«Մասնակից:Մարի Ավետիսյան/ԱվազարկղԱ»–ի խմբագրումների տարբերություն

Առանց խմբագրման ամփոփման
==Պատմություն==
===Հիմնում===
Հեզբոլլահը ստեղծվել է 1982 թվականին մուսուլման կրոնական ներկայացուցիչների կողմից և ֆինանսավորվել է Իրանի կողմից՝ հիմնականում նպատակ ունենալով պայքարել Իսրայելի ներխուժման դեմ։դեմ<ref name="bbc-hi-me" />։
 
Մասնագետների տեսակետները տարբերվում են այն հարցի վերաբերյալ, թե երբ է Հեզբոլլահը դարձել առանձին կառույց։ Որոշ աղբյուրներ խմբի պաշտոնական ձևավորման տարեթիվ են համարում 1982 թվականը<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":2" /><ref name=":3" />, մինչդեռ Դիազը և Նյումենը պնդում են, որ մինչև 1985 թվականը Հեզբոլլահը եղել է շիա տարբեր ծայրահեղականների միավորում։միավորում<ref name=":4" />։ Մեկ այլ տեսակետի համաձայն այն ստեղծվել է շեյխ Ռաղեբ Հարբի (հարավում շիաների դիմադրության առաջնորդ՝ սպանված 1984 թվականին Իսրայելի կողմից) աջակիցների կողմից։կողմից<ref name=":5" />։ Անկախ այն բանից, թե երբ է կազմակերպությունը հիմնադրվել, աստիճանաբար մի շարք շիական խմբեր ձուլվել են կազմակերպության հետ՝ Իսլամական ջիհադ, Երկրի վրա ճնշվածների կազմակերպություն և Հեղափոխական արդարության կուսակցություն։ [[Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ|ԱՄՆ-ում]]<ref name=":6" />, Իսրայելում<ref name=":7" /> և [[Կանադա|Կանադայում]]<ref name=":8" /> վերջիններս նույնացվում են Հեզբոլլահի հետ։
 
===1980-ական թվականներ===
In 1982, Hezbollah was conceived by Muslim clerics and funded by [[Iran]] primarily to harass the [[1982 Lebanon War|Israeli invasion of Lebanon]] .<ref name="bbc-hi-me"/> Its leaders were followers of [[Ruhollah Khomeini|Ayatollah Khomeini]], and its forces were trained and organized by a contingent of 1,500 [[Islamic Revolutionary Guard Corps|Revolutionary Guards]] that arrived from Iran with permission from the [[Council of Ministers (Syria)|Syrian government]], which [[Syrian occupation of Lebanon|occupied Lebanon's eastern highlands]], permitted their transit to a base in the [[Bekaa valley]]<ref name="nybooks">{{cite journal |url=http://www.nybooks.com/articles/17060 |title=In Search of Hezbollah |author=Adam Shatz |journal=[[The New York Review of Books]] |date=29 April 2004 |accessdate=14 August 2006 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20060822195222/http://www.nybooks.com/articles/17060 |archivedate=22 August 2006}}</ref> which was in [[Syrian occupation of Lebanon|occupation of Lebanon]] at the time.
 
Scholars differ as to when Hezbollah came to be a distinct entity. Various sources list the official formation of the group as early as 1982<ref name=":0">{{cite web|url=http://www.globalsecurity.org/military/world/para/hizballah.htm|title=Hizballah (Party of God)|first=John|last=Pike}}</ref><ref name=":1">{{cite web|url=http://www.cfr.org/publication/9155/|title=Hezbollah (a.k.a. Hizbollah, Hizbu'llah)|publisher=Council on Foreign Relations|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060927093727/http://www.cfr.org/publication/9155/|archivedate=27 September 2006}}</ref><ref name=":2">{{cite web|url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2006/07/17/AR2006071700912.html|title=What Is Hezbollah?|first=Jefferson|last=Morley|date=17 July 2006|work=The Washington Post}}</ref><ref name=":3">{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/1908671.stm|title=Who are Hezbollah?|work=BBC News}}</ref> whereas Diaz and Newman maintain that Hezbollah remained an amalgamation of various violent Shi'a extremists until as late as 1985.<ref name=":4">Diaz & Newman, 2005, p. 55</ref> Another version states that it was formed by supporters of Sheikh [[Ragheb Harb]], a leader of the southern Shia resistance killed by Israel in 1984.<ref name=":5">Helena Cobban, Boston Review [http://bostonreview.net/BR30.2/cobban.html Hizbullah’s New Face] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090712050456/http://bostonreview.net/BR30.2/cobban.html |date=12 July 2009 }} Accessed 14 August 2006</ref> Regardless of when the name came into official use, a number of Shi'a groups were slowly assimilated into the organization, such as [[Islamic Jihad Organization|Islamic Jihad]], [[Organization of the Oppressed on Earth]] and the [[Revolutionary Justice Organization]] {{Citation needed|date=February 2007}}. These designations are considered to be synonymous with Hezbollah by the US,<ref name=":6">{{cite web|url=https://2001-2009.state.gov/s/ct/rls/rpt/fto/2801.htm |title=Background Information on Foreign Terrorist Organizations |author=U.S Department of State |date=1 October 1999 |accessdate=25 July 2006 }}</ref> Israel<ref name=":7">{{cite web|url=http://www.mfa.gov.il/MFA/MFAArchive/1990_1999/1996/4/HIZBULLAH+-+11-Apr-96.htm|author=Israel Ministry of Foreign Affairs|title=Hizbullah|date=11 April 1996|accessdate=25 July 2006}}</ref> and Canada.<ref name=":8">{{cite journal|url=http://www.gazette.gc.ca/archives/p2/2003/2003-02-13-x/pdf/g2-137x1.pdf|journal=Canada Gazette Part II|title=SOR/2003-53: Criminal Code; Regulations Amending the Regulations Establishing a List of Entities|volume=137|issue=1 extra|page=1|date=12 February 2003|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120118214555/http://www.gazette.gc.ca/archives/p2/2003/2003-02-13-x/pdf/g2-137x1.pdf|archivedate=18 January 2012}}</ref>
 
=== 1980s ===