«Նախնադարյան արվեստ»–ի խմբագրումների տարբերություն

չ (Colon֊ը (:, U+003A) փոխարինում եմ հայերեն վերջակետով (։, U+0589))
 
=== Վաղ և միջին պալեոլիթ ===
Հազարամյակների պատմություն ունեցող զարդաքանդակները մատնանշում են [[Մարդ բանական|բանական մարդու]] վերացական մտածողությունը։ 2007 թվականին [[Մարոկկո]]յի արևելքում հայտնաբերվել են զարդարված խեցիներ, որոնցից որոշները զարդարված են եղել ուլունքներով. այդ խեցիները 82 հազար տարեկան են<ref>[http://lenta.ru/news/2007/06/06/shells/ В Марокко нашли 82-тысячелетние бусы] // [[Lenta.ru]]. — 6 июня 2007</ref>։ Բլոմբոս քարանձավում հայտնաբերվել են երկրաչափական պատկերներ՝ [[օքրա]]յով ներկված<ref>https://www.nature.com/articles/d41586-018-06657-x</ref>, նաև ավելի քան 40 ներկված ռումբներռումբեր<ref>[http://grani.ru/Society/Science/m.67467.html Найдены самые древние бусы в мире]</ref>։ 90 հազար տարրվա պատմություն ունեցող կակղամորթների երեք խեցիները հնագետները գտել են [[Իսրայել]]ում և [[Ալժիր]]ում, նույնպես օգտագործվել որպես զարդեր<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/science/nature/5099104.stm «Study reveals 'oldest jewellery'»], [[BBC]]</ref>։
 
Առանձին գիտնականներ պնդում են, որ «Վեներան Բերեխատ-Ռամից» քանդակը ավելի քան արհեստական ծագում է հիշեցնում։ Եթե նման մեկնաբանությունը հիմնավորված է, ապա արվեստը միայն Homo sapiens-ի մենաշնորհը չէ։ Այն շերտերում, որտեղ հայտնաբերվել են նշված արձանիկները, պատկանում են այն ժամանակաշրջանին, երբ համապատասխան տարածքները բնակեցված են եղել մարդկանց այլ տեսակներով՝ [[Նեանդերթալյան մարդ]]։ 43 հազար տարեկան երկու անցքերով քարանձավային արջի սնամեջ ազդրը [[ֆլեյտա]]յի տպավորություն է թողնում, որը պատրաստել էր նեանդերթալացին՝ [[Դիվյե Բաբեի ֆլեյտա]]։ [[Ստանիսլավ Դրոբիշևսկի]]ն հետևյալ կերպ է նկարագրում նեանդերթալացիներով բնակեցված քարանձավը<ref>[https://books.google.com/books?id=NTIqDwAAQBAJ&pg=PT395 Достающее звено. Книга 2. Люди - Станислав Дробышевский - Google Книги<!-- Заголовок добавлен ботом -->]</ref>.