«Գորշ նապաստակ»–ի խմբագրումների տարբերություն

Առանց խմբագրման ամփոփման
{{Տաքսոտուփ|regnum=Կենդանիներ|phylum=Քորդավորներ|classis=Կաթնասուններ|ordo=Նապաստականմաններ|familia=Նապաստակներ|genus=Lepus|species=europaeus|image file=Lepus europaeus (Causse Méjean, Lozère)-cropped.jpg}}
 
'''ԵվրոպականԳորշ նապաստակ''' ''(Lepus europaeus),'' հայտնի է նաև որպես '''գորշեվրոպական նապաստակ,''' կամ '''նապաստակ-ռուսակ''. այս [[տեսակ]]ը տարածված է [[Եվրոպա]]յում և [[Ասիա]]յիում: Այն նապաստակների խոշորագույն տեսակներից մեկն է և տարածված է [[Չափավոր կլիմա|չափավոր կլիմայական գոտիներում]]: Նապաստակները խոտակերներ են և հիմնականում սնվում են խոտաբույսերով, ինչպես նաև սնվում են ճյուղերով, կեղևով և դաշտային մշակաբույսերով, մասնավորապես ձմռանը: Նրանց բնական [[գիշատիչներ]]ն են խոշոր գիշատիչ թռչունները, [[շնազգիներ]]ը, և [[կատվազգիներ]]ը: Նրանք խուսափում են գիշատիչներից գերարագ և տոկուն վազքի շնորհիվ։ Դա նրանց հաջողվում է քանի որ ունեն երկար, ուժեղ վերջավորություններ և մեծ քթանցքեր:
 
Հիմնականում լինելով գիշերային և զգուշավոր կենդանիներ, փոխում են իրենց պահվածքը գարնանը, երբ նրանց կարելի է տեսնել օրը ցերեկով միմյանց հետապնդելուց: Այս գարնանային գարնանային աշխուժության ժամանակ նրանք երբեմն հարվածում են միմյանց իրենց թաթերով («բռնցքամարտ»): Դա սովորաբար արուների միջև մրցակցություն չէ, այլ էգն է հարվածում է արուին, կամ ցույց տալու, որ նա դեռ պատրաստ չէ զույգվելու կամ արուի վճռականության փորձելու համար: Էգը բույնը դնում հողի մակերեսին՝ մի փոքր գոգավորության մեջ, և որջ չի թորում։ Իսկ ձագերը ծնվելուն պես ակտիվ են: Յուրաքանչուր ծին կարող են բաղկացած լինել երեք կամ չորս ձագերից, իսկ էգը կարող է տարեկան երեք ծին ունենալ։ Նապաստակները ապրում են մինչև տասներկու տարի: ԲուծմանԶուգավորման սեզոնը տևում է Հունվարիցհունվարից մինչև Օգոստոսօգոստոս:
 
ԵվրոպականԳորշ նապաստակը նապաստակների ընտանիքին պատկանող Հայաստանում հանդիպող միակ տեսակն է։<ref name=":0">{{Cite book|title=հայկական համառոտ հանրագիտարան 3-րդ հատոր|last=Այվազյան|first=Հ․ Մ․|publisher=Գլխավոր Խմբագրություն|year=1999|isbn=|location=Երևան|pages=853}}</ref>
 
== Նկարագրություն ==
Մարմնի երկարությունը 50-60 սմ, կենդանի զանգվածը՝ 4-5, երբեմն՝ մինչև 7 կգ։ Ականջները երկար են, պոչը՝ կարճ։ Հետին վերջավորությունները երկար են առջևիներից։ Մորթին՝ դեղնամոխրավունից մինչև դարչնագույն։ Ձմռանը գույնը չի փոխում։<ref name=":0" />
 
== Դասակարգում ==
Եվրոպական նապաստակը պատկանում է [[Նապաստականմաններ]]ի կարգին, որի մեջ ընդգրկված են երկու ընտանիք՝ [[Նապաստակների ընտանիք|նապաստակներ]] և [[ծվծվաններ]]։ Եվրոպական նապաստակը պատկանում է նապաստակների ընտանիքին։<ref>{{Cite web|url=https://animaldiversity.org/accounts/Lagomorpha/|title=Lagomorpha (hares, pikas, and rabbits)|last=Myers|first=Phil|last2=Sorin|first2=Anna Bess|website=Animal Diversity Web|language=en|accessdate=2020-04-28}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://animaldiversity.org/accounts/Leporidae/|title=Leporidae (hares and rabbits)|last=Silberstein|first=Maya|website=Animal Diversity Web|language=en|accessdate=2020-04-28}}</ref>
 
== Տարածում ==
ԵվրոպականԳորշ նապաստակը տարածված է Եվրոպայում և Ասիայում․ [[Շվեդիա]]յից և [[Ֆինլանդիա]]յից մինչև Բրիտանիա, և հյուսիսային [[Պիրենեյան թերակղզի|Պիրենեյան թերակղզուց]] մինչև արևմտյան [[Սիբիր]], հարավայինից մինչև հյուսիսային [[Իսրայել]], հյուսիսային [[Սիրիա]]յում, [[Միջագետք]]ում, արևմտյան [[Իրան]]ում, [[Իրան]]ի հարավարևելյան սահմանին, հարավային [[Կասպից ծով]]ից մինչև հարավային [[Պարսից ծոց|Պարսից Ծոց]]։ Նաև ներկրվել է մի շարք վայրեր, ինչպիսին են [[Հարավային Ամերիկա]]ն, [[Ավստրալիա]]ն, [[Նոր Զելանդիա]]ն, և մի քանի կղզիներ, որոնցից են [[Բարբադոս]]ը, [[Ռեյունյոն]]ը, և [[Ֆոլկլենդյան կղզիներ]]ը։<ref>{{Cite book|title=Lagomorph Biology։ Evolution, Ecology, and Conservation|last=Paulo C. Alves|first=Nuno Ferrand, Klaus Hackländer (Eds.)|publisher=Springer|year=2008|isbn=|location=|pages=400}}</ref>
 
[[Հայաստան]]ում տարածված է բոլոր գոտիների դաշտերում, տափաստաններում, անտառեզրերում, թփուտներում և այլուր։<ref name=":0" />
 
== Նշանակություն ==
ԵվրոպականԳորշ նապաստակի լայն տարածվածության դրական կողմերից կարելի է համարել այն որ այն սնունդ կարող է հանդիսանալ վտանգված կամ անհետացման եզրին կանգնած գիշատիչ թռչունների և գազաների համար։ [[Հայաստան]]ում այդպիսի վտանգված կենդանի է համարվում [[ընձառյուծ]]ի ենթատեսակ՝ [[Առաջավորասիական ընձառյուծ]]։<ref>{{Cite web|url=https://www.cabi.org/isc/datasheet/77227#REF-DDB-172775|title=Lepus europaeus (European hare)|website=www.cabi.org|language=en|accessdate=2020-04-26}}</ref>
 
== Հղումներ ==
40 985

edits