«Մասնակից:Անահիտ Բաղդասարյան/Ավազարկղ»–ի խմբագրումների տարբերություն

Առանց խմբագրման ամփոփման
(Փոխվում է էջը ' https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%97%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D0%B4%D0%BD%D1%8B%D0%B9_%D0%9C%D0%B8%D0%B4%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B4'-ով)
Պիտակ: Փոխարինում
 
https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%97%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D0%B4%D0%BD%D1%8B%D0%B9_%D0%9C%D0%B8%D0%B4%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B4
'''Բիրմինգեմ'''<ref>{{Книга:СГНЗС|50}}</ref> ({{lang-en|Birmingham}} {{Audio-IPA|En-uk-Birmingham.ogg|[ˈbɜːmɪŋəm]}}, {{IPA|[ˈbɜːmɪŋɡəm]}}), [[քաղաք]] [[Մեծ Բրիտանիա]]յում առանձին շրջան՝ սիթիի կարգավիճակով Անգլիայի Վեստ Միթլենդս կոմսությունում:
 
Քաղաքը Անգլիայի [[Արևմտյան Միդլենդ]]-ի կենտրոնն է և երկրորդն է բնակչությամբ Լոնդոնից (1 141 816 մարդ 2019 թվական) հետո Մեծ Բրիտանիայում <ref name="Population"/>.
 
== Բնակչություն==
[[Պատկեր:Bull Ring Blitz.jpg|240px|мини|слева|Բիրմենգեմի ռմբակոծությունը 1940 թվականին]]: Առաջին հիշատակությունը Բերմինգեմի տարածքում վերաբերում է 1166 թվականին<ref name="britannica">{{britannica-link|674997|Birmingham|2013-04-07}}</ref>:
 
XVI դարում Բերմինգեմը դառնում է մետաղական արտադրանքի խոշոր կենտրոն: XVIII դարում քաղաքը դառնում է
Մեծ Բրիտանիայի արդյունաբերության միջուկը, և նրա բնակչությունը աճում է մինչև 70 հազար մարդ, 17-րդ դարի 15 հազար բնակչությունից (հաղորդել Է ՏԱՍՍ-ը)<ref name="britannica" />: Ամբողջ աշխարհում հայտնի են գիտնականներ և ինժենդրներ՝ Վիլյամ Մյորդոկը, Մետյու Բոլտոնը, Ջեյմս ՈւատըՋոզեֆ Պրիստլլին, Ջոն Բասկերվիլը ապրել և աշխատել են Բիրմինգեմում <ref name="britannica" />:
Անգլիական 17-րդ դարի բուրժուական հեղափոխությանը աջակցում է խորհրդարանը: 1830 թվականին քաղաքում ստեղծվում է բուրժուական կազմակերպություն (այսպես կոչված բիրմինգհեմյան քաղաքական միություն), որը կարևոր դեր է խաղում 1832 թվականի խորհրդարանական բարեփոխումների համար պայքարում։ 1839 թվականին Բիրմինգհեմում նիստ է գումարել չարտիստական կոնվենտը: 1839 թվականի հուլիսին Բիրմինգհեմի բուրժուազիան ոստիկանների և զորքերի հետ աշխատավորների բախումներ էր հրահրել ։
 
20-րդ դարի սկզբից քաղաքում տեղի է ունենում ռազմական գործարանների արագ աճ: [[Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի]] տարիներին Բիրմինգեմը զգալի ավերածությունների է ենթարկվում գերմանական ավիացիայի հարձակումների արդյունքում ։
 
1974 թվականի վարչական բարեփոխումից ի վեր ժամանակակից սահմաններում, որի ընթացքում Բիրմինգհեմ քաղաք-կոմսությունը վերակազմավորվել է Մետրոպոլ կոմսության շրջանի, այդ նույն ժամանակ դրան Լրացուցիչ միացվել է քաղաքը (Սատոն Կոլդֆիլդը)։
 
== Ֆիզիկա-աշխարհագրական բնութագիրը ==
 
=== Աշխարհագրություն ===
 
Քաղաքը գտնվում է Birmingham սարահարթի վրա: Կազմում է Վեստ Միդլանդի միջուկը: Զբաղեցնում է 267 կմ քառ. տարածք և հյուսիս-արևելքում սահմանակից է արարողակարգային վարչությանը [[Ուորիքշիր]], հարավ-արևելքում՝ [Սոլիհալին, հարավում՝ արարողակարգային վարչությանը (Վուստերշիր), հյուսիս-արևմուտքում՝ Դադլիի թաղամասերի հետ:
 
= = = Կլիմա == =
Բիրմինգամին, ինչպես ամբողջ Անգլիային, բնորոշ է մեղմ և խոնավ կլիման, միջսեզոնային տատանումները փոքր են, ամռանը շոգը շատ հազվադեպ է լինում, ձմռանը գրեթե ուժեղ սառնամանիքներ չեն լինում <ref>{{cite web | publisher = [[KNMI (institute)|KNMI]] | url= http://eca.knmi.nl/utils/calcdetail.php?seasonid=7&periodid=1971-2000&indexid=TX&stationid=2121 | title = 71-00 Jan mean}}</ref>: Климат умеренный морской<ref>{{cite web |url=https://www.bbc.co.uk/pressoffice/pressreleases/stories/2007/03_march/27/climate.shtml |title=Inside Out: Living with global warming |publisher=BBC |date=27 March 2007 |accessdate=7 June 2008}}</ref>. Средняя температура января и февраля (самых холодных месяцев) +3,1&nbsp;°C, июля +15,8&nbsp;°C (самого тёплого).
 
== Բնակչություն ==
 
2011 թվականի մարդահամարի տվյալներով՝ Բիրմինգհեմում բնակվել է 1 074 300 մարդ: Բնակչության միջին խտության դեպքում՝ 4011,6 մարդ: Դրանցից 22,8 տոկոսը կազմել են երեխաները (մինչև 15 տարեկան), աշխատունակ տարիքի անձի 62,4 տոկոսը (16-ից մինչև 64 տարեկան) և տարեց տարիքի անձի 14,8 տոկոսը (65 տարեկանից բարձր):
 
"Բնակչության թվաքանակի դինամիկան ըստ տարիների <ref name="Population"/>''
{| class="wikitable" border="1"
|+
! 1981!! 1991!! 2001 !! 2011 !! 2019
|-
| 1 029 200|| 1 004 500|| 984 600|| 1 074 283 || 1 141 816
|}
 
===Էթնիկ կազմ==
Հիմնական էթնիկ խմբերը, համաձայն 2011 թվականի մարդահամարի (էթնիկ խմբերի դասակարգումը ներկայացված է Մեծ Բրիտանիայի ազգային վիճակագրական ծառայության (ONS) <ref name="Population"/>):
 
 
 
===Տնտեսություն==
Բիրմինգեմ արդյունաբերական քաղաք է: Զարգացած է սննդի, մետալուրգիական, մեքենաշինական (այդ թվում ' էլեկտրատեխնիկական) արդյունաբերությունը:
 
Բիրմինգհեմի ոսկերչական արվեստը լայնորեն հայտնի և տարածված է ամբողջ աշխարհում։ Քաղաքում հաճախ անցկացվում են ոսկերչական ցուցահանդեսներ:
 
==Քաղաքականություն ==
Բիրմինգեմը կառավարվում է քաղաքային խորհրդի կողմից, որը բաղկացած է 40 ընտրատարածքներում ընտրված 120 պատգամավորներից: Վերջին ընտրությունների արդյունքում խորհրդում 45 տեղ է զբաղեցնում Մեծ Բրիտանիայի Պահպանողական կուսակցությունում<ref>[http://www.birmingham.gov.uk/members Elected Members of Birmingham City Council [Councillors&#93; — Birmingham City Council]</ref>:
 
== Կրթություն==
[[Պատկեր:BirminghamUniversityChancellorsCourt.jpg|thumb|right|250px|[[Բիրմինգեմի ինստիտուտ]]]]
Բիրմինգեմը Մեծ Բրիտանիայի և Եվրոպայի գիտական կենտրոններից է: Քաղաքում կա 5 համալսարան և մի քանի համալսարանային քոլեջներ: Բիրմենգեմյան համալսարանը մեկն է երկրի ամենախոշոր ու հայտնի համալսարաններից <ref>{{cite web |url = http://www.topuniversities.com/university-rankings/world-university-rankings/2009/results |title = THE — QS World University Rankings 2009 — top universities &#124; Top Universities |archiveurl = https://www.webcitation.org/5n2pVof2G?url=http://www.topuniversities.com/university-rankings/world-university-rankings/2009/results |archivedate = 2010-01-25 }}</ref>: Բիրմինգեմը հռչակված է նաև դպրոցական կրթությամբ: Էդվարդ թագավորի դպրոցը ամեն տարի դպրոցների ցանկում ամենաբարձր դիրքն է գրավում իր հեղինակությամբ<ref name="bbc">{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/1/shared/bsp/hi/education/03/school_tables/secondary_schools/html/gcse_nat_1.stm|title=Education League Tables Secopndary Schools|publisher=[[BBC]]|accessdate=09-07-2007|archiveurl=https://www.webcitation.org/61HNCzpfW?url=http://news.bbc.co.uk/2/shared/bsp/hi/education/03/school_tables/secondary_schools/html/gcse_nat_1.stm|archivedate=2011-08-28}}</ref>, իսկ թագավոր Էդվարդի դպրոցը լավագույն կանացի դպրոցն է Անգլիայում:
 
== Տրանսպորտ==
[[Պատկեր:Spaghetti-Junction-Crop.jpg|thumb|right|250px|Գրավելի Հիլի տրանսպորտային կապ]]
 
Բիրմինգեմը խոշոր [[տրանսպորտային համակարգի # տրանսպորտային հանգույցների և միջանցքների տրանսպորտային հանգույցի ավտոմոբիլային, երկաթուղային և գետային տրանսպորտի <ref>{{cite web |url=http://www.birmingham.gov.uk/canals |title=Canals in Birmingham |publisher=Birmingham City Council |accessdate=7 June 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080609052603/http://www.birmingham.gov.uk/canals |archivedate=2008-06-09 }}</ref>:
Քաղաքի միջով անցնում են M5, M6, M40, M42 ավտոմայրուղիները: Այստեղ գտնվում է Մեծ Բրիտանիայի ամենահայտնի տրանսպորտային հանգույցը՝ Գրավելլի Հիլը<ref>{{cite web |url=https://www.bbc.co.uk/legacies/heritage/england/birmingham/article_1.shtml |title=Dad, are we nearly there yet? |publisher=BBC |accessdate=7 June 2008}}</ref>:
M6 մայրուղին անցնում է քաղաքի միջով [Բրոմֆորդի վիադուկ|Բրոմֆորդի վիադուկ]], որը ամենաերկար կամուրջն է [Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի Միացյալ Թագավորությունում (5,6 <ref>{{cite web|url=http://rightestateagents.co.uk/wp-content/uploads/2013/09/Erdington.pdf|title=Erdington area guide|accessdate=2014-04-07|date=2013-09|publisher=Right Estate Agents|lang=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140408231427/http://rightestateagents.co.uk/wp-content/uploads/2013/09/Erdington.pdf|archivedate=2014-04-08|deadlink=yes }}</ref>: Երկաթուղային կայարան [[Birmingham New Street]] - ում<ref>{{cite web|title=Estimates of Station Usage 2011/12|url=http://www.rail-reg.gov.uk/upload/pdf/station_usage_estimates_1112.pdf|pages=18–19|publisher=Office of Rail Regulation|accessdate=26 May 2013}}</ref>; также является хабом дальнемагистральной железнодорожной компании CrossCountry<ref>{{cite web|url=http://www.crosscountrytrains.co.uk/tickets-timetables/routes|title=Routes|accessdate=26 May 2013|publisher=CrossCountry|quote=We cross more of the country than any other train company ... The CrossCountry network has Birmingham at its heart and stretches from Aberdeen to Penzance|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130519133010/http://www.crosscountrytrains.co.uk/tickets-timetables/routes|archivedate=2013-05-19}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.virgintrains.co.uk/routes-stations/|title=Our routes & stations|accessdate=19 May 2013|publisher=Virgin Trains|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130515045638/http://www.virgintrains.co.uk/routes-stations/|archivedate=2013-05-15|deadlink=yes}}</ref>:
 
10 կմ հարավ-արևմուտք քաղաքի կենտրոնից գտնվում է Բերմինգեմի միջազգային օդանավակայանը՝ բեռնվածությամբ յոթերորդը Մեծ Բրիտանիայում <ref>{{cite web |url = http://www.caa.co.uk/docs/80/airport_data/2013Annual/Table_01_Size_of_UK_Airports_2013_Comp_2008.pdf |title = Size of Reporting Airports 2013 |lang = en |archiveurl = https://web.archive.org/web/20140314013920/http://www.caa.co.uk/docs/80/airport_data/2013Annual/Table_01_Size_of_UK_Airports_2013_Comp_2008.pdf |archivedate = 2014-03-14 }}</ref>:
 
== Ճաարտարապետություն ==
[[Պատկեր:St Philip's Birmingham vrt.jpg|thumb|right|150px|[[Սուրբ Ֆիլիպի եկեղեցի]]]]
[[Պատկեր:St Chad's Cathedral, Birmingham.jpg|thumb|right|150px|[[Սուրբ Չեդայի եկեղեցի]]]]
 
Քաղաքում են գտնվում 1710-1725 թվականներին կառուցված Անգլիկան [[Սուրբ Ֆիլիպի տաճարը]], որը [[Անգլիայի եկեղեցի | Անգլիկան]] թեմի [[Բիրմինգեմի թեմ | Բիրմինգհեմ]] և կաթոլիկ [[Սենթ Չադ » Տաճար]]
 
Բիրմինգհեմի թանգարանն ու իր արվեստի պատկերասրահը բացվել են 1885 թվականին, դրանք գտնվում են քաղաքի կենտրոնում, շենքը պսակված է Big Brum բարձր ժամացույցի աշտարակով:
 
Նաև Բիրմինգհեմում կան Տրանսպորտային թանգարան և Ստորջրյա աշխարհի թանգարան:
Բիրմինգհեմի ոսկերչական թանգարանը քաղաքի հատուկ տեսարժան վայրերից մեկն է <ref>[http://www.warwickshirerailways.com/gwr/gwrbg1329.htm Bordesley Station: gwrbg1329]{{ref-en}} на сайте ''warwickshirerailways.com</ref>,
կառուցվել է 1846 թվականին: 1980-ականներին այն սկսեց վատթարանալ, որոշում կայացվեց այն քանդել, և մի քանի տարածքներ նույնիսկ ոչնչացվեցին, բայց շինարարության համար ոտքի կանգնեցին տեղի բնակիչները և կամավոր արվեստագետները, ովքեր վերականգնեցին ճանապարհահատվածը՝ այն վերածելով հասարակական հանգստի վայրի<ref>{{cite web |url = http://www.redhawklogistica.com/projects/duddeston-viaduct-project/ |title = Duddeston Viaduct |lang = en |archiveurl = https://web.archive.org/web/20160420163239/http://www.redhawklogistica.com/projects/duddeston-viaduct-project/ |archivedate = 2016-04-20 }} на сайте ''redhawklogistica.com</ref>:
 
 
[[National Exhibition Centre (Birmingham) | National Exhibition Centre]] National Exhibition Center Ltd (NEC) ազգային ցուցահանդեսային կենտրոն է Մեծ Բրիտանիայում: Հայտնաբերվել է 1976 թվականին [[Էլիզաբեթ Երկրորդ | Էլիզաբեթ II]] թագուհու կողմից: {{Փաստի նշանակությունը}}
 
== Սպորտ ==
 
=== Ֆուտբոլ ===
Ակումբներ:
* «[[Ասթոն Վիլա» - ամենահին (1874 թվականից ի վեր) կոչվող պրոֆեսիոնալ ակումբներից է [[Անգլիա | Անգլիայում]], 7-ակի չեմպիոն, Անգլիայի գավաթի 7-ակի հաղթող, Լիգայի գավաթի 5-ակի հաղթող, հաղթող 1982 թ. Եվրոպայի սուպերգավաթի խաղարկություն, 1982 թ. Եվրոպայի գավաթակիր:
* Բիրմինգհեմ Սիթին պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլային ակումբ է, որն ունի երկար պատմություն ՝ սկսած 1875 թվականից: