«Հարավային Աֆրիկայի ազգային գրադարան»–ի խմբագրումների տարբերություն

չ
Colon֊ը (:, U+003A) փոխարինում եմ հայերեն վերջակետով (։, U+0589)
չ (→‎Արտաքին հղումներ: մանր-մունր oգտվելով ԱՎԲ)
չ (Colon֊ը (:, U+003A) փոխարինում եմ հայերեն վերջակետով (։, U+0589))
{{Տեղեկաքարտ Գրադարան}}
'''Հարավային Աֆրիկայի ազգային գրադարան''' ({{lang-en|National Library of South Africa}}, {{lang-af|Nasionale Biblioteek van Suid-Afrika}}), [[Հարավային Աֆրիկա]]յի կառավարության գործակալություն, որը պահպանում է երկրի վերաբերյալ բոլոր հրատարակված նյութերը:նյութերը։
 
== Պատմություն==
1818 թվականին [[Կապի գաղութ]]ի առաջին քաղաքացիական նահանգապետ [[Լորդ Չարլզ Սոմերսեթ]]ը հրաման արձակեց վերահսկել գինու առևտուրը՝ Քեյփթաուն վաճառքի համար բերված գինու վրա հարկեր սահմանելով:սահմանելով։ Զուտ եկամուտներն օգտագործվեցին Հանրային գրադարանի ստեղծման համար, որը պետք է հիմք լիներ «երկրագնդի հեռավոր անկյունում երիտասարդների գիտելիքահենք համակարգ ստեղծման համար» և հասանելի դարձնելով այն, ինչ հնագույն գրողներից շատերը համարվում էին կյանքի առաջին օրհնություններից մեկը`«Տնային կրթությունը»<ref name="Coates, P. 2012">Coates, P. (2012). WAS THE SOUTH AFRICAN LIBRARY AN ATHENAEUM?. Quarterly Bulletin of the National Library of South Africa, 66(4), 11-23.</ref>:։ Այդ ժամանակից ի վեր Հարավային Աֆրիկայի գրադարանային զարգացումը երկբևեռված էր, չնայած Քեյփթաունի գրադարանը բնօրինակ հաստատություն էր:էր։ Քեյփթաունի «Հանրային գրադարանի» ամենահավանական մոդելը եղել է Լոնդոնի ինստիտուտը (հիմնադրվել է 1805 թվականին)<ref name="Coates, P. 2012"/>:։
 
Գրադարանի առաջին նշանակալի ձեռքբերումը եղել է Յոախիմ Նիկոլաուս դոն Դեսինի հավաքածուն, որը 1761 թվականին իր գրքերը նվիրաբերել է հոլանդական բարեփոխված եկեղեցի՝ ծառայելու որպես հանրային գրադարանի հիմք:հիմք։ 1820 թվականին հոգաբարձուների խորհուրդը որոշեց Դեսինյան ժողովածուն նվիրաբերել նոր գրադարանին:գրադարանին։ Տարիների ընթացքում կատարվել են այլ ուշագրավ նվիրատվություններ, ի թիվս այլոց սըր [[Ջորջ Գրեյ]]ը, որը 1861 թվականին թողեց Հարավային Աֆրիկան, գրադարանին նվիրաբերեց միջնադարյան և վերածննդի ձեռագրերի և հազվագյուտ գրքերի իր անձնական հավաքածուն:հավաքածուն։ 1873 թվականին Հարավաֆրիկյան հանրային գրադարանը դարձավ Կապի գաղութի համար օրինական պահուստ-գրադարան, և 1916 թվականից այն սկսեց ստանալ ամբողջ երկրում տպագրված նմուշները:նմուշները։ Մինչև 1954 թվական գրադարանը շարունակվում է գործել որպես օրինական պահուստ-գրադարան, այնուհետև այդ գործառույթը ստանձնում է Քեյփթաունի քաղաքապետարանը:քաղաքապետարանը։ Այնուհետև գրադարանը սկսեց զարգացնել իր յուրօրինակ բնույթը որպես ազգային տեղեկատու գրադարան՝ նվիրված իր լայնածավալ ֆոնդի վրա հիմնված հետազոտությանը և 1967 թվականին միաժամանակ անվանափոխվեց Հարավային Աֆրիկայի գրադարան<ref name="nlsa.ac.za">National Library of South Africa: Where We Come From. Retrieved from http://www.nlsa.ac.za/index.php?option=com_content&view=article&id=80&Itemid=242</ref>:։
 
1833 թվականին դիվանագետ Էդմունդ Ռոբբերտսը այցելեց գրադարան, որն այն ժամանակ կոչվում էր '''Հարավային Աֆրիկյան գրադարան''' և այն նկարագրեց որպես «գաղութի հպարտություն և պարծանք»:։ Նա նշեց, որ գրադարանն ուներ գրեթե 10000 կտոր գրականություն և այն անվանեց «խիստ շահավետ տեղ»<ref name=Roberts1>{{cite book|last=Roberts|first=Edmund|title=Embassy to the Eastern Courts of Cochin-China, Siam, and Muscat|year=1837|publisher=Harper & Brothers|location=New York|page=396|url=http://www.wdl.org/en/item/7317/view/1/396/}}</ref>:։
 
===Պետական գրադարան ===
"Staats-Bibliotheek der Zuid-Afrikaansche Republiek" (Հարավաֆրիկյան Հանրապետության պետական գրադարան) ստեղծվել է Maatschappij der Nederlandsche Letterkunde-ի գրքերի նվիրատվության շնորհիվ:շնորհիվ։ Այս գրքերը բաղկացած էին հոլանդական ստեղծագործությունների լիարժեք գրադարաններից:գրադարաններից։ 1883 թվականին Հոլանդական ավետարանական ըկերությունից ժամանեցին գրքերի առաջին ութ սնդուկները:սնդուկները։ 1887 թվականի սեպտեմբերի 21-ին Տրանսվաալի կառավարությունը հաստատեց Staats-Bibliotheek-ի սահմանադրությունը:սահմանադրությունը։ Քանի որ Պրետորիան սկսեց չափերով ընդլայնվել, հանրային գրադարանի ստեղծման անհրաժեշտություն առաջացավ:առաջացավ։ Պրետորիայի առաջին հանրային գրադարանը բացվեց 1878 թվականին, սակայն 1890 թվականին փակվեց ֆինանսական խնդիրների պատճառով:պատճառով։ 1893 թվականին հասարակական մեծ աջակցության և 700 կտոր հավաքածուով բացվեց մեկ այլ հանրային գրադարան:գրադարան։ Այդ ժամանակից ի վեր մինչև 1964 թվականը պետական գրադարանը կրկնակի դեր էր կատարում՝ ծառայելով որպես հանրային և ազգային գրադարաններ:գրադարաններ։ Առաջին ազգային գրադարանավարը, աֆրիկյան բանաստեղծ Յան Սելիերսը, փոխանակման համաձայնագրեր կնքեց պետական գրադարանի հավաքածուի հարստացման համար:համար։ Առաջին փոխանակման պայմանագիրը կնքվել է 1898 թվականին Միացյալ Նահանգներում՝ Վաշինգտոնի Սմիթսոնյան ինստիտուտի հետ:հետ։ Ըստ համաձայնագրի՝ Պետական գրադարանը պետք է ստանար Ամերիկայի բոլոր պաշտոնական հրապարակումները` փոխարենը տալով Հարավաֆրիկայի Հանրապետության յուրաքանչյուր պաշտոնական հրապարակման երկու օրինակից:օրինակից։ 30-ական թվականներից սկսած ազգային գրադարանավար Մեթյու Սթիրլինգի ղեկավարությամբ պետական գրադարանը սկսեց զարգացնել Հարավային Աֆրիկայի կենտրոնական գրադարանային բնույթը`կատարելով այնպիսի գործառույթների, ինչպիսիք են ազգային գրադարանային փոխառման համակարգը և մատենագիտական տեղեկատվության կենտրոնը<ref name="nlsa.ac.za"/>:։
 
== Ժամանակակից միավորում ==
[[Պատկեր:Librería Nacional, Ciudad del Cabo, Sudáfrica, 2018-07-19, DD 09.jpg|thumb|Գրադարանի ժամանակակից մուտքը]]
Մինչև 1999 թվականի նոյեմբերի 1-ը, պատմական պատճառներով, Հարավային Աֆրիկան ուներ երկու ազգային գրադարան՝ Հարավաֆրիկյան գրադարանը, որը հիմնադրվել էր 1818 թվականին, Քեյփթաունում, և 1887 թվականին հիմնադրված Պրետորիայում գտնվող Պետական գրադարանը:գրադարանը։ Հարավաֆրիկյան օրենսդրության առումով ազգային գրադարաններից յուրաքանչյուրը օրինական պահուստային գրադարան էր, որը հրատարակիչների կողմից ստանում էր յուրաքանչյուր գրքի, պարբերականի, թերթի, կառավարության հրատարակումների կամ Հարավային Աֆրիկայում տպագրված այլ նյութերի օրինակները:օրինակները։ Հարավային Աֆրիկայում օրինական պահուստը թվագրվում է 1842 թվականին:թվականին։ Արդյունքում, նախկին ազգային գրադարաններում կառուցվել է մեծ գիտական նյութերի ընդարձակ հավաքածու:հավաքածու։ 1990-ական թվականներին արվեստի, մշակույթի, գիտության և տեխնոլոգիայի վարչությունը սկսեց վերանայել իր իրավասության ներքո գտնվող բոլոր օրենսդրությունները, ներառյալ 1985 թվականի թիվ 56 Ազգային գրադարանների ակտը:ակտը։ 1996 թվականին Արվեստի, մշակույթի, գիտության և տեխնոլոգիայի նախարարը Հարավային Աֆրիկայի Ազգային գրադարանների հարցով նշանակեց աշխատանքային խումբ՝ խորհրդատվություն տրամադրելու երկու ազգային գրադարանների ապագայի մասին:մասին։ Աշխատանքային խմբի ամենակարևոր առաջարկությունն այն էր, որ երկու ազգային գրադարանները միավորվեն՝ ստեղծելու երկկողմ (Քեյփթաուն և Պրետորիա) ազգային գրադարան՝ Հարավային Աֆրիկայի Ազգային գրադարան անվամբ<ref name="nlsa.ac.za"/><ref>Sebe, J. (2009). "Foreword: Celebrating the tenth anniversary of the National Library of South Africa". ''Quarterly Bulletin of the National Library of South Africa'', 63 (3/4), 51-54.</ref>:։
 
== Մատենագիտություն ==