«Չքնաղ նոր աշխարհ»–ի խմբագրումների տարբերություն

Անգլիացի գրող Ռոզա Մաքոլեյը 1918 թվականին հրատարակել է «Ինչն այն չէ։ Մարգարեական կատակերգություն» ({{Lang-en|What Not: A Prophetic Comedy}}) գիրքը։ Այն պատկերում է հակաուտոպիական ապագան, որտեղ մարդկանց խմբավորում են ինտելեկտով, կառավարությունը սահմանում է մտքի ուսուցում բոլոր քաղաքացիների համար, իսկ ծննդաբերությունը կարգավորվում է պետության կողմից<ref>{{cite web |url=https://qz.com/quartzy/1498891/the-pillars-of-science-fiction-are-two-writers-you-dont-know/|first=Ephrat|last=Livni|author-link=|title=A woman first wrote the prescient ideas Huxley and Orwell made famous|journal=Quartz|date=19 December 2018|access-date=28 October 2020}}</ref>: Մաքոլեյը և Հաքսլին պտտվում էին նույն գրական շրջանակներում, և վերջինս այցելում էր նրա ամենշաբաթյա գրական սրահները։
 
Ջորջ Օրուելը կարծում էր, որ «Չքնաղ նոր աշխարհը» մասամբ փոխառվել է ռուս հեղինակ [[Եվգենի Զամյատին]]ի 1921 թվականի «[[Մենք (վեպ)|Մենք]]» ({{Lang-ru|Мы}}) վեպից<ref>{{cite web |author-link=Ջորջ Օրուել |first=George |last=Orwell |url=http://www.orwelltoday.com/weorwellreview.shtml |title=Review |series=Tribune |date=4 January 1946 |website=Orwell Today}}</ref>։ Սակայն, Քրիստոֆեր Քոլինզին ուղղված նամակում Հաքսլին հայտնել է, որ գրել է «Չքնաղ նոր աշխարհը» «[[Մենք (վեպ)|Մենք]]» վեպի մասին իմանալուց առաջ<ref name="Russell, p. 13">{{cite book |title=Zamiatin's We |last=Russell |first=Robert |publisher=Bristol Classical Press |year=1999 |isbn=978-1-85399-393-0 |location=Bristol |page=13}}</ref>։ Համաձայն այդ վեպի թարգմանիչ Նատաշա Ռենդելին՝ Օրուելի կարծիքով Հաքսլին ստում էր<ref name="NR1">{{cite news |url=http://www.wnyc.org/shows/lopate/2006/aug/18/underappreciated-literature-yevgeny-zamyatin/ |title=Leonard Lopate Show |date=18 August 2006 |publisher=WNYC |url-status=bot: unknown |archive-url=https://web.archive.org/web/20110405075001/http://www.wnyc.org/shows/lopate/2006/aug/18/underappreciated-literature-yevgeny-zamyatin/|archivedate=5 April 2011}} (radio interview with ''We'' translator Natasha Randall)</ref>։ [[Կուրտ Վոնեգութ]]ն ասել է, որ «Դաշնակահար» ({{Lang-en|Player Piano}}, 1952) ստեղծագործության սյուժեն նա «զվարճալիորեն գողացել է «Չքնաղ նոր աշխարհ» վեպի սյուժեից, որը զվարճալիորեն գողացվել է Եվգենի Զամյատինի «Մենք» վեպից»<ref>[[Playboy]] [http://www.playboy.com/magazine/interview_archive/kurt-vonnegut/kurt-vonnegut.html interview with Kurt Vonnegut, Jr.] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090210155908/http://www.playboy.com/magazine/interview_archive/kurt-vonnegut/kurt-vonnegut.html |date=10 February 2009 }}, July 1973.</ref>։
1982 թվականին լեհ հեղինակ Էնթոնի Սմուսկևիչը «Կախարդական խաղը» ({{Lang-pl|Zaczarowana gra}}) գիտաֆանտաստիկ վեպի իր վերլուծության մեջ [[Գրագողություն|գրագողության]] մեղադրանքներ է ներկայացրել Հաքսլիի դեմ։ Սմուսկյևիչը նմանություններ է ցույց տվել «Չքնաղ նոր աշխարհ» վեպի և լեհ հեղինակ Մեչիսլավ Սմոլարսկու ավելի վաղ հրատարակած «Լույսի քաղաքը» ({{Lang-pl|Miasto światłości}}, 1924) և «Պարոն Հեմիլթոնի հարսանեկան ճամփորդություն» ({{Lang-pl|Podróż poślubna pana Hamiltona}}, 1928) գիտաֆանտաստիկ վեպերի միջև<ref>{{cite book|title=Zaczarowana gra: zarys dziejów polskiej fantastyki naukowej|last=Smuszkiewicz|first=Antoni|publisher=Wydawn. Poznanskie|year=1982|location=Poznań|language=Polish|oclc=251929765}}{{Page needed|date=September 2010}}</ref>։ Հաքսլիին ուղղված բաց նամակի մեջ նա գրել է․ «Մեծ հեղինակի այս ստեղծագործությունը՝ ինչպես աշխարհի ընդհանուր պատկերի, այնպես էլ անհամար մանրամասների առումով, այնքան է այս երկու վեպի նման, որ, իմ կարծիքով, պատահական անալոգիա չի կարող լինել<ref>"Nowiny Literackie" 1948 No. 4, p 7</ref>»:
10 011

edits