«Դիազեպամ»–ի խմբագրումների տարբերություն

չ
., փոխարինվեց: ։ → ։, , → , oգտվելով ԱՎԲ
չ (Colon֊ը (:, U+003A) փոխարինում եմ հայերեն վերջակետով (։, U+0589))
չ (., փոխարինվեց: ։ → ։, , → , oգտվելով ԱՎԲ)
 
{{Տեղեկաքարտ Դեղամիջոց||Cl=1|excretion=|elimination_half-life=20-36 ժամ|metabolism=|bioavailability=93%|molecular_weight=284,7 գ/մոլ|O=1|N=2|H=13|IUPAC_name=7-քլորո-1-մեթիլ-5-ֆենիլ-1,3-դիհդրո-2''H''-1,4-բենզոդիազելին-2-он|C=16|DrugBank=APRD00642|PubChem=3016|CAS_number=439-14-5|width2=180px|image2=Diazepam-from-xtal-3D-balls.png|width=180px|image=Diazepam structure.svg|routes_of_administration=}}
'''Դիազեպամ,''' [[Բենզոդիազեպիններ|բենզոդիազեպիններիբենզոդիազեպիններ]]ի խմբին պատկանող [[Դեղանյութեր|դեղամիջոց]] է, որը լայն կիրառություն է գտել բժշկական պրակտիկայում։ Դեղամիջոցն ունի հանգստացնող, [[Քնաբեր դեղամիջոցներ|քնաբեր]], հակատագնապային, հակասպազմային, մկանաթուլացնող և ամնեստիկ ազդեցություն։ Ուժեղացնում է քնաբեր հաբերի, թմրամիջոցների, նեյրոլեպտիկ, ցավազրկող դեղերի, ալկոհոլի ազդեցությունը։ Երկարատև ընդունումը կարող է հանգեցնել կախվածության։
 
Դիազեպամը ներառցված է [[Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպություն|ԱՀԿ]]-ի [https://web.archive.org/web/20120709000131/http://whqlibdoc.who.int/hq/2005/a87017_rus.pdf անհրաժեշտ դեղերի ցանկում] , որը սահմանում է առողջապահական համակարգում անհրաժեշտ դեղերի նվազագույն փաթեթը։ Դեղը օգտագործվում է, մասնավորապես [[Տագնապ|անհանգստության]], [[Անքնություն|անքնության]], [[Էպիլեպսիա|էպիլեպտիկ]] ցնցումների, [[Սպազմ|մկանային սպազմերի]], [[Հարբեցողություն|ալկոհոլային կախվածության]] բուժման համար։ Որոշ բժշկական միջամտությունների նախապատրաստման համար, օրինակ՝ [[Էնդոսկոպիա|էնդոսկոպիայիէնդոսկոպիա]]յի դեպքում, դիազեպամը օգտագործվում է հիվանդին հանգստացնելու կամ անզգայացնելու համար։
 
== Հատկություններ ==
Սպիտակ կամ դեղնասպիտակավուն, բարակ բյուրեղային փոշի, գործնականում անլուծելի ջրում, հազիվ լուծելի սպիրտում։ Դեղը և դրա հիմնական մետաբոլիտները արտազատվում են հիմնականում մեզի միջոցով։
[[Պատկեր:Diazepam2mgand5mgtablets.JPG|մինի|300x300փքս| Դիազեպամ հաբեր 2 մգ]]
Դիազեպամը նախատեսված է տարբեր նյարդահոգեբուժական հիվանդությունների համար. [[նևրոզներ]], [[Անձնայինանձնային խանգարում|անձնային խանգարումներ]]ներ (հոգեոպաթիաներ), ինչպես նաև նևրոզանման և հոգեֆիզիկական վիճակների դեպքում, [[Շիզոֆրենիա|շիզոֆրենիայիշիզոֆրենիա]]յի, գլխուղեղի օրգանական վնասվածքների, այդ թվում՝ [[ուղեղային արյան շրջանառությամ հիվանդություն|ուղեղանոթային հիվանդությունների]], [[Սոմատիկ հիվանդություն|սոմատիկ հիվանդությունների դեպքում,]] որոնք ուղեկցվում են հուզական սթրեսի, անհանգստության նշաններով, վախի, դյուրագրգռության, քնել խանգարումների զգացումներով։ Այն օգտագործվում է նաև այս հիվանդությունների ժամանակ հոգեշարժիչ և անհանգստացնող գրգռվածությունը թեթևացնելու համար։
 
Այն ունի ընդհանուր հակատագնապային (անհանգստության դեմ) ազդեցություն, որն արտահայտվում է հուզական լարվածության նվազեցման, [[Տագնապ|անհանգստության]] և [[Վաղարշապատ|վախի]] զգացողության ճնշման մեջ<ref>{{Ռուսերեն գիրք|автор=Машковский М. Д.|заглавие=Лекарственные средства|издание=16-е изд|место=М.|издательство=Новая волна|год=2012|страницы=78|страниц=1216|isbn=978-5-7864-0218-7}}</ref>։
 
Մանկական նյարդահոգեբուժական պրակտիկայում դիազեպամը ցուցվում է նևրոտիկ և նևրոզանման հիվանդությունների դեպքում՝ ուղեկցվելով վերը նշված երևույթներով, ինչպես նաև գլխացավերով, [[Գիշերամիզություն|գիշերամիզությունովգիշերամիզություն]]ով, տրամադրության և վարքի խանգարումներով։
 
Դիազեպամն օգտագործվում է էպիլեպսիայի ցնցումների, էպիլեպտիկ կարգավիճակի բուժման համար։ Մկանային հանգստացնող ազդեցության հետ կապված, դեղը օգտագործվում է նաև տարբեր սպաստիկ իրավիճակների դեպքում։
Անզգայացման պրակտիկայում այն օգտագործվում է հիվանդների նախավիրահատական պատրաստման համար։
 
Մաշկաբանության մեջ այն օգտագործվում է քոր առաջացնող դերմատոզների դեպքում ։դեպքում։
 
Դեղը նվազեցնում է ստամոքսային հյութի գիշերային արտադրությունը, ինչը կարող է կարևոր դեր խաղալ, երբ այն ստամոքսի խոցով հիվանդների համար նշանակվում է որպես հանգստացնող և հիպնոտիկ դեղամիջոց։
Դիազեպամը ընդունվում է բերանային եղանակով, ներարկվում՝ ներերակային կամ միջմկանային։ Հանգստացնող դեղամիջոցի ազդեցությունը նկատվում է ներերակային ներարկումից մի քանի րոպեի ընթացքում և միջմկանային ներարկումից հետո 30-40 րոպեի ընթացքում, բուժական ազդեցությունը դրսևորվում է 3-10 օր հետո։ Հիվանդության սուր դրսևորումները հեռացնելուց հետո դիազեպամը նշանակվում է ներքին կիրառման համար։
 
Հնարավոր բարդությունները, հակացուցումները և նախազգուշական միջոցները հիմնականում նույնն են, ինչ քլոզեպիդի դեպքում։ Դիազեպամի ներերակային ներարկման դեպքում կարելի է նկատել տեղային բորբոքային պրոցեսներ, և հետևաբար, խորհուրդ է տրվում փոխել դեղամիջոցի ներարկման վայրը։ Դիազեպամն ունի տերատոգեն ազդեցություն. հղիության ընթացքում օգտագործելիս պտղի մոտ կարող է առաջանալ [[հիպոթերմիա]], [[հիպոտոնիա]], վերջույթների երկատում և անոմալիաներ<ref name="Белозеров">{{Ռուսերեն գիրք|часть=Глава 5. Лекарство и возраст. 4.1. Беременность и лекарства|заглавие=''Змушко Е.И., Белозеров Е.С.'' Медикаментозные осложнения|ссылка=http://www.rusmedserv.com/complications/|место=Санкт-Петербург|издательство=Питер|год=2001|серия=Краткий справочник|страниц=448|isbn=5-272-00168-0|тираж=3000}}</ref>; նաև պտղի [[Կենտրոնական նյարդային համակարգի հիվանդություններ|կենտրոնական նյարդային համակարգի]] հնարավոր ընկճումը (տևողությունը մինչև մի քանի օր), շնչառական դեպրեսիա, ապնոէ, [[Դեղնուկ|դեղնուկիդեղնուկ]]ի առաջացում։ Դիազեպամի ցածր դոզայի (մինչև 20 մգ) մեկանգամյա ընդունումը անվնաս է պտղի համար, սակայն բարձր չափաբաժիններով և դեղամիջոցի կրկնակի ընդունմամբ կարող են թունավոր հետևանքներ առաջանալ<ref name="Перцев">{{Ռուսերեն գիրք|заглавие=Взаимодействие лекарств и эффективность фармакотерапии|ответственный=Л. В. Деримедведь, И. М. Перцев, Е. В. Шуванова, И. А. Зупанец, В. Н. Хоменко; под ред. проф. И. М. Перцева|место=Харьков|издательство=Издательство «Мегаполис»|год=2001|страниц=784|isbn=996-96421-0-X|тираж=5000}}</ref>։
 
== Փոխազդեցություն ==
Դիազեպամի հետ համատեղ որոշ այլ հոգեմետ կամ սպազմոլիտիկ դեղամիջոցների ( [[Թմրաքուն|անզգայացման]], [[Բարբիտուրատներ|բարբիթուրատների]], ֆենոթիազինների, [[Ցավազրկող դեղամիջոցներ|ցավազրկողների]], [[Էթիլ սպիրտ|էթանոլի]] ) կիրառման դեպքում վերջինիս ազդեցությունը ուժեղանում է{{Փաստ|7|12|2018}}: Մկանային հանգստացնող միջոցների հետ դիազեպամի օգտագործմամբ մեծանում է ապնոէի ռիսկը։
 
Դիազեպամը ուժեղացնում է [[Ցավազրկող դեղամիջոցներ|ցավազրկողների]], [[Գերճնշում|հակաճնշումային]] դեղամիջոցների, մկանաթուլացնող, [[Հակացնցումային դեղեր|հակացնցումային]] [[Հակադեպրեսանտներ|հակադեպրեսանտ]] դեղերի ազդեցությունը, որոնք թուլացնում են [[Կենտրոնականկենտրոնական նյարդային համակարգ|կենտրոնական նյարդային համակարգը]]։ը։ Ալկոհոլ պարունակող դեղամիջոցների հետ զուգակցվելիս կենտրոնական նյարդային համակարգի վրա արգելակող ազդեցությունը մեծանում է <ref name="Перцев">{{Ռուսերեն գիրք|заглавие=Взаимодействие лекарств и эффективность фармакотерапии|ответственный=Л. В. Деримедведь, И. М. Перцев, Е. В. Шуванова, И. А. Зупанец, В. Н. Хоменко; под ред. проф. И. М. Перцева|место=Харьков|издательство=Издательство «Мегаполис»|год=2001|страниц=784|isbn=996-96421-0-X|тираж=5000}}</ref> {{Rp|327—328}}:
 
MAOI-ի ինհիբիտորները, շնչառական անալեպտիկները, [[Գրավչանյութեր|հոգեստիմուլյատորները]] նվազեցնում են դիազեպամի ակտիվությունը<ref name="Перцев">{{Ռուսերեն գիրք|заглавие=Взаимодействие лекарств и эффективность фармакотерапии|ответственный=Л. В. Деримедведь, И. М. Перцев, Е. В. Шуванова, И. А. Зупанец, В. Н. Хоменко; под ред. проф. И. М. Перцева|место=Харьков|издательство=Издательство «Мегаполис»|год=2001|страниц=784|isbn=996-96421-0-X|тираж=5000}}</ref> {{Rp|327—328}}:
 
[[Սիմետիդին|Ցիմետիդինի]] կամ [[Օմեպրազոլ|օմեպրազոլիօմեպրազոլ]]ի երկարատև օգտագործման դեպքում դիազեպամի մաքրման գործակիցը նվազում է։ Պատրաստուկները, որոնք առաջացնում են լյարդի ֆերմենտների ինդուկցիա, ներառյալ հակէպիլեպտիկ դեղամիջոցները ([[կարբամազեպին]], [[ֆենիտոին]]), կարող են արագացնել դիազեպամի հեռացումը։
 
Դիազեպամի լուծույթը անհամատեղելի է մեկ ներարկիչում այլ դեղամիջոցների հետ (կարող է նստվածք առաջանալ)։
 
== Պատմություն ==
Դեղամիջոցը հորինել է Լեո Շտերնբախը՝ <a href="https://ru.wikipedia.org/wiki/Hoffmann-La_Roche" rel="mw:ExtLink" title="Hoffmann-La Roche" class="mw-redirect cx-link" data-linkid="199">Hoffmann-La Roche</a> ընկերությունից։ Այն շուկայում հայտնվեց 1963 թվականին և անմիջապես մեծ ժողովրդականություն ձեռք բերեց։ 1969-1982 թվականներին դիազեպամն ունեցել է ԱՄՆ-ում ցանկացած դեղագործական արտադրանքի ամենամեծ վաճառքը։ 1978 թվականին վաճառվել է ռեկորդային 2,3 միլիարդ դեղահաբ։ Բենզոդիազիպամ խմբի դեղամիջոցները լայնորեն օգտագործվում են ոչ բժշկական նպատակների համար. 2011 թ. հետազոտությունների համաձայն, դրանք եղել են 28.7 %: Այս ցուցանիշի համաձայն դրանք զիջում են միայն օփիատներին։ Օրինակ՝ [[Շվեդիա|Շվեդիայում]]յում hարբած վիճակում մեքենա վարելու դեպքերից 26 %-ի դեպքում վարորդների արյան մեջ հայտնաբերվել է դիազեպամ, մինչև 87 %՝ [[Հյուսիսային Իռլանդիա|Հյուսիսային Իռլանդիայում]]։յում։ <ref>{{Cite web|url=http://lifebio.wiki/%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D0%BF%D0%B0%D0%BC-%D0%B2%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%83%D0%BC|title=Диазепам (Валиум) [LifeBio.wiki]|publisher=lifebio.wiki|accessdate=2018-12-20}}</ref>
 
== Նշումներ ==
 
* {{Յություբ|id=9gm3JIRkoJc|title=The Drug Classroom — Diazepam (Valium): What You Need To Know}}
 
[[Կատեգորիա:Քնաբեր դեղամիջոցներ]]
[[Կատեգորիա:Հոգեմետ դեղեր]]
285 960

edits