«Մասնակից:Սոֆի Շահնազարյան/Ավազարկղ-օգոստոսի 30»–ի խմբագրումների տարբերություն

Առանց խմբագրման ամփոփման
No edit summary
No edit summary
 
'''Բռնի անհետացումների զոհերի միջազգային օր''' կամ '''Անհետ կորածների օր''', նշվում է ամեն տարիտարի՝ [[օգոստոսի 30]]-ին։ Հռչակվել էէ՝ հանրության ուշադրությունը հրավիրելու այն ձերբակալված անձանց ճակատագրի վրա, որոնց գտնվելու վայրը հայտնի չէ նրանց հարազատների և/կամ օրինական ներկայացուցիչների համար։
 
== Պատմություն ==
[[1983]] թվականին «ՁերբակալվածՁերբակալվածների-անհետացածանհետացածների ազգականների ասոցիացիայի լատինոամերիկյանլատինաամերիկյան ֆեդերացիայի» (Federación Latinoamericana de Asociaciones de Familiares de Detenidos-Desaparecidos, FEDEFAM)» կողմից ընդունվել է ամսաթիվը հռչակելու մասին նախաձեռնություն<ref>{{Cite web|url=http://www.desaparecidos.org/main.html|title=El Proyecto Desaparecidos|date=|website=|publisher=|author=}}</ref>։ Ֆեդերացիան ստեղծվել է [[1981]] թվականին՝թվականին [[Կոստա Ռիկա|Կոստա Ռիկայում]] և համարվում է [[Հասարակական կազմակերպություն|ոչ կառավարական կազմակերպություն]], որի նպատակն է օգնել այն տեղական և տարածաշրջանային խմբերին, որոնք ակտիվորեն պայքարում են [[Լատինական Ամերիկա|Լատինական ամերիկայի]] մի շարք երկրներում [[Անձի անձեռնմխելիություն|գաղտնի բանտային կալանքի]], բռնի անհետացումների և [[Մարդու առևանգում|առևանգումների]] դեմ։
 
== Նկարագրություն ==
Բանտերում գաղտնիԳաղտնի բանտարկության դեմ պայքարը համարվում է մի շարք միջազգային և ոչ կառավարական կազմակերպությունների իրավապաշտպան գործունեության և մարդասիրական օգնության ոլորտումոլորտի կարևոր մասը, այդ թվումթվում՝ նաև [[ՄԱԿ-ի մարդու իրավունքների գերագույն հանձնակատարի գրասենյակ|ՄԱԿ-ի մարդու իրավունքների գերագույն հանձնակատարի գրասենյակի]], <bdi>[[Կարմիր խաչի միջազգային կոմիտե|Կարմիր խաչի միջազգային կոմիտեի]], ''«Amnesty International»''-ի</bdi> և «<nowiki/>[[Լրագրողներ առանց սահմանների]]<nowiki/>»-ի։ կազմակերպությունների։
 
Բռնի անհետացումների զոհերի միջազգային օրը հնարավորություն է ևս մեկ անգամ լուսաբանելու այդ կազմակերպությունների աշխատանքը, բարձրացնելու հանրության իրազեկությունը, կոչ անելու նվիրատվությունների և կամավորների աշխատանքի։
 
Այդ կազմակերպությունների շարքում առանձնահատուկ է [[Կարմիր խաչի միջազգային կոմիտե|ԿԽՄԿ]]-նկոմիտեն, որն ունի հատուկ արտոնություններ իր из-заոչ егоպետական статусаինքնավար негосударственногоկարգավիճակի суверенногоև образованияչեզոքության иխստագույն его строжайшей политики нейтралитета.քաղաքականության։ Որոշ դեպքերում, ԿԽՄԿ-ն համարվում է միակ կազմակերպությունը, որը կարողանում է կապ հաստատել բանտարկյալների որոշակի խմբերի հետ, որըինչը հնարավորություն է տալիս ապահովել նրանց հետ շփման և նրանց բժշկական օգնության վերահսկման նվազագույն մակարդակը: Հաճախ ԿԽՄԿ-ից ստացված հաղորդագրությունները համարվումձերբակալված ենանձի միակճակատագրի ինֆորմացիանմասին հարազատներիցհարազատների և մտերիմներիցմտերիմների առանձնացված՝միակ ձերբակալված անձի ճակատագրիինֆորմացիան մասին։են։
 
Զինված հակամարտությունների հետ կապվածարդյունքում կալանքի տակ գտնվող անձանց այցերը և նրանց ընտանիքների հետ շփումը վերականգնելու և պահպանելու հնարավորություն ընձեռելը ԿԽՄԿ-ի մանդատի կարևոր մասն է<ref>{{Статья|автор=ICRC|заглавие=Restoring family links strategy|ссылка=https://www.icrc.org/eng/assets/files/other/icrc_002_0967.pdf|язык=en|издание=|тип=|год=|месяц=|число=|том=|номер=|страницы=|issn=}}</ref>։ Սակայն կորածներ կամ անհետ կորածներ հասկացությունը դուրս է գալիս բռնի անհետացման զոհերզոհերի շարքից։ Բռնի անհետացման զոհեր շարքըՎերջինս ներառում է բոլոր այն մարդկանց, ում ընտանիքները կորցրել են իրենցնրանց հետ կապը հակամարտությունների, [[Տարերային աղետներ|բնական աղետների]] կամ այլ ողբերգությունների արդյունքում։
 
Գաղտնի կամ անորոշ հանգամանքներում ազատազրկումը [[Մարդու իրավունքներ|մարդու իրավունքների]] կոպիտ խախտում է, իսկ զինված հակամարտության դեպքում՝ նաև [[Միջազգային մարդասիրական իրավունք|միջազգային մարդասիրական իրավունքի]]։ կոպիտ խախտում է։ [[ՄԱԿ-ի Գլխավոր Ասամբլեա|ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեան]] [[1992]] թվականի դեկտեմբերի 18-ի 47/133 բանաձևով ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեան հռչակագիր է ընդունել բոլոր անձանց բռնի անհետացումներից պաշտպանելու մասին<ref>{{Cite web|url=https://undocs.org/ru/A/RES/47/132|title=Вопрос о насильственных или недобровольных исчезновениях|date=|website=|publisher=|author=}}</ref>։
 
ԱնհայտԱշխարհի հանգամանքներումշատ մարդկանցերկրներում անհետացմանկան թիվըանհայտ հաշվարկվումհանգամանքներում էանհետացած տասնյակ հազարներովհազարավոր և կիրառվում է շատ երկրներումմարդիկ: Մասնավորապես,Մասնավորապես՝ ՄԱԿ-ի մարդու իրավունքների գերագույն հանձնակատարի գրասենյակի հարկադիր կամ ակամաբռնի անհետացումների հարցերով աշխատանքային խումբը նման երկրների թիվը գնահատում է քառասունվեց<ref>{{Cite web|url=https://www.ohchr.org/EN/NewsEvents/Pages/DisplayNews.aspx?NewsID=23513&LangID=E|title=UN expert group to review 840 cases from 46 countries|date=|website=|publisher=|author=}}</ref>:
 
[[2008]] թվականի օգոստոսի 30-ին բռնի անհետացումների դեմ միջազգային կոալիցիան, որը միավորում է ամբողջ աշխարհից ընտանիքի անդամներինանդամների և իրավապաշտպան կազմակերպություններին ամբողջ աշխարհիցկազմակերպությունների, միավորելներդրել է իր ջանքերըջանքերը՝ անցկացնելու գլոբալ միջոցառումմիջոցառում՝ անցկացնելուի համարնպաստ մարդկանց բռնի անհետացումից պաշտպանելու «նպաստելուհամար 2006 թվականին ընդունված միջազգային կոնվենցիայի ավելի լայն վավերացմանը» բոլոր անձանց բռնի անհետացումից պաշտպանելու համար<ref>{{Cite web|url=https://www.icaed.org/|title=ICAED|date=|website=|publisher=|author=}}</ref>։
 
== Ծանոթագրություններ ==