«Ֆոտոնային բյուրեղներ»–ի խմբագրումների տարբերություն

Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.8.5
(Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.8)
(Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.8.5)
 
[[Պատկեր:Opal Armband 800pix.jpg|thumb|[[օպալ]]ը բնական ֆոտոնային բյուրեղ է։]]
'''Ֆոտոնային բյուրեղները''' ({{lang-en|photonic crystals}}) պարբերական դիէլեկտրիկ համակարգեր են, որոնք ֆոտոնների համար կատարում են նույն դերը, ինչ որ [[էլեկտրոններ]]ի համար կատարում է ատոմների բյուրեղական ցանցը։ Հայտնի է, որ բնության մեջ հանդիպող տարբեր բույսերի, միջատների և թռչունների մոտ կարելի է հանդիպել այդպիսի պարբերական համակարգեր, որով էլ հաճախ պայմանավորված է լինում նրանց գունավորումը<ref name=Jeremy2008>{{citation | author = J W. Galusha et al. | year = 2008 | title = Discovery of a diamond-based photonic crystal structure in beetle scales | journal = Physical Review E | volume = 77 | issue = 050904R | pages = 1539-3755 | doi = : 10.1103/PhysRevE.77.050904 | url = http://journals.aps.org/pre/pdf/10.1103/PhysRevE.77.050904 | format = PDF | pmid = 050904R | bibcode = 10.1103/PhysRevLett.112.068103 }}{{Չաշխատող արտաքին հղում|bot=InternetArchiveBot }}</ref>
[http://www.viewsfromscience.com/documents/webpages/natural_photonics_p1.html Natural Photonic Crystals]
Նանոտեխնոլոգիների զարգացմանը զուգընթաց հնարավոր է դարձել ստեղծել արհեստական պարբերական համակարգեր, որոնք իրենց յուրօրինակ օպտիկական հատկությունների շնորհիվ գտել են բազմաթիվ կիրառություններ, ինչպես օրինակ, օպտիկական ֆիլտրեր, փոխանջատիչներ, ալիքատարներ և ռեզոնատորներ<ref name=PCfilters>{{citation | author = Shanhui Fan, P. R. Villeneuve, J. D. Joannopoulos, and H. A. Haus | year = 1998 | title = Channel drop filters in photonic crystals | journal = Optics Express | volume = 3 | issue = 3 | pages = 4–11 | doi = 10.1364/OE.3.000004 | url =http://www.opticsinfobase.org/oe/abstract.cfm?uri=oe-3-1-4 |format=PDF| bibcode=http://dx.doi.org/10.1364/OE.3.000004}}</ref><ref name=PCSwitch>{{citation | author = Takasumi T. et al. | year = 2005 | title = All-optical switches on a silicon chip realized using photonic crystal nanocavities | journal = Applied Physics Letters | volume = 87 | issue = 15 | pages = 151112 - 151112-3 | doi = 10.1063/1.2089185 | url =http://ieeexplore.ieee.org/xpl/login.jsp?tp=&arnumber=4816896&url=http%3A%2F%2Fieeexplore.ieee.org%2Fxpls%2Fabs_all.jsp%3Farnumber%3D4816896 |format=PDF }}</ref><ref name=PCResonator>{{citation | author = Yoshihiro Akahane1, Takashi Asano, Bong-Shik Song and Susumu Noda | year = 2003 | title = High-Q photonic nanocavity in a two-dimensional photonic crystal | journal = Nature | volume = 425 | pages = 944-947 | doi = 10.1038/nature02063 | url =http://www.nature.com/nature/journal/v425/n6961/abs/nature02063.html|format=PDF }}</ref>։
Դեռևս Լորդ Ռելեյի աշխատանքներից հայտնի էր, որ այս պարբերական համակարգերի հաճախային բնութագրերը ունեն այսպես կոչված հաճախային գոտիական կառուցվածք։ Այլ կերպ ասած կան հաճախությունների արգելված գոտիներ, որոնց համար այդպիսի հաճախություններով էլեկտրամագնիսական ալիքները չեն կարող տարածվել այս համակարգով և այդ տիրույթում դիտվում է այդ ալիքների գրեթե հարյուր տոկոս անրադարձում։ Այս հանգամանքը այժմ էլ օգտագործվում է մի շարք խնդիրներում՝ սկսած անրադարձիչներից մինչև լուսադիոդների էֆֆեկտիվության բարձրացումը։
<br />
1946 թվականին Պարսելը ({{lang-en|Purcell}}) իր հետազոտություններով ցույց էր տվել որ, նյութի սպինային էներգետիկ վիճակներից ռադիոալիքների ճառագայթումը կարելի է փոփոխել այդ նյութի մեջ դիսպորսելով մետաղական նանոմասնիկներ՝ այսպիսով ստեղծելով ռեզոնանսային վիճակներ<ref name=Purcell>{{citation | author = Purcell E.M. | year = 1946 | title = Spontaneous emission probabilities at radio frequencies | journal = Phisical Review | volume = 69 | pages = 681 | url = http://journals.aps.org/pr/pdf/10.1103/PhysRev.69.674.2 }}{{Չաշխատող արտաքին հղում|bot=InternetArchiveBot }}</ref> ։
Ավելի ուշ՝1972 թվականին Բիկովի({{lang-ru|Быков}}) աշխատանքում քննարկվել էր այն հարցը, որ ատոմների սպոնտան ճառագայթման հավանականությունը կարելի է փոքրացնել այն տեղադրելով դիէլեկտրիների պարբերական համակարգում որի պարբերականությունը ավելի փոքր է, քան ազատ ատոմի ճառագայթման ալիքի երկարությունը։ Դա պայմանվաորված է այն հանգամանքով որ պարբերական համակարգը ստեղծում է ֆոտոնային արգելված գոտի, որն արգելակում է ատոմի ճառագայթումը, քանզի այդպիսի համակարգում չեն կարող գոյություն ունենալ սպասվելիք հաճախությամբ ֆոտոնային վիճակներ<ref name=Bykov>{{citation | author = Быков, В. П. | year = 1972 | title = Спонтанное излучение в периодической структуре | journal = ЖЭТФ| pages = 505-513}}</ref> ։
Այնուամենայնիվ, բոլոր այս քննարկումները մինչև Յաբլոնովիչի և Սաջեևի աշխատանքները մնացել էին որպես քննարկումներ քանզի այդ ժամանակ տեխնոլոգիաները թույլ չէին տալիս պատրաստել օպտիկական տիրույթի ալիքի երկարություններից փոքր պարբերականությամբ համակարգեր, և աշխատանքները կամ լրիվ տեսական էին, կամ փորձերը կատարվում էին ռադիոալիքների տիրույթում, որտեղ ալիքի երկարությունը սանտիմետրերի կարգի է։