«Մասնակից:Մարի Ավետիսյան/ԱվազարկղԱ»–ի խմբագրումների տարբերություն

 
Հեզբոլլահի ֆինանսավորումը կատարվում է Լիբանանի տարբեր բիզնես խմբերի, անհատների, ձեռներեցների, Լիբանանի սփյուռքի կողմից, որը զբաղվում է աֆրիկյան [[Ադամանդ|ադամանդների]] հետազոտությամբ, այլ իսլամական խմբերի և երկրների կողմից, ինչպես նաև շիա լիբանանցիների վճարած հարկերի շնորհիվ<ref name="Engeland33">{{cite book|title=From Terrorism to Politics|last1=Engeland|first1=Dr Anisseh Van|last2=Rudolph|first2=Ms Rachael M|date=2013|publisher=Ashgate Publishing, Ltd.|isbn=978-1-4094-9870-4|pages=33–34}}</ref>։ Հեզբոլլահը նշում է, որ իր եկամտի հիմնական աղբյուրը գալիս է սեփական ներդրումային պորտֆելներից և մուսուլմանների նվիրատվություններից:
 
Արևմտյան աղբյուրներում տիրում է այն տեսակետը, որ Հեզբոլլահն իրականում Իրանից և Սիրիայից է ստանում ֆինանսական, վարժանքների, զենքի, պայթուցիկների, քաղաքական, դիվանագիտական և կազմակերպչական աջակցությունը<ref name="In the Party of God" /><ref name="USDbackground2801" /><ref>Levitt, Matthew. [http://www.washingtoninstitute.org/policy-analysis/view/hezbollah-finances-funding-the-party-of-god "Hezbollah Finances – Funding the Party of God."] The Washington Institute. February 2005. 1 February 2015.</ref>։ Կարծիք կա, որ 1983-1989 թվականների ընթացքում Իրանը նվիրատվության ձևով Հեզբոլլահին է տրամադրել 400 միլիոն դոլար։ Տնտեսական խնդիրների պատճառով Իրանը ժամանակավորապես սահմանափակել է Հեզբոլլահի կողմից իրականացվող մարդասիրական գործողությունների ֆինանսավորումը<ref name=Engeland33 />։ 2010 թվականի փետրվարին հրապարակված զեկույցների համաձայն, Հեզբոլլահը Իրանից ստացել է 400 միլիոն դոլար<ref name="irinnews52494">{{cite web|url=http://www.irinnews.org/Report/26242/LEBANON-The-many-hands-and-faces-of-Hezbollah|title=LEBANON: The many hands and faces of Hezbollah|date=29 March 2006|accessdate=17 August 2006|author=UN Office for the Coordination of Humanitarian Affairs}}</ref><ref name="Haaretz 746631">{{cite web|url=http://www.haaretz.com/hasen/pages/ShArt.jhtml?itemNo=746631|title=Iranian official admits Tehran supplied missiles to Hezbollah|last1=Harel|first1=Amos|last2=Stern|first2=Yoav|date=4 August 2006|work=Haaretz|location=Israel|accessdate=21 May 2011}}</ref><ref name="WPBestGuerrilla">{{cite news|author1=Edward Cody|author2=Molly Moore|date=14 August 2006|url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2006/08/13/AR2006081300719.html?nav=rss_world|title=The Best Guerrilla Force in the World|work=The Washington Post}}</ref>։ 2011 թվականին Իրանը նախատեսել է Հեզբոլլահին տրամադրել 7 միլիոն դոլար Լատինական Ամերիկայում գործողությունների համար<ref name="nyd">{{cite web|url=http://articles.nydailynews.com/2011-12-22/news/30548795_1_iranian-revolutionary-guards-mexican-drug-nuclear-weapons-activities|title=Iran in our own backyard|work=Daily News|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120108083630/http://articles.nydailynews.com/2011-12-22/news/30548795_1_iranian-revolutionary-guards-mexican-drug-nuclear-weapons-activities|archivedate=8 January 2012|accessdate=4 February 2015|author=Soibel, Leah|url-status=dead}}</ref>։
 
Հեզբոլլահը ապավինում է Արևմտյան Աֆրիկայի, ԱՄՆ-ի լիբանանյան շիա սփյուռքի ֆինանսավորմանը, և ամենակարևորը՝ Եռակի սահմանի կամ [[Պարագվայ|Պարագվայի]], [[Արգենտինա|Արգենտինայի]] և [[Բրազիլիա|Բրազիլիայի]] տարածքների հատման երկայնքով տարածքի շիա սփյուռքի ֆինանսավորմանը<ref>Labaki, Boutros. [https://www.un.org/esa/population/meetings/EGM_Ittmig_Arab/Paper13_Labaki.pdf "The Role of Transnational Communmities in Fostering Development in Countries of Origin."] United Nations. 12 May 2006: 15–16. 31 July 2010.</ref>։ ԱՄՆ իրավապահ մարմինները հայտնաբերել են ծխախոտի մաքսանենգությամբ ֆինանսների հայթայթման<ref>{{cite news|url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/articles/A23384-2004Jun7.html|title=Cigarette Smuggling Linked to Terrorism|newspaper=[[The Washington Post]]|date=8 June 2004}}</ref> և թմրանյութերի մաքսանենգության<ref>{{cite book|url=https://archive.org/details/hamaspoliticscha00levi|title=Hamas|last=Levitt|first=Matthew|publisher=[[Yale University]] Press|year=2007|isbn=978-0-300-12258-9|page=[https://archive.org/details/hamaspoliticscha00levi/page/70 70]|url-access=registration}}</ref><ref>{{cite book|url=https://archive.org/details/terrorismfinanci00haro|title=Terrorism Financing and State Responses|last=Giraldo|first=Jeanne|publisher=[[Stanford University]] Press|year=2007|isbn=978-0-8047-5565-8}}</ref><ref>{{cite news|title=US Treasury takes action against Hezbollah funders|url=http://www.jpost.com/International/US-Treasury-takes-new-action-against-Hezbollah-funders-310871|work=[[Jerusalem Post]]|date=24 April 2013}}</ref> բազմամիլիոնանոց ապօրինի գործողություններ։ Սակայն Նասրալլահը բազմիցս հերքել է, որ որևէ կապ կա [[Հարավային Ամերիկա|Հարավային Ամերիկայի]] թմրանյութերի առևտրի և Հեզբոլլահի միջև՝ այս մեղադրանքները անվանելով «պրոպագանդա» և «Հեզբոլլահի իմիջը վնասելու» փորձեր<ref>{{cite news|url=http://www.aljazeera.com/news/middleeast/2008/10/20081025165944942904.html|title=Nasrallah decries 'propaganda'|publisher=Al Jazeera|date=25 October 2008|accessdate=29 September 2013}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.alarabiya.net/articles/2011/12/22/184043.html|title=Hezbollah denies drugs and money laundering claims|agency=Agence France Presse|date=22 December 2011|accessdate=29 September 2013}}</ref>։
ԱՄՆ-ն նաև մեղադրել է Վենեսուելայի կառավարությանը Հեզբոլլահին ֆինանսական աջակցություն ցույց տալու համար<ref name=":9" /><ref name=":10" />։
 
== Սոցիալական ծառայություններ ==
== Social services ==
Հեզբոլլահ» կազմակերպում և իրականացնում է սոցիալական զարգացման լայնածավալ ծրագիր և ղեկավարում հիվանդանոցներ, լրատվական ծառայություններ, կրթական հաստատություններ և խրախուսում Նիկահ մութահը (ժամանակավոր ամուսնություն)<ref name="irinnews52494" /><ref>[https://foreignpolicy.com/articles/2009/11/25/the_militarization_of_sex "The Militarization of Sex: The story of Hezbollah's halal hookups." by Hanin Ghaddar] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091129115017/http://www.foreignpolicy.com/articles/2009/11/25/the_militarization_of_sex|date=29 November 2009}}, ''Foreign Policy'', 25 November 2009</ref>: Հեզբոլլահի կողմից ստեղծված հաստատություններից մեկը՝ Ջիհադ Ալ-Բիննայի վերակառուցման ընկերությունը, պատասխանատու է Լիբանանում տնտեսական և ենթակառուցվածքների զարգացման բազմաթիվ նախագծերի համար<ref name="sachs">{{cite news|last=Sachs|first=Susan|title=Hezbollah Offers a Helping Hand in Southern Lebanon|url=https://www.nytimes.com/2000/05/31/world/hezbollah-offers-a-helping-hand-in-southern-lebanon.html?pagewanted=all|newspaper=The New York Times|date=31 May 2000|accessdate=20 October 2012}}</ref>: Հզբոլլահը վերահսկում է Նահատակաց ինստիտուտը («Ալ-Շահիդ» սոցիալական միություն), որը կրթաթոշակ է տրամադրում «մարտերում զոհված զինվորների ընտանիքներին»<ref name="WPBestGuerrilla" />: ՄԱԿ-ի հումանիտար հարցերի համակարգման գրասենյակի IRIN լրատվական զեկույցում նշվում է.
{{Main|Hezbollah social services}}
Hezbollah organizes and maintains an extensive social development program and runs hospitals, news services, educational facilities, and encouragement of [[Nikah mut'ah]].<ref name="irinnews52494" /><ref>[https://foreignpolicy.com/articles/2009/11/25/the_militarization_of_sex "The Militarization of Sex: The story of Hezbollah's halal hookups." by Hanin Ghaddar] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20091129115017/http://www.foreignpolicy.com/articles/2009/11/25/the_militarization_of_sex |date=29 November 2009}}, ''Foreign Policy'', 25 November 2009</ref> One of its established institutions, Jihad Al Binna's Reconstruction Campaign, is responsible for numerous economic and infrastructure development projects in Lebanon.<ref name="sachs">{{cite news|last=Sachs|first=Susan|title=Hezbollah Offers a Helping Hand in Southern Lebanon |url=https://www.nytimes.com/2000/05/31/world/hezbollah-offers-a-helping-hand-in-southern-lebanon.html?pagewanted=all |newspaper=The New York Times|date=31 May 2000|accessdate=20 October 2012}}</ref> Hezbollah controls the Martyr's Institute (Al-Shahid Social Association), which pays stipends to "families of fighters who die" in battle.<ref name="WPBestGuerrilla">{{cite news|author1=Edward Cody |author2=Molly Moore | date=14 August 2006 |url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2006/08/13/AR2006081300719.html?nav=rss_world|title=The Best Guerrilla Force in the World|work=The Washington Post}}</ref> An IRIN news report of the UN Office for the Coordination of Humanitarian Affairs noted:
 
<blockquote>Hezbollah not only has armed and political wings – it also boasts an extensive social development program. Hezbollah currently operates at least four hospitals, twelve clinics, twelve schools and two agricultural centres that provide farmers with technical assistance and training. It also has an environmental department and an extensive social assistance program. Medical care is also cheaper than in most of the country's private hospitals and free for Hezbollah members.<ref name="irinnews52494" /></blockquote>