«Բավարիայի լուսավորության հասարակություն»–ի խմբագրումների տարբերություն

չ
Colon֊ը (:, U+003A) փոխարինում եմ հայերեն վերջակետով (։, U+0589)
չ (Ռոբոտ․ Տեքստի ավտոմատ փոխարինում (-<nowiki/> +))
չ (Colon֊ը (:, U+003A) փոխարինում եմ հայերեն վերջակետով (։, U+0589))
 
[[Պատկեր:Minerval insignia.png|աջից|Բավարիական լուսավորության խորհրդանիշը ներառել է բու՝ իմաստության աստվածուհու թռչուն Միներվա, 1776 թվական|348x348փքս]]
'''Բավարիայի լուսավորության հասարակություն''' ({{lang-de|der Illuminatenorden}}), 18-րդ դարի գերմանական գաղտնի ընկերություն, որը հիմնադրվել է [[1776]] թվականի [[մայիսի 1]]-ին [[Ինգոլշտադ|Ինգոլշտադում]]։ Հիմնադիրը [[Դեիզմ|դեիզմի]] հայտնի կողմնակից փիլիսոփա և աստվածաբան [[Ադամ Վեյսհաուպտ|Ադամ Վեյսհաուպտն]] էր, որը մտադիր էր օգտագործել իր կազմակերպությունը այս ուսմունքը, ինչպես նաև եվրոպական [[Լուսավորության դարաշրջան|Լուսավորության]] ազատական ​​գաղափարները տարածելու և ժողովրդականացնելու համար:համար։
 
Պաշտոնապես հայտարարվել է Իլյումինատների նպատակը՝ բարելավել և ազնվացնել մարդկությունը՝ «նոր [[Երուսաղեմ]] կառուցելու» միջոցով<ref name="FirePDF">{{Cite web |url=http://www.entrewave.com/freebooks/docs/a_pdfs/newslet/preface/11pref.pdf |title=David Chilton. James H. Billington’s «Fire in the Minds of Men» |accessdate=2013-01-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130515225801/http://www.entrewave.com/freebooks/docs/a_pdfs/newslet/preface/11pref.pdf |archivedate=2013-05-15 |deadlink=yes }}</ref>:։ Հրամանը ենթարկվել է ներքին պառակտման՝ նախքան 1785 թվականին Բավարիայի իշխանությունների կողմից արգելվելը:արգելվելը։ Այն պատմության մեջ ամենահայտնի [[Իլյումինատներ|Իլյումինատների]] արհմիություններից մեկն էր:էր։
 
== Պատմություն ==
Բավարական լուսավորության հասարակությունը հիմնադրվել է 1776 թվականի մայիսի 1-ին Ինգոլշտադի համալսարանում [[Իրավագիտություն|իրավագիտության]] պրոֆեսոր Ադամ Վեյսհաուպտի կողմից և բաղկացած է եղել ընդամենը հինգ անդամից:անդամից։ Իլյումինատներն իրենց շարքերը բացահայտորեն չէին համալրում՝ նախընտրելով ինքնուրույն ընտրել և հավաքագրել անդամներ, երբեմն բավականին երկար ժամանակ աստիճանաբար պատրաստում էին թեկնածուին՝ ծառայելու կարգին:կարգին։
 
=== Գաղափարներ ===
[[Պատկեր:Adam weishaupt.jpg|thumb|200px|Ադամ Վեյսհաուպտ]]
Վեյսհաուպտն իր հասարակությունն անվանել է կատարելագործվողների (Perfektibilisten) միաբանություն:միաբանություն։ Նա ստիպված էր պայքարել սնահավատության և տգիտության դեմ՝ տարածելով լուսավորություն և բարոյականություն:բարոյականություն։ Նրա վերջնական նպատակը՝ քրիստոնեության փոխարինումը դեիզմով, ինչպես նաև միապետական ​​իշխանության փոխարինումը հանրապետականով, հաղորդվում էր միայն նախաձեռնողներից մի քանիսին:քանիսին։ Այդ նպատակին հասնելու համար անխուսափելի էր համարվում անհատների անվերապահ հնազանդությունը ղեկավարի կամքին և հրամաններին:հրամաններին։ Ուստի, Վեյսհաուպտը կազմակերպությունը փոխառել էր [[Ճիզվիտ|ճիզվիտական]] ​​կարգից:​​կարգից։
 
Սկզբում Վեյսհաուպտը հույս ուներ ստեղծել իր կազմակերպությունը [[Մասոնականություն|մասոնական ավանդույթներ]]ի հիման վրա, բայց հետագայում մտափոխվել է՝ համարելով մասոնների «գաղտնիքները» չափազանց հասանելի և առանց լուրջ բովանդակության<ref name="Stauffer">[http://www.conspiracyarchive.com/NWO/Stauffer_Illuminati.htm Vernor L. Stauffer «New England and the Bavarian Illuminati», Ch.III]</ref>:։
 
Վեյսհաուպտը պնդում էր, որ բանական մարդը բնույթով վատը չէ։ Նրան հիմար է դարձնում միջավայրը, մասնավորապես՝ կրոնը, պետությունը և արտաքին ազդեցությունները:ազդեցությունները։ Այսպիսով, եթե մարդն ազատվի սոցիալական ինստիտուտների ճնշումից և սկսի առաջնորդվել բացառապես սառը բանականությամբ և գիտելիքներով, բարոյական խնդիրներն ինքնուրույն կվերանան:կվերանան։
 
Իր գոյության սկզբնական շրջանում հասարակությունը ներգրավում էր նոր անդամների Ինգոլշտադի համալսարանի դասախոսներից, և նրա շարքերը դանդաղ էին աճում:աճում։ Նոր համախոհներ գրավելու համար Վեյսհաուպտը 1777 թվականի սկզբին միացել է [[Մյունխեն|Մյունխենի]] մասոնական օթյակին<ref name="CathEn">[http://www.newadvent.org/cathen/07661b.htm Hermann Gruber. Illuminati // Catholic Encyclopedia, 1910]</ref>։
 
=== Ադոլֆ Կնիգգե ===
[[Պատկեր:Knigge Freiherr.jpg|thumb|200px|[[Ադոլֆ Կնիգգե]]]]
Մասոնների ներգրավումը ընկերության մեջ և թվաքանակի աճը հնարավոր է դարձել հիմնականում բարոն [[Ադոլֆ Կնիգգե|Ադոլֆ Կնիգգեի]] գործունեության շնորհիվ, որը դարձել է կազմակերպության հիմնադրի ամենամոտ գործակիցը<ref name="Stauffer" />:։ 1782 թվականի օգոստոսին՝ մասոնների կողմից իրենց դիրքերը մերձեցնելու համար անցկացրած Վիլհելմսբադի համագումարի արդյունքում, որոշ մասոններ միացել են Ինգոլշտադի հասարակությանը՝ Վեյսհաուպտի և Ադոլֆ Կնիգգեի ղեկավարած ակտիվ քարոզչության շնորհիվ<ref name="CathEn" />:։
 
=== Միության կազմակերպում ===
Սկզբնապես Իլյումինատների կազմակերպության կառուցվածքը ներառում էր ձեռնադրության երեք աստիճան՝ «նորեկ» (noviss, neophyte), «միներվալ» և «լուսավորված միներվալ»<ref name="Stauffer" />:։ Նեոֆիտը տեղափոխվել է մենթորի ղեկավարության տակ, որին նա պետք է անառարկելիորեն ենթարկվեր:ենթարկվեր։ Բացի այդ, սկսնակներին հանձնարարվում էր միությանը տրամադրել համապարփակ տեղեկատվություն իրենց անձնական կյանքի մասին<ref name="Stauffer" />:։ Նորեկ լինելու շրջանը մոտ երկու տարի էր, որից հետո ձեռնադրվում էին միներվալ։
 
Հետագայում՝ միության աճի հետ միասին, Իլյումինատների հասարակության կառուցվածքը փոխվել է՝ մոտենալով [[Հիսուսի միաբանություն|ճիզվիտական ​​միաբանության]] կազմակերպման սխեմային և մի տեսակ մասոնական օթյակներին<ref name="Goeringer">{{Cite web |url=http://atheists.org/The_Enlightenment,_Freemasonry,_and_The_Illuminati |title=Conrad Goeringer. The Enlightenment, Freemasonry, and The Illuminati |accessdate=2011-01-28 |archiveurl=https://www.webcitation.org/5w47xrh7p?url=http://atheists.org/The_Enlightenment,_Freemasonry,_and_The_Illuminati |archivedate=2011-01-28 |deadlink=yes }}</ref>:։ Իլյումինատները խստորեն հետևում էին գաղտնապահությանը՝ զուգորդելով կոշտ հիերարխիկ «բրգանման» կառույցի հետ:հետ։ Նրանց հասարակության միջուկը Վեյսհաուպտին առավել մոտ տասներկու անդամների «[[Արեոպագոս|արեոպագոսն]]» էր:էր։
 
Բավարական լուսավորության հասարակության նորացված կառուցվածքը ներառում էր ձեռնադրության հետևյալ աստիճանները.
|}
 
Ձեռնադրության ընթացակարգը ներառում էր հատուկ ծեսեր (մասամբ փոխառված մասոններից)<ref name="Stauffer" />, հանդիսավոր երդումներ և գաղտնի կեղծանունի սահմանում:սահմանում։ Ինքը՝ Վեյսհաուպտը, հայտնի էր որպես Սպարտակ<ref name="Goeringer" />:։
 
Ձեռնադրությունից հետո նորաթուխ իլյումինատն սկսում էր մասնակցել Լուսավորչության փիլիսոփաների ստեղծագործությունների ուսումնասիրությանը նվիրված շրջանակների:շրջանակների։ Եթե նա հետաքրքրություն էր ցուցաբերում հասարակության առավել արմատական կողմերի նկատմամբ, ապա նրան կարելի էր ձեռնադրել ավելի բարձր աստիճանով:աստիճանով։
 
Միությունը ներկայացուցչություններ ուներ եվրոպական շատ երկրներում:երկրներում։ «Բավարիայի լուսավորիչների հասարակության» ծաղկման շրջանում այն ​​բաղկացած էր շուրջ 2 հազար մարդուց<ref name="Goeringer" />:։ 1778 թվականին՝ բարոն Ադոլֆ Կնիգգեի միանալուց հետո, հնարավոր է դարձել վերին խավերից լուսավորված մարդկանց հավաքագրել:հավաքագրել։ Իլյումինատներին միացել են որոշ հայտնի նկարիչներ, ինչպիսիք են [[Յոհան Գոթֆրիդ Հերդեր|Յոհան Գոթֆրիդ Հերդերը]] և [[Յոհան Վոլֆգանգ ֆոն Գյոթե|Յոհան Վոլֆգանգ ֆոն Գյոթեն]]<ref name="Stauffer" /><ref name="Goeringer" /><ref name="CathEn" />:։
 
=== Պառակտում ===
Վեյսհաուպտի և Ադոլֆ Կնիգգեի միջև միության շրջանակներում իշխանության մրցակցությունը հանգեցրել է [[1784]] թվականի [[հուլիսի 1]]-ին կազմակերպության պառակտմանը:պառակտմանը։ Ադոլֆ Կնիգգեն և նրա որոշ աջակիցներ հեռացել են հասարակությունից և հրատարակել Իլյումինատների վերաբերյալ մի շարք [[Պամֆլետ|պամֆլետներ]], որոնք բացահայտում էին միության իրական միտումներն ու կազմակերպումը:կազմակերպումը։
 
=== Իշխանությունների պատժամիջոցներ ===
Բավարիայի [[կուրֆյուրստ]] Կառլ Թեոդորը արգելել է բոլոր գաղտնի ընկերությունները:ընկերությունները։ Բավարիայի իշխանությունների համար վտանգավոր թվացող Իլյումինատների գործունեությունը 1784-1787 թվականներին հանգեցրել է նրանց դեմ հրապարակված չորս հրամանագրի ներկայացմանը։ [[Հռոմի պապ]] Պիոս 6-րդը նույնպես դատապարտել է Իլյումինատներին<ref name="CathEn" />:։
 
1786 թվականին իշխանությունները խուզարկություն են կատարել կազմակերպության ամենաազդեցիկ ներկայացուցիչներից մեկի` Քսավիեր ֆոն Ցվակի տանը և առգրավել մեծ թվով գրքեր և փաստաթղթեր, ներառյալ՝ միության գաղտնի գործունեությանն առնչվող<ref name="Stauffer" />:։ 1787 թվականին Բավարիայի Իլյումինատներ հասարակությանն անդամակցությունը հայտարարվել է հանցագործություն, որը պատժվել է մահապատժով:մահապատժով։ Միությունը հայտարարվել է օրենքից դուրս և ենթադրաբար կազմալուծվել:կազմալուծվել։
 
Ադամ Վեյսհաուպտը զրկվել է պաշտոնից և փախել [[Բավարիա|Բավարիայից]]։ Մինչև իր մահը՝ 1830 թվականը, աքսորվել է [[Թյուրինգիա]]:։
 
== Տես նաև ==