«Հեզբոլլահ»–ի խմբագրումների տարբերություն

Ավելացվել է 674 բայտ ,  1 ամիս առաջ
[[Պատկեր:BlueLine.jpg|մինի|350px|Հարավային Լիբանանի քարտեզը, [[կապույտ գիծ]]ի և [[Լիտանի գետ]]ը ցուցադրված:]]
 
=== Հիմնում ===
Հեզբոլլահը ստեղծվել է 1982 թվականին մուսուլման կրոնական ներկայացուցիչների կողմից և ֆինանսավորվել է Իրանի կողմից՝ հիմնականում նպատակ ունենալով պայքարել Իսրայելի ներխուժման դեմ<ref name="bbc-hi-me" />։
Գիտնականները տարբեր կարծիք ունեն, թե երբ է Հեզբոլլահը հիմնվել։ Մի քանի կազմակերպություններ թվարկում են պաշտոնական հիմնումը [[1982]] թվականին<ref>[http://www.globalsecurity.org/military/world/para/hizballah.htm GlobalSecurity.org, 2005]</ref> ի դեմ [[Լիբանան]]ի [[իսրայել]]յան ներխուժման<ref name="CFR"/> այլ աղբյուրներ թվում են թե Հեզբոլլահն մինչև [[1985]] թ. խառնուրդ էր տարբեր [[շիա]] ակտիվիստների<ref>Diaz & Newman, 2005, p. 55</ref>։ կամ որ կազմակերպությունը հիմնվել էր [[շեյխ]] [[Ռաղեբ Հարբ]]ի կողմից, ղեկավար հարավային շիա դիմադրական ուժերի, որը սպաննվել էր իսրայելցիների կողմից [[1984]] թվականին<ref name="cobbanBR30_2">[[Հելենա Կոբբան|Կոբբան Հելենա]], [http://bostonreview.net/BR30.2/cobban.html "Hizbullah’s New Face."] ''Boston Review''. Վերստածվ է փետրվարի 2, 2007: Առաջին անգան հրատարակված ապրիլ/մայիս 2005-ի ''Boston Review''-ի մեջ:</ref>։
 
Մասնագետների տեսակետները տարբերվում են այն հարցի վերաբերյալ, թե երբ է Հեզբոլլահը դարձել առանձին կառույց։ Որոշ աղբյուրներ խմբի պաշտոնական ձևավորման տարեթիվ են համարում 1982 թվականը<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":2" /><ref name=":3" />, մինչդեռ Դիազը և Նյումենը պնդում են, որ մինչև 1985 թվականը Հեզբոլլահը եղել է շիա տարբեր ծայրահեղականների միավորում<ref name=":4" />։ Մեկ այլ տեսակետի համաձայն այն ստեղծվել է շեյխ Ռաղեբ Հարբի (հարավում շիաների դիմադրության առաջնորդ՝ սպանված 1984 թվականին Իսրայելի կողմից) աջակիցների կողմից<ref name=":5" />։ Անկախ այն բանից, թե երբ է կազմակերպությունը հիմնադրվել, աստիճանաբար մի շարք շիական խմբեր ձուլվել են կազմակերպության հետ՝ Իսլամական ջիհադ, Երկրի վրա ճնշվածների կազմակերպություն և Հեղափոխական արդարության կուսակցություն։ [[Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ|ԱՄՆ-ում]]<ref name=":6" />, Իսրայելում<ref name=":7" /> և [[Կանադա|Կանադայում]]<ref name=":8" /> վերջիններս նույնացվում են Հեզբոլլահի հետ։
 
=== 1980-ական թվականներ ===