«Կրկնակի գրանցում»–ի խմբագրումների տարբերություն

Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.8
չ (Colon֊ը (:, U+003A) փոխարինում եմ հայերեն վերջակետով (։, U+0589))
(Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.8)
 
Մարդկության պատմության մեջ կրկնակի գրանցման առաջին փորձարկումը եղել է [[Ինկերի կայսրություն]]ում։ Այն օգտագործվել է [[Կիպու (գիր)|կիպու գրով]], որը վիճակագրական տեղեկատվությունը փոխանցելու, վերլուծելու և դրա հիման վրա որոշումներ ընդունելու համար համընդհանուր և համապարփակ համակարգ է<ref>{{статья|заглавие=The Incan Quipu and the Jacobsen Hypothesis|ссылка=https://www.jstor.org/stable/2490534|accessdate=2009-12-24|издание={{Нп3|Journal of Accounting Research}}|том=12|номер=1|страницы=178—181|язык=en|автор=Dale Buckmaster|год=1974|тип=journal}}</ref>։
 
Կրկնակի գրանցման մեթոդը անկախաբար հորինվել է [[Կորեա]]յում Գորյո տոհմի ժամանակաշրջանում (935-1392)՝ 9-րդ կամ 12-րդ դարերում<ref>{{Cite web |url=http://sjeas.skku.edu/upload/200707/87-114Owen%20Miller.PDF |title=Արխիվացված պատճենը |accessdate=2020-05-05 |archive-date=2019-08-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190822054217/http://sjeas.skku.edu/upload/200707/87-114Owen%2520Miller.PDF |dead-url=yes }}</ref>։
 
Առաջին հայտնի մարդը, որը Եվրոպայում օգտագործել է այս մեթոդը, եղել է ֆլորենտացի վաճառական Ամատինո Մանուչչին, պահպանվում են նրա անհատական գրառումներ, որը նա վարել է 1299-1300 թվականներին [[Սալոն դե Պրովանս]] քաղաքում Ջովաննի Ֆարոլֆի ընկերության ստորաբաժանումներից մեկի համար<ref>{{статья |заглавие=The Influence of Amatino Manucci and Luca Pacioli |издание=BSHM Bulletin: Journal of the British Society for the History of Mathematics |издательство=Taylor & Francis Group |том=23 |страницы=143—156 |язык=und |автор=Smith Fenny |год=2008}}</ref><ref>{{статья |ссылка=http://130.74.92.202:82/record=b1000778 |заглавие=The Coming of Age of Double Entry: The Giovanni Farolfi Ledger of 1299-1300 |издание={{Нп3|Accounting Historians Journal}} |том=4 |номер=2 |страницы=79—95 |jstor=40697544 |язык=en |тип=journal |автор=Geoffrey A. L. |год=1977 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170627232023/http://130.74.92.202:82/record=b1000778 |archivedate=2017-06-27 }}</ref>։ [[Եվրոպա]]յում պահպանվում է ամենահին հաշվապահական գիրքը, որի մեջ արված կրկնակի գրանցումները վերաբերում են 1340 թվականին ([[Ջենովայի հանրապետություն|Ջենովայի Հանրապետության]] գանձատան հաշիվները)<ref>{{статья |заглавие=Five Hundred Years of Bookkeeping: A Portrait of Luca Pacioli |издание=Tijdschrift voor Economie en Management |издательство=Katholieke Universiteit Leuven |том=39 |номер=3 |страницы=289—304 |ссылка=https://lirias.kuleuven.be/bitstream/123456789/119065/1/TEM1994-3_289-304p.pdf |issn=0772-7674 |язык=en |тип=journal |автор=Lauwers L., Willekens M. |год=1994}}</ref>։ 15-րդ դարի վերջին [[Ֆլորենցիա]]յի, Ջենովայի, [[Վենետիկ]]ի և [[Լյուբեկ]]ի բանկատերերն ու վաճառականները լայնորեն օգտագործել են այս մեթոդը։ Եվրոպայում կրկնակի գրանցման սկզբունքի համակարգված շարադրումը կապված է իտալացի վանական և մաթեմատիկոս [[Լուկա Պաչոլի]]ի անվան հետ (1445-1517), որը նա նկարագրել է իր «Summa de arithmetica, geometria, proportioni et proportionalita» (1494) գրքում, իսկ այդ սկզբունքները զարգացրել են իտալացի մաթեմատիկոս [[Ջերոլամո Կարդանո]]ն (1501-1576) և ֆլամանդացի մաթեմատիկոս և մեխանիկ [[Սիմոն Սթևին]]ը (1548-1620) իրենց աշխատություններում։