
{{Տեղեկաքարտ Անձ}}Պետական գործիչ
| հայերեն անուն = Վաչե Մամիկոնյան
'''Վաչե Մամիկոնյան''' (ծննդյան թվականն անհայտ է-մահացել է մոտ [[338]]), Հայոց [[սպարապետ]], [[Մամիկոնյան]] [[տոհմ]]ի նահապետ։ Հայոց թագավոր [[Խոսրով Բ Կոտակ]]ի հրամանով բնաջնջել է միմյանց դեմ կռվող և երկրի ուժերը ջլատող նախարարական [[տոհմ]]երին՝ Մանավազյաններին ու [[Որդունիներ]]ին։ Համախմբելով արքունի և նախարար, զորագնդերը՝ Վաչե Մամիկոնյանը նախ [[Արագածոտն]] գավառի Ցլու գլուխ լեռան վրա, ապա [[Օշական]]ի մոտ տեղի ունեցած [[Օշականի ճակատամարտ (336)|ճակատամարտերում]] ջախջախել է Հայոց գահի հավակնորդ Մազգթաց թագավոր Սանեսան Արշակունուն և գլխատել նրան։ Խոսրով Բ Կոտակը այդ հաղթանակի համար Վաչե Մամիկոնյանին շնորհել է նոր կալվածներ (Զանջանակի ակունքները, Զրբաշխիքը և Ցլու գլուխը)։ [[337]] թվականին Վաչե Մամիկոնյանը Առեստ ավանի (Վանա լճի հյուսիսարևելյան ափին) մոտ պարտության է մատնել [[Հայաստան]] ներխուժած պարսկական զորքերին, ձերբակալել և մահապատժի ենթարկել թշնամուն միացած Բզնունյաց նախարար Դատաբեին։ Այնուհետև հայոց բանակը պահել է [[Պարսկաստան]]ին սահմանամերձ շրջաններում և դիմակայել նրա նոր հարձակումները։ Զոհվել է Պարսից [[Շապուհ II Երկարակյաց|Շապուհ 2-րդ]] արքայի խոշոր բանակի դեմ մղած ճակատամարտերից մեկում։ Սպարապետությունը ժառանգել է մանկահասակ որդին՝ Արտավազդը, որին խնամակալներ են կարգվել Մամիկոնյան տան փեսաներ [[Արշավիր Կամսարական]]ը և [[Անդովկ Սյունի]]ն։
| բնօրինակ անուն =
| պատկեր =
| պատկերի լայնություն = 220px
| նկարագրություն =
| տիտղոս = [[Տարոն|Տարոնի իշխան]]
| կարգ =
| կարգ-ին =
| անվան տակ =
| դրոշ =
| կառավարման սկիզբ =
| կառավարման ավարտ =
| կառավարման ժամանակ = մոտ [[310]] - [[338]]
| նախորդող = [[Արտավազդ Ա Մամիկոնյան|Արտավազդ Մամիկոնյան]]
| հաջորդող =
 
| տիտղոս_2 = [[Մեծ Հայք]] [[սպարապետ]]
| կարգ_2 =
| կարգ-ին_2 =
| անվան տակ_2 =
| դրոշ_2 = Standard of the Arshakuni Arsacid dynasty.svg
| կառավարման սկիզբ_2 =
| կառավարման ավարտ_2 =
| կառավարման ժամանակ_2 = մոտ [[310]] - [[338]]
| նախորդող_2 = [[Արտավազդ Ա Մամիկոնյան|Արտավազդ Մամիկոնյան]]
| հաջորդող_2 = [[Արտավազդ Մամիկոնյան (սպարապետ)|Արտավազդ Մամիկոնյան]]
| ազգություն =
| ծննդյան օր =
| ծննդավայր =
| վախճանի օր =
| վախճանի վայր =
| դինաստիա =
| հայր =
| մայր =
| ամուսին =
| զավակներ =
| դավանանք =
| կուսակցություն =
| գործունեություն =
| կրթություն =
| մասնագիտություն =
| գիտական աստիճան =
| պարգևներ =
| կայք =
| ինքնագիր =
| Վիքիպահեստ =
}}
'''Վաչե Մամիկոնյան''' ({{ԱԾ}}), հայ [[նախարար]], [[Մեծ Հայք]]ի [[սպարապետ]] (310-338), [[Տուրուբերան]] աշխարհի [[Տարոն]] գավառի իշխանը, սպարապետ [[Արտավազդ Ա Մամիկոնյան|Արտավազդ Մամիկոնյանի]] որդին, սպարապետ [[Արտավազդ Մամիկոնյան (սպարապետ)|Արտավազդ Մամիկոնյանի]] և [[Արտաշեն Մամիկոնյան]]ի հայրը, [[Մամիկոնյաններ]]ի նախարարական տոհմից<ref name="Մեսրոպ">«Պատմութիւն Ս․ Ներսէսի Պարթևի հայոց հայրապետի․ Սոփերք», Մեսրոպ Երեց, Վենետիկ, 1853, հատոր Զ, էջ 11, 17, 120․</ref><ref name="Աճառյան">«[[Հայոց անձնանունների բառարան]]», [[Հրաչյա Աճառյան]], Երևան, 1942, Հատոր 4, Ցուցակ 1, Էջ 394․</ref>։
 
== Կենսագրություն ==
'''ՎաչեՄեծ Մամիկոնյան'''Հայքի (ծննդյան թվականն անհայտ է-մահացել է մոտ [[338]]), Հայոց [[սպարապետ]], [[Մամիկոնյան]] [[տոհմ]]ի նահապետ։ Հայոց թագավորարքա [[Խոսրով Բ Կոտակ]]ի հրամանով բնաջնջել է միմյանց դեմ կռվող և երկրի ուժերը ջլատող նախարարական [[տոհմ]]երին՝ Մանավազյաններին[[Մանավազյաններ]]ին ու [[Որդունիներ]]ին։ Համախմբելով արքունի և նախարար, զորագնդերը՝ Վաչե Մամիկոնյանը նախ [[Արագածոտն]] գավառի Ցլու գլուխ լեռան վրա, ապա [[Օշական]]ի մոտ տեղի ունեցած [[Օշականի ճակատամարտ (336)|ճակատամարտերում]] ջախջախել է Հայոց գահի հավակնորդ Մազգթաց թագավոր Սանեսան Արշակունուն և գլխատել նրան։ Խոսրով Բ Կոտակը այդ հաղթանակի համար Վաչե Մամիկոնյանին շնորհել է նոր կալվածներ (Զանջանակի ակունքները, Զրբաշխիքը և Ցլու գլուխը)։ [[337]] թվականին Վաչե Մամիկոնյանը Առեստ ավանի (Վանա լճի հյուսիսարևելյան ափին) մոտ պարտության է մատնել [[Հայաստան]] ներխուժած պարսկական զորքերին, ձերբակալել և մահապատժի ենթարկել թշնամուն միացած Բզնունյաց նախարար Դատաբեին։ Այնուհետև հայոց բանակը պահել է [[Պարսկաստան]]ին սահմանամերձ շրջաններում և դիմակայել նրա նոր հարձակումները։ Զոհվել է Պարսից [[Շապուհ II Երկարակյաց|Շապուհ 2-րդ]] արքայի խոշոր բանակի դեմ մղած ճակատամարտերից մեկում։ Սպարապետությունը ժառանգել է մանկահասակ որդին՝ Արտավազդը, որին խնամակալներ են կարգվել Մամիկոնյան տան փեսաներ [[Արշավիր Կամսարական]]ը և [[Անդովկ Սյունի]]ն։
 
== Ընտանիքը ==
Վաչե Մամիկոնյանի կնոջ անունն անհայտ է։ Ունեցել է 4 զավակ․
* Արտավազդ Մամիկոնյան, հայոց սպարապետ (338-350)
* Արտաշեն Մամիկոնյան, հայ նախարար
* անհայտ անունով աղջիկ, Անդովկ Սյունու կինը
* անհայտ անունով աղջիկ, Արշավիր Կամսարականի կինը։
 
== Ծանոթագրություններ ==
{{Ծանցանկ}}{{Արտաքին հղումներ}}
{{Արտաքին հղումներ}}
{{ՀՍՀ|հատոր=11|էջ=283}}
{{Wikidata/Ancestors}}
[[Կատեգորիա:Արշակունիների թագավորության սպարապետներ]]
[[Կատեգորիա:4-րդ դարի հայեր]]
 
 
{{Bio-stub}}