«Կոշ»–ի խմբագրումների տարբերություն

Առանց խմբագրման ամփոփման
{{Տեղեկաքարտ Բնակավայր
| կարգավիճակ = Գյուղ
| հայերեն անվանում = Կոշ
| բնօրինակ անվանում =
| ենթարկում =
| երկիր = Հայաստան
| պատկերի նկարագրում = Կոշ ամրոց «Աղջկա բերդ»
| զինանշան =
| զինանշանի լայնություն =
| զինանշանի նկարագրում =
| դրոշ =
| դրոշի լայնություն =
| դրոշի նկարագրում =
|lat_dir = N |lat_deg = 40 |lat_min = 18 |lat_sec = 09
|lon_dir = E |lon_deg = 44|lon_min = 09 |lon_sec = 25
|CoordAddon =
|CoordScale =
| երկրի քարտեզի չափ = 300
| երկրամասի քարտեզի չափ =
| շրջանի քարտեզի չափ =
| երկրամասի տեսակ = Հայաստանի վարչական բաժանում{{!}}Մարզ
| երկրամաս = Արագածոտնի մարզ
| երկրամասը աղյուսակում = Արագածոտնի մարզ
| շրջանի տեսակ =
| շրջան =
| շրջանը աղյուսակում =
| համայնքի տեսակ =
| համայնք =
| համայնքը աղյուսակում =
| երկրի քարտեզ =
| երկրամասի քարտեզ =
| շրջանի քարտեզ =
| ներքին բաժանում =
| ղեկավարի պաշտոն =
| ղեկավար =
| հիմնադրման թվական =
| տվյալ կարգավիճակում =
| առաջին հիշատակում =
| այլ անվանումներ = Գոշ, Կավաշ, Կվաշ, Կվաշավան, Կուաշ
| տարածք =
| բարձրության տեսակ =
| կենտրոնի բարձրություն = 1250
| կլիմա =
| պաշտոնական լեզու =
| բնակչություն = 3125<ref name=hay_gyux>{{cite web|url=http://www.cadastre.am/storage/files/pages/pg_907871769_HH_bnak._bar..pdf |title=Հայաստանի հանրապետության բնակավայրերի բառարան}}</ref>
| մարդահամարի թվական = 2004
| խտություն =
| ագլոմերացիա =
| ազգային կազմ = [[Հայեր]]
| կրոնական կազմ = [[Հայ Առաքելական եկեղեցի]]
| էթնոհորոնիմ =
| ժամային գոտի =
| DST =
| հեռախոսային կոդ =
| փոստային ինդեքս = 378432
| փոստային ինդեքսներ = 02061026
| ավտոմոբիլային կոդ =
| իդենտիֆիկատորի տեսակ =
| թվային իդենտիֆիկատոր =
| Վիքիպահեստում =
| կայք =
}}
 
'''Կոշ,''' գյուղ [[Հայաստան]]ի [[Արագածոտնի մարզ]]ի [[Աշտարակ]] տարածաշրջանի Կոշ համայնքում<ref>{{cite book|title=Հայաստանի Հանրապետության Վարչատարածքային բաժանումը(01.01.2003)|author=Ս.Հ. Հարությունյան|publisher=«Տիգրան Մեծ» հրատարակչություն|location=Երևան|date=2003|isbn=9994100009}}</ref>։ Կոշը գտնվում է մարզկենտրոնից 18 կմ հյուսիս-արևմուտք, բարձրությունը ծովի մակերևույթից՝ 1250 մետր։
 
== Բնակչություն ==
Կոշի ազգաբնակչության փոփոխությունը.<ref name="hay_gyux"/>
{| class="wikitable"
Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ, մեղվաբուծությամբ, բանջարաբուծությամբ և պտղաբուծությամբ։
 
== Պատմություն ==
Կոշի տարածքում և շրջակայքում հայտնի պատմահնագիտական հուշարձաններից վաղագույնները վաղ երկաթի դարաշրջանի բնակավայրի ավերակներն են և բազալտե խոշոր քարերով շարված աշտարակաձև կառույցը։ Հյուսիս-արևելքից ձորալանջին կանգուն է Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցին ([[7-րդ դար|VII]] դ.) կառուցված դեղնակարմրավուն և դարչնագույն սրբատաշ [[տուֆ]]ից։ Փոքր, խաչաձև գմբեթավոր հորինվածք է արևելքից՝ կիսաշրջան, մյուս երեք կողմերից՝ ուղղանկյուն թևերով։ Ավագ խորանի երկու կողմերին ավանդատներ են, որոնցից հարավայինն ունի գլանաձև, իսկ հյուսիսայինը՝ խաչվող թաղերով ծածկ։ Գմբեթատակ քառակուսուց անցումը գմբեթի թմբուկին (չի պահպանվել) իրականացված է տրոմպների միջոցով։ Եկեղեցին ունի հարուստ դեկորատիվ հարդարանք։ Ինտերիերը որմնանկարազարդ է։ Համեմատաբար լավ է պահպանվել Քրիստոսի փառաբանության պատկերը բեմի գմբեթարդում։
[[Պատկեր:Եկեղեցի Ս. Ստեփանոս 30.JPG|մինի|Սուրբ Ստեփանոս]]
Կոշի տարածքում և շրջակայքում հայտնի պատմահնագիտական հուշարձաններից վաղագույնները վաղ երկաթի դարաշրջանի բնակավայրի ավերակներն են և բազալտե խոշոր քարերով շարված աշտարակաձև կառույցը։ Հյուսիս-արևելքից ձորալանջին կանգուն է Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցին ([[7-րդ դար|VII]] դ.) կառուցված դեղնակարմրավուն և դարչնագույն սրբատաշ [[տուֆ]]ից։ Փոքր, խաչաձև գմբեթավոր հորինվածք է արևելքից՝ կիսաշրջան, մյուս երեք կողմերից՝ ուղղանկյուն թևերով։ Ավագ խորանի երկու կողմերին ավանդատներ են, որոնցից հարավայինն ունի գլանաձև, իսկ հյուսիսայինը՝ խաչվող թաղերով ծածկ։ Գմբեթատակ քառակուսուց անցումը գմբեթի թմբուկին (չի պահպանվել) իրականացված է տրոմպների միջոցով։ Եկեղեցին ունի հարուստ դեկորատիվ հարդարանք։ Ինտերիերը որմնանկարազարդ է։ Համեմատաբար լավ է պահպանվել Քրիստոսի փառաբանության պատկերը բեմի գմբեթարդում։
 
Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցուց արևելք գտնվում են սրբատաշ կարմիր տուֆից կառուցված մատուռի հիմնապատերը, դեպի արևմուտք՝ [[13-րդ դար|XIII]] դարի [[խաչքար]]երով հարուստ գերեզմանոց՝ դարչնագույն սրբատաշ տուֆից շինված փոքր մատուռով, իսկ հյուսիս-արևմուտքում՝ միջնադարյան ինժեներական կառույց՝ կոպիտ մշակված բազալտից, կրաշաղախով շինված և ներսից սվաղված ջրամբար։ Այն թաղածածկ է՝ կալունակների վրա նստող երեք թաղակիր կամարներով։ Ներքին չափերն են 4,8 մ X 13,5 մ, բարձրությունը՝ 2,8 մ, պատերի լայնությունը՝ 1,45 մ։ Կոշում գտնվում են միանավ, թաղածածկ Գրիգոր Լուսավորիչ (XIII-XIV դդ.), Սուրբ Գևորգ ([[19-րդ դար|XIX]] դ.) եկեղեցիները, ձիթհան (XVIII դ.)։
[[Պատկեր:Կոշ ձիթհան.JPG|մինի|ձախից|Կոշ ձիթհան]]
Հյուսիսային կաղմում, բլրի գագաթին կանգուն է Կոշի ամրոցը (XIII դ.)։
[[Պատկեր:Կոշ եկեղեցի Ս. Գևորգ10.1-1.JPG|մինի|Սուրբ Գևորգ]]
== Պատկերասրահ ==
<gallery>
File:Կապույտ խաչ մատուռ (Կոշ).jpg|thumb|Կապույտ խաչ մատուռի (Կոշ) արտաքին տեսքը
File:Կապույտ խաչ մատուռ (Կոշ)-1.jpg|thumb|Կապույտ խաչ մատուռի (Կոշ) ներքին տեսքը
File:Սբ․ Ստեփանոս եկեղեցի (Կոշ).jpg|thumb|
File:Սբ․ Ստեփանոս եկեղեցի (Կոշ)-1.jpg|thumb|
File:Սբ․ Ստեփանոս եկեղեցի (Կոշ)-2.jpg|thumb|
File:Սբ․ Ստեփանոս եկեղեցի (Կոշ)-3.jpg|thumb|
Կոշ, 2015.jpg
Կոշ գյուղի համայնապատկերը.jpg|Կոշ գյուղի համայնապատկերը
== Տես նաև ==
* [[Կոշի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Արագածոտնի մարզ)]]
==Աղբյուրներ==
{{ծանցանկ}}
 
== Ծանոթագրություններ ==
{{ծանցանկ}}
{{Արագածոտնի մարզ}}
 
166 227

edits