«Ինտերնացիոնալիզմ»–ի խմբագրումների տարբերություն

Առանց խմբագրման ամփոփման
No edit summary
'''Ինտերնացիոնալիզմ''' ({{lang-la|inter}} - «միջև» և ''natio'' - «ժողովուրդ») - ազգերի միջև բարեկամությունը և համագործակցությունը քարոզող գաղափարախոսություն<ref>Интернационализм // БСЭ, 1972, т. 10, стр. 330—331</ref>:
 
Կան ինտերնացիոնալիզմի մի շարք տարբերակներտարատեսակներ, որոնցից առանձնանում է [[Պրոլետար|պրոլետարական]] ինտերնացիոնալիզմը: Այն [[մարքսիզմ |մարքսիզմ]]ի ուսմունքում ցույց է տալիս տարբեր երկրների պրոլետարների միասնական պայքարը [[աշխատանքի շահագործում|աշխատանքի շահագործման]] դեմ.: Մեր օրերում այս եզրույթով բնորոշվում է նաև ձախ գաղափարախոսությունը, որը փորձում է հանդես գալ գլոբալացման այլընտրանքային տարբերակով: Հասկացությունը հակադրվում է ազգայնականացմանը:
 
Խորհրդային գաղափարախոսության մեջ պրոլետարական ինտերնացիոնալիզմը մի կողմից հակադրվում էր «բուրժուական ազգայնականցմանըազգայնականացմանը», որը հասկացվում է որպես ազգայնականության գաղափարախոսություն և [[շովինիզմ |շովինիզմ]], մյուս կողմից` «բուրժուական [[Աշխարհաքաղաքացիություն|աշխարհաքաղաքացիության]]ը», որը քարոզում է սեփական ժողովրդի արժեքների համար պայքարից հրաժարումը:
 
== Ինտերնացիոնալիզմը մարքսիզմի մեջ ==
Մարքսիզմի գաղափարախոսության մեջ «պրոլետարական ինտերնացիոնալիզմ» հասկացությունը կապվածուղղակիորեն առնչվում է իմպերիալիստական[[Իմպերիալիզմ|իմպերիալիստ]]ական պետությունների և պրոլետարիատի[[պրոլետարիատ |պրոլետարիատ]]ի միջև հակասությունների հետհակասություններինԿապիտալիզմի[[Կապիտալիզմ |Կապիտալիզմ]]ի ժամանակ ինտերնացիոնալիզմն արտահայտվումքարոզում էէր պատերազմներիհամամարդկային դեմհամերաշխություն՝ աշխատավորներիպայքարելով միջազգայինիմպերիալիստների համերաշխությամբ,կողմից որոնքսկսած վարումպատերազմներում: ենԻնտերնացիոնալիստները իմպերիալիստները,պայքարում էին ազգայնականության և շովինիզմի դեմ,դեմ՝ ինչպեսնպատակ նաևունենալով հաստատել համամարդկային արժեքների պաշտպանությամբարժեքներ: Սոցիալիստական հեղափոխության հաղթանակից հետո ինտերնացիոնալիզմը պետքպիտի է դառնադառնար նոր հասարակության գաղափարախոսության մի մասը, որը տանում էկտանի դեպի կոմունիզմ` ոչ դասական հանրություն և (ազգային)սոցիալ-տնտեսական պետությանկարգի մահացումհաստատումը:
 
Այդ նպատակով, մարքսիստները 1914մինչև թվականից1914 առաջթվականը ստեղծել են սոցիալիստների[[Սոցիալիզմ|սոցիալիստ]]ների (սոցիալ -դեմոկրատներ) համերաշխության երկու միջազգային կազմակերպություններկազմակերպություն` Առաջին Ինտերնացիոնալը (1864 - 1876), այնուհետև Երկրորդ Ինտերնացիոնալը (1889 - 1914):
 
1914 թվականին սոցիալ-դեմոկրատների մեծ մասը (այդ թվում` Երկրորդ Ինտերնացիոնալը) աջակցել է իրիրենց կառավարություններին [[Առաջին համաշխարհային պատերազմ |Առաջին համաշխարհային պատերազմումպատերազմ]]ում և պաշտպանել ազգայնական դիրքորոշումներ,. փոքրամասնությունը մերժել է «իմպերիալիստական պատերազմը»` այն դիտարկելով, որպես բախում իմպերիալիստների միջև, որը կախված չէ աշխատավորների շահերից, ինչպես նաև հարմար առիթ («Ավստրիայի և Ռուսաստանի միջև պատերազմն օգտակար կլիներ»` Լենին) հեղափոխությանհեղափոխություն կազմակերպելու և պրոլետարիատի դիկտատուրայիդիկտատուրա հաստատմանհաստատելու համար: Հետագայում այս գծի կողմնակիցները (1917 թվականի հոկտեմբերին Ռուսաստանում իշխանության են եկել) սկսումսկսեցին են իրենց անվանել ոչ թե սոցիալ-դեմոկրատներ, այլ կոմունիստներ և 1919 թվականին հիմնադրում ենհիմնադրեցին Երրորդ Ինտերնացիոնալը, որը լուծարվել է 1943 թվականին:
 
Սոցիալ - դեմոկրատիայի հետևորդները 1951 թվականին ստեղծել են Սոցիալիստական ​​ինտերնացիոնալը, որը Երկրորդ Ինտերնացիոնալի իրավահաջորդն է: Տրոցկին ստեղծել է Չորրորդ ինտերնացիոնալը (1938 թվական) որպես ստալինիզմի հակակշիռ, սակայն Տրոցկու սպանությունից անմիջապես հետո (1940 թվական) այն բաժանվել է մի քանի խմբի. հետագա պառակտումներն ու միությունները հանգեցրել են այն բանիննրան, որ այժմ կան մի քանի տրոցկիստական ​​կազմակերպություններ, որոնք հավակնում են Չորրորդ ինտերնացիոնալի իրավահաջորդությանը:
 
Ինտերնացիոնալիզմը 1917-1991 թվականներն ընկած ժամանակահատվածում կոմունիստական միակուսակցական պետություններում եղել է հիմնական սկզբունքներից մեկը, չնայած գործնականում դրանից զգալիզգալիորեն նահանջներխուսափել են եղել (հատկապես Ստալինի իշխանությունիցիշխանության սկսած,գալով. որընա հռչակել է «սոցիալիզմիսոցիալիզմ միմեկ երկրում» սկզբունքը, իսկ հետո իրականացրել է մի շարք ազգայնական գաղափարախոսական արշավներ)։ Մի կողմից, 1920-ական թվականների սկզբին տեղի ունեցան «արմատականացման» արշավներ, այսինքն` տվյալ հանրապետությունների «տիտղոսային» լեզուների և մշակույթների բռնի ներդրում, իսկ մյուս կողմից` 1930-1940-ական թվականներին մշակութային սահմանափակումներ և ազգային հատկանիշով ռեպրեսիվ ակցիաներ։
 
== ՄիջազգայնականությունԻնտերնացիոնալիզմ և գլոբալիզացիա ==
Շուկայի ժամանակակից գլոբալացումը, ինչպես պնդում են նրա քննադատները, միջազգայնագիտական երևույթ չէ, քանի որ կապված է միայն տնտեսական ինտեգրման հետ, իսկ քաղաքական և հասարակական ասպեկտները մնում են ստվերում: Բացի այդ, գլոբալիզացիայի արդյունքում սահմանվող տնտեսական համակարգը տարբերվում է ինտերնացիոնալիստների իդեալից: Ժամանակակից ձախ հակագլոբալիզացիան, որի արտահայտիչն են, մասնավորապես, համաշխարհային ֆեդերալիստական շարժման անդամները, լինելով ինտերնացիոնալիստ, քարոզում են «սոցիալական համերաշխության գլոբալիզացիան». հաճախ առաջ է քաշվում «գլոբալիզացիայի այլընտրանք» (ալտերգլոբալացման) գաղափարը:
 
== Համաշխարհային կառավարության հարցը ==
Մի շարք ինտերնացիոնալիստներ աջակցում են [[Միավորված ազգերի կազմակերպություն|ՄԱԿ-ի]] նման համակարգվող համաշխարհային կազմակերպությունների ստեղծմանը և խիստ կողմ են ուժող[[Մոնդիալիզմ Մոնդիալիզմին|Մոնդիալիզմ]]ին: Մյուս կողմից, շատ ինտերնացիոնալիստներ կարծում են, որ նման կառավարական ուժը կարող է շատ վտանգավոր լինել, եթե այն կառավարվի բռնապետի կողմից, և այստեղ նրանք ավելի շուտ սատարում են պետությունների համադաշնության գաղափարը:
 
== Տես նաև ==
648

edits