«Անատոլիական լեզուներ»–ի խմբագրումների տարբերություն

չ
Colon֊ը (:, U+003A) փոխարինում եմ հայերեն վերջակետով (։, U+0589)
(Ավելացրեք 1 գիրք Վիքիպեդիա:Ստուգելիություն (20210116)) #IABot (v2.0.8) (GreenC bot)
չ (Colon֊ը (:, U+003A) փոխարինում եմ հայերեն վերջակետով (։, U+0589))
|glottorefname= Anatolian
}}
'''Անատոլիական լեզուներ''', [[Փոքր Ասիա]]յի մեռած հին լեզուները, որոնք այժմ հիմնականում դիտվում են իբրև [[Հնդեվրոպական լեզուներ|հնդեվոպական լեզվաընտանիքին]] պատկանող լեզուներ<ref name=":0">{{Գիրք:Լեզվաբանական բառարան|11}}</ref>:։
 
== Լեզուներ ==
Ստորև գտնվող ցանկը ներկայացնում է անատոլիական լեզուները՝ համաձայն Ռոբերը Բիքեսի անատոլիական լեզուների դասակարգման (2010)<ref>{{cite book|title=Comparative Indo-European linguistics: an introduction|url=https://archive.org/details/comparativeindoe00beek_215|last=Beekes|first=R S P|last2=Cor de Vaan|first2=Michiel Arnoud|publisher=John Benjamins Publishing Company|year=2011|edition=2nd|location=Amsterdam; Philadelphia|pages=[https://archive.org/details/comparativeindoe00beek_215/page/n44 20]–22}}</ref>:։ Այս մոդելը այս լեզուներում ընդունում է միայն մեկ արտահայտված ենթախումբ՝ [[լուվիական լեզուներ]]ը. լեզուների դասակարգումը և ենթաճյուղերի ստեղծումը դեռ շարունակվում է:է։ Երկրորդ տարբերակի համաձայն՝ [[խեթերեն]]ը և արևմտյան անատոլիերենը միացնում է [[լիդիերեն]]ին, [[պալայերեն]]ի և [[լուվիերեն]]ի ենթաճյուղերին<ref>{{harvnb|Luraghi|1998|p=169}}.</ref>:։
* [[խեթերեն]]
* [[պալայերեն]]
 
== Ծագում ==
Համարվում է, որ անատոլիական ճյուղը հնդեվրոպական նախալեզվից ամենավաղ անջատված ճյուղն է, անջատումը տեղի է ունեցել ենթադրաբար մ.թ.ա. 4-րդ հազարամյակի կեսին՝ նախախեթերեն լեզվի տեսքով:տեսքով։ Կուրգանի վարկածի համաձայն՝ վաղ անատոլիերեն խոսողների Անատոլիա հասնելու վերաբերյալ գոյություն ունի երկու հնարավոր տարբերակ. հյուսիսից՝ Կովկասը հատելով և արևմուտքից՝ Բալկաններից<ref>While models assuming an Anatolian PIE homeland of course do not assume any migration at all, and the model assuming an Armenian homeland assumes straightforward immigration from the East.</ref>:։ Տարբերակներից վերջինը Մալլորին (1989) և Շտեյներն ավելի հավանական են համարում (1990):։
 
Քուենտին Ատկինսոնի և մյուսների վիճակագրական վերլուծության համաձայն՝ հնդեվրոպական լեզուն ծագել է Անատոլիայում. մեթոդի ճշգրտությունը սակայն կասկածի տակ է առնվում<ref>[http://language.psy.auckland.ac.nz/files/gray_and_atkinson2003/grayatkinson2003.pdf Language-tree divergence times support the Anatolian theory of Indo-European origin] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110520041256/http://language.psy.auckland.ac.nz/files/gray_and_atkinson2003/grayatkinson2003.pdf |date=2011-05-20 }} – Russell D. Gray & Quentin D. Atkinson, Department of Psychology, University of Auckland, Auckland, New Zealand.</ref><ref>{{cite web|url=http://www.sciencemag.org/content/337/6097/957|title=Mapping the Origins and Expansion of the Indo-European Language Family}}</ref>:։
 
== Ծանոթագրություններ ==