«Ար բրյուտ»–ի խմբագրումների տարբերություն

Ավելացվել է 12 բայտ ,  1 տարի առաջ
չ
Colon֊ը (:, U+003A) փոխարինում եմ հայերեն վերջակետով (։, U+0589)
("Tatin.jpg" Ֆայլը Ջնջվել է: Վիքիպահեստում՝ Fitindia մասնակցի կողմից: Պատճառը սա է՝ per c:Commons:Deletion requests/Files in Category:Musée Robert Tatin:)
չ (Colon֊ը (:, U+003A) փոխարինում եմ հայերեն վերջակետով (։, U+0589))
 
'''Ար բրյուտ''' ({{lang-fr|Art Brut}}` կոպիտ արվեստ, այստեղ` չմշակված, չհղկված արվեստ), [[ֆրանսիացի]] նկարիչ Ժան Դյուբյուֆֆեի (1945) կողմից կիրառված տերմին, որով արտահայտվում է նկարների և քանդակների հավաքածուի ամբողջականությունը, որ ստեղծվել է ոչ պրոֆեսիոնալ վարպետների կողմից, որոնք թե՛ հասարակական, թե՛ հոգեկան տեսանկյունից համարվում են մարգինալներ (հոգեկան հիվանդներ, [[Հաշմանդամություն|հաշմանդամներ]], կալանավորներ, տարօրինակ-միայնակներ և այլն):։ Նրանց աշխատանքները կրում են բարձր կարգի ինքնաբերական բնույթ և պրակտիկապես կախված չեն մշակութային կաղապարներից:կաղապարներից։ Մասնավորապես, Ար բրյուտը հաշվի չի նստում պայմանական արժանահավատության, գեղարվեստի հեռանկարների և պայմանական չափագծերի հետ, չի ճանաչում նյութերի հիերարխիայի իրական և ֆանտաստիկ սահմանազատումները և այլն:այլն։
 
Որպես համարժեք, [[Անգլերեն|անգլալեզու]] գրականության մեջ օգտագործվում է աուտսայդերների արվեստ տերմինը, անգլ. outsider art (տես նաև` Մարգինալների արվեստ), որը 1972 թվականին կիրառեց արվեստագետ [[Ռոջեր Կարդինալ]]ը:ը։ Մոտակա դրսևորումներից են մարգինալ արվեստը, [[նաիվ արվեստ]]ը, երազատեսական կամ ինտուիտիվ արվեստը, ֆոլկ-արվեստը, նոր երևակայություն ({{lang-fr|Neuve Invention}}), [[պրիմիտիվիզմ]]:։
 
[[Պատկեր:Rosa-mir-allee.jpg|thumb|Ռոզա միր պարտեզը [[Լիոն]]ում]]
== Հասկացության պատմություն ==
[[Պատկեր:Adolf Woelfli.jpg|thumb|Ադոլֆ Վյոլֆլի, մոտ.1920]]
Ար բրյուտ կոնցեպցիայի վրա մեծ ազդեցություն են ունեցել գերմանացի հոգեբույժ Հանս Պրինցհորնի «Հոգեկան հիվանդների գեղարվեստական ստեղծագործությունները» (1920) և շվեյցարացի հոգեբույժ Վալտեր Մորգենտալերի «Հոգեկան հիվանդը որպես նկարիչ» (1921) մենագրությունները:մենագրությունները։ Նրանք գրավեցին սյուրռեալիստների և Դյուբյուֆֆեի ուշադրությունը, վերջինս հավաքել էր Ար բրյուտ ստեղծագործությունների մեծ կոլեկցիա, 1976 թվականից գտնվելով [[Լոզան]]ում (Շատո դե Բոլյո, առաջին գլխավոր պահապանը 1976-2001 թվականներին, Միշել Տեվոզ):։ 20-րդ դարի ավանգարդիստական արվեստը ([[դադաիզմ]], [[սյուրռեալիզմ]], [[ֆուտուրիզմ]] և այլն) ակտիվորեն անդրադառնում է Ար բրյուտի փորձին:փորձին։
 
[[Պատկեր:August Natterer Neter artwork 1919.jpg|right|thumb|[[Ավգուստ Նատերեր]], «Աշխարհի առանցք և նապաստակը» 1919]]
== Անձիք ==
Ար բրյուտի առավել ճանաչված հեղինակներից են` Էուգենիո Սանտորոն, [[Ֆերդինանդ Շևալ]]ը, Ֆրիդրիխ Շրյոդեր-Զոննենշտերնը, Ադոլֆ Վյոլֆլին, Ալոիզան (Ալոիզա Կորբազ), Օգյուստեն Լեսաժը, Լուի Սուտերը, Ավգուստ Վալլան, Իոհան Հաուզերը, [[Հենրի Դարջեր]]ը, Մաջ Հիլը, Ջովանի Բատիստա Պոդեստան, Ժաննա Տրիպյեն, Մարտին Ռամիրեսը, Ջուդիտ Սկոտտը, Ռաֆայել Լոննեն և մյուսները:մյուսները։ Այս շարքում արժանի տեղ են գրավում [[Ալեքսանդր Լոբանով]]ը և Ռոզա Ժարկիխը:Ժարկիխը։ Նրանց աշխատանքները ցուցադրվում են Ար բրյուտի [[Լոզան]]ի և մյուս խոշորագույն հավաքածուներում:հավաքածուներում։
 
== Թանգարաններ և հավաքածուներ ==
Ար բրյուտի թանգարաններ և հավաքածուներ կան [[Բեռն]]ում, Լոզանում, [[Վիեննա]]յում, Սանկտ Գալլենում, [[Հայդելբերգ]]ում, [[Չիկագո]]յում, [[Բալթիմոր]]ում, [[Մոսկվա]]յում և այլուր:այլուր։
 
== Գրականություն ==