«Դերասան»–ի խմբագրումների տարբերություն

Ավելացվել է 4 բայտ ,  1 տարի առաջ
չ
Colon֊ը (:, U+003A) փոխարինում եմ հայերեն վերջակետով (։, U+0589); ծանոթագրությունը տեղափոխում եմ կետադրական նշանից առաջ
(Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.7)
չ (Colon֊ը (:, U+003A) փոխարինում եմ հայերեն վերջակետով (։, U+0589); ծանոթագրությունը տեղափոխում եմ կետադրական նշանից առաջ)
'''Դերասան''', անձ, որը խաղում է դրամատիկական կամ կատակերգական ստեղծագործություններում և աշխատում է [[կինո]]յում, [[թատրոն]]ում, [[հեռուստատեսություն]]ում, [[ռադիո]]յում կամ այլ նման հաստատություններում<ref>{{cite web|url=http://www.prospects.ac.uk/cms/ShowPage/Home_page/Explore_types_of_jobs/Types_of_Job/p!eipaL?state=showocc&pageno=1&idno=465|title=Actor: Job description and activities|publisher=Prospects UK|accessdate=2009 թ․ փետրվարի 12|last=|first=|archive-date=2019-01-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20190105200147/http://ww2.prospects.ac.uk/cms/ShowPage/Home-page/Explore-types-of-jobs/Types-of-Job/p!eipaL?state=showocc&pageno=1&idno=465|dead-url=yes}}</ref>:։
 
== Տերմինաբանություն ==
1660 թվականից հետո առաջին անգամ սկսեցին օգտագործել ''դերասան'' և ''դերասանուհի'' տերմինները։ Օրինակ անգլիացիներն այդ բառը փոխառել են ֆրանսերենից<ref name="OED2010">{{cite book|title=Oxford English Dictionaryedition=3|date=November 2010|publisher=Oxford University Press|location=Oxford, England|chapter=actress, n.|quote=Although actress remains in general use, actor is increasingly preferred for performers of both sexes as a gender-neutral term.}}</ref>։ ''Դերասան'' բառն առաջ բնորոշում էր բեմի վրա գործող անձ՝ անկախ սեռական պատկանելիությունից։ Բայց հասարակական կյանքում մեծ տարածում գտավ ''դերասանուհի'' տերմինը, որը բնորոշում էր կոնկրետ իգական սեռի ներկայացուցիչներին<ref name="OED2010" />:։ Գործնականում ''դերասանուհի'' տերմինը մեծ կիրառում գտավ 1950-1960 թվականներին, երբ կանանց ներդրումն արդեն էական էր մշակույթում<ref name="De GayGoodman1998">{{cite book|last1=Goodman|first1=Lizbeth|authorlink1=Lizbeth Goodman|last2=Holledge|first2=Julie|title=The Routledge reader in gender and performance|year=1998|publisher=Routledge|location=New York|isbn=0-415-16583-0|pages=8; 93}}</ref>:։ Այնուհետև մրցանակաբաշխությունների ժամանակ սկսեց օգտագործվել ''դերասանուհի'' տերմինը՝ բնորոշելու համար կին հաղթողներին<ref name="latimes">{{cite web|url=http://articles.latimes.com/2009/jan/18/entertainment/ca-actress18|title=From actor to actress and back again|last=Linden|first=Sheri|date=հունվարի 18, 2009 |work=Entertainment|publisher=Los Angeles Times|accessdate=2009 թ․ մարտի 14|quote=It would be several decades before the word "actress" appeared -- 1700, according to the Oxford English Dictionary, more than a century after the word "actor" was first used to denote a theatrical performer, supplanting the less professional-sounding "player."}}</ref>:։
 
==Պատմություն==
Դերասանական խաղի ամենաառաջին գրանցված դեպքը վերաբերում է [[մ.թ.ա. 534]] թ. (թեև օրացույցների բազմաթիվ փոփոխությունների պատճառով կոնկրետ ժամանակ նշելը դժվար է), երբ հույն դերասան [[Թեսփիս]]ը ելույթ ունեցավ Դիոնիոսի թատրոնում և դարձավ առաջին հայտնի մարդը, որը պատմական կերպար էր բեմադրել։ Մինչ Թեսփիսի դերը պատմությունը արձանագրել է միայն երգիչներ, պարողներ և մեկնաբաններ։ Թեսփիսի պատվին դերասաններին հաճախ անվանում են ''Թեփսիաներ''։ Թատերական լեգենդները մինչև հիմա էլ հավատացնում են, որ Թեսփիսը մինչ այժմ գոյություն ունի որպես ոգի, և թատերական անհաջողություններից շատերը վերագրվում են նրա ուրվականի միջամտությանը։
 
Դերասաններն [[վաղ միջնադար]]ում ավանդաբար բարձր կարգավիճակ չունեին։ Նրանք թատերական խմբերով անընդհատ շրջագայում էին և մարդկանց վստահությանը չէին արժանանում։ Եվրոպայի շատ վայրերում դերասանները նույնիսկ քրիստոնեական կանոններով չէին հուղարկավորվում, և այդ դարաշրջանում համարում էին, որ դերասանները դատապարտված են նման ճակատագրի։ Այդ բացասական կարծիքը շարունակվում էր մինչև [[19-րդ դար|XIX դարասկիզբ]], իսկ դրանից հետո ''դերասան'' մասնագիտությունը դարձավ ամենահարգված և ամենատարածված մասնագիտություններից մեկը արվեստի բնագավառում։բնագավառում<ref>{{Cite book | author=Wilmeth, Don B.; Bigsby, C.W.E. | authorlink= | coauthors= | title=The Cambridge history of American theatre | year=1998 | publisher=Cambridge University Press | location=Cambridge, U.K. | isbn=978-0-521-65179-0 | pages=449–450}}</ref>։
 
== Աշխատանքի վայր ==