«Կրկես»–ի խմբագրումների տարբերություն

Ավելացվել է 12 բայտ ,  7 տարի առաջ
Առանց խմբագրման ամփոփման
չ (r2.7.2+) (Ռոբոտը ավելացնում է․: tt:Цирк)
[[Պատկեր:Georges Seurat 019.jpg|thumb|300px|«Կրկես», հեղինակ՝ [[Ժորժ Սյորա]]]]
'''Կրկես''' ([[լատիներեն]]`՝ circus), թատերարվեստի տեսակ է, որն ընդգրկում է մարդկային վարքագծի կենդանի վերարտադրության անսպասելի, խաղային–էքսցենտրիկ, հրաշակերպ ու պատրանքայի ձևեր`ձևեր՝ ֆիզիկական իրական արգելքների հաղթահարում, ուժի և հնարամտության զուգադրությամբ, գեղարվեստական կերպարի խորհրդանշական բացահայտումներով։
 
Կրկեսը`Կրկեսը՝ որպես պրոֆեսիոնալ արվեստի տեսակ զարգացել է Հին Արևելքի երկրներում, [[Հին Հունաստան]]ում և [[Հին Հռոմ]]ում։ [[Չինական կրկես]]ն ունի բազմադարյան պատմություն, որտեղ գերակշռում են [[ակրոբատիկա]]ն, [[լարախաղացություն]]ը, [[ձեռնածուություն]]ն ու [[աճապարություն]]ը։ Նախքան եվրոպական միջնադարյան թատրոնի ձևավորումը 4–10–րդ դարեր`դարեր՝ կրկեսը եղել է թատերական արվեստի հիմնական տեսակ և կոչվել է թատրոն 12–16–րդ դարերում [[Եվրոպա]]յում կրկեսն աստիճանաբար անջատվել է դրամատիկական արվեստից, դարձել արվեստի ինքնուրույն տեսակ և պահպանվել է մինջևմինչև մեր օրերը։
 
Կրկես են կոչվում նաև կրկեսային ներկայացումների համար նախատեսված շենքերը։ Հին Հռոմում այդ նպատակին էին ծառայում Էլիպսաձև [[ամֆիթատրոն]]ները (մ.թ.ա. 75–80)։ ՄինջևՄինչև 18–րդ դարը կրկեսային խմբերը շրջագայել են «անիվների» վրա, անցել քաղաքից քաղաք, ավանից ավան. հրապարակներում հանդես են եկել ակրոբատներ, լարախաղացներ, աճպարարներ, կենդանավարժներ, ժոնգլյորներ ու ծաղրածուներ։
 
Մշտական կրկեսի առաջին հատուկ շենքերը կառուցվել են [[Լոնդոն]]ում`ում՝ [[1780]], [[Փարիզ]]ում`ում՝ [[1791]], [[Սանկտ Պետերբուրգ]]ում`ում՝ [[1822]], [[Մոսկվա]]յում`յում՝ [[1853]], [[Բեռլին]]ում`ում՝ [[1856]] և այլուր։
 
Անկախ կրկեսի շենքի չափերից`չափերից՝ նրա ասպարեզի (մանեժ) չափը միշտ նույնն է`է՝ 13–14 մ տրամագծով։ Կրկեսի հատուկ շենքերը, որոնք կառուցվում են մեծ քաղաքներում, ունեն ամֆիթատրոնով շրջափակված գմբեթածածկ ասպարեզ, արտիստների սենյակներ, կենդանիների վարժեցման և խնամքի բաժիններ, փորձասրահներ և այլն։
 
Աստիճանաբար վերահաստատվել են հին խաղաձևերը`խաղաձևերը՝ [[մարմնամարզություն]]ը, [[ըմբշամարտ]]ը, աճպարարությունը, ձեռնածուությունը, հեծանվախաղերը, [[կենդանավարժեցում]]ը, [[մնջախաղ]]ը և այլն։
 
Հայ իրականության մեջ պրոֆեսիոնալ թատրոն–կրկեսը`թատրոն–կրկեսը՝ «Արամյան թատրոնը», հիմնադրվել է [[1846]] Կոստանդնոպոլսում`Կոստանդնոպոլսում՝ [[Հովհանես Գասպարյա]]նի ջանքերով։<ref>Դպրոցական մեծ հանրագիտարան, գիրք 2, հատոր 1, ՀՀՀ, Ե. 2009, էջ 478–479</ref>
 
== Աղբյուրներ ==
29 883

edits