«Հեզբոլլահ»–ի խմբագրումների տարբերություն

Ավելացվել է 6 բայտ ,  2 ամիս առաջ
Առանց խմբագրման ամփոփման
|կայք = Տես [[#Արտաքին հղումներ|Պաշտոնական կայքերի ցանկ]]
}}
'''Հեզբոլլահ''' ({{IPAc-en|ˌ|h|ɛ|z|b|ə|ˈ|l|ɑː}};<ref>{{cite book|title=The Collins English Dictionary|publisher=HarperCollins|year=2013|location=Glasgow|chapter=Hezbollah|accessdate=7 May 2013|chapter-url=http://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/hezbollah}}<br />{{cite book|title=Webster's New World College Dictionary|publisher=Wiley Publishing, Inc.|year=2012|location=Cleveland|chapter=Hezbollah|accessdate=7 May 2013|chapter-url=http://www.yourdictionary.com/hezbollah}}</ref> {{lang-ar|حزب الله}} ''{{transl|ar|DIN|Ḥizbu 'llāh}}'', բառացի՝ «Ալլահի կուսակցություն», տառադարձվում է նաև Հիզբուլլահ կամ Հիզբալլահ)<ref>Other [[Romanization of Arabic|transliterations]] include ''Hizbollah'', ''Hezbolla'', ''Hezballah'', ''Hisbollah'', ''Hizbu'llah'' and ''Hizb [[Allah]]''.</ref>, [[Շիա իսլամ|շիա]] իսլամականիսլամիստական քաղաքական կուսակցություն և զինյալ խումբ՝ տեղակայված [[Լիբանան|Լիբանանում]]<ref name="HG20Ak02">{{cite web|url=http://www.atimes.com/atimes/Middle_East/HG20Ak02.html|title=Hezbollah's transformation|last=Jamail|first=Dahr|date=20 July 2006|work=Asia Times|accessdate=23 October 2007}}</ref><ref name="CFR">{{cite web|url=http://www.cfr.org/publication/9155/hezbollah.html?breadcrumb=%2F|title=Hezbollah (a.k.a. Hizbollah, Hizbu'llah)|date=13 September 2008|publisher=[[Council on Foreign Relations]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080913091527/http://www.cfr.org/publication/9155/hezbollah.html?breadcrumb=%2F|archivedate=13 September 2008|accessdate=15 September 2008|url-status=dead}}</ref>։ Հեզբոլլահի ռազմական թևը Ջիհադի խորհուրդն է<ref name="LevittP15">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=yTJeAQAAQBAJ&q=jihad+council+hezbollah&pg=PA14|title=Hezbollah: The Global Footprint of Lebanon's Party of God|last=Levitt|first=Matthew|year=2013|isbn=9781849043335|page=15|quote=... the Jihad Council coordinates 'resistance activity'.|authorlink=Matthew Levitt}}<br />{{cite news|url=http://www.dailystar.com.lb/News/Lebanon-News/2014/May-15/256484-hezbollah-cutting-costs-as-iranian-aid-dries-up.ashx|title=Hezbollah cutting costs as Iranian aid dries up|first=Antoine|last=Ghattas Saab|work=The Daily Star|quote=...&nbsp;Hezbollah's military wing ... Known as the 'Jihad Council'|date=15 May 2014|accessdate=1 June 2014}}</ref>, իսկ քաղաքական թևը՝ Լիբանանի խորհրդարանի Հավատարմություն դիմադրության բլոկին։ 1992 թվականին Աբբաս ալ-Մուսավի մահից հետո խումբը ղեկավարում է գլխավոր քարտուղար [[Հասան Նասրալլահ|Հասան Նասրալլահը]]։ Ամբողջ կազմակերպությունը կամ միայն ռազմական թևը ճանաչվել է որպես ահաբեկչական կազմակերպություն առնվազն 21 պետությունների կողմից, [[Եվրոպական միություն|ԵՄ-ի]] կողմից և 2017 թվականից ի վեր [[Արաբական պետությունների լիգա|Արաբական պետությունների լիգայի]] անդամ երկրների մեծամասնության կողմից, բացառությամբ [[Իրաք|Իրաքի]] և Լիբանանի, որտեղ Հեզբոլլահը հզոր քաղաքական կուսակցությունն է։ Հեզբոլլահը պնդում է, որ այն օրինական դիմադրության շարժում է, որը պայքարում է հանուն Լիբանանի տարածքի ազատագրության:
 
1982 թվականին [[Իսրայել|Իսրայելի]]՝ Լիբանան ներխուժելուց հետո, Հեզբոլլահի գաղափարը սկսել է աճել լիբանանցի հոգևոր ներկայացուցիչների մոտ, ովքեր կրթվել էին Նաջաֆում և յուրացրել [[Ռուհոլլահ Խոմեյնի|Այաթոլլահ Խոմեյնիի]]՝ 1979 թվականին տեղի ունեցած [[Իրանի իսլամական հեղափոխություն|Իրանի իսլամական հեղափոխության]] մոդելը։ Կազմակերպության ստեղծմանը մեծ աջակցություն է ցույց տվել հենց [[Իրան|Իրանը]]՝ ինչպես ֆինանսական տեսանկյունից, այնպես էլ գաղափարական՝ այնտեղ ուղարկելով [[Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուս|Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսի]] (ԻՀՊԿ) մի խումբ հրահանգիչների։ Նպատակն էր համախմբել Լիբանանի շիա խմբերին՝ դիմադրելու Իսրայելի օկուպացիային<ref>Dominique Avon, Anaïs-Trissa Khatchadourian, [https://books.google.com/books?id=jOZ3Aqf6BzoC&pg=PT22 ''Hezbollah: A History of the "Party of God",''] [[Harvard University Press]], 2012 {{ISBN|978-0-674-07031-8}} pp.21ff.</ref><ref>E. Azani, [https://books.google.com/books?id=FSpaCwAAQBAJ&pg=PA59 ''Hezbollah: The Story of the Party of God: From Revolution to Institutionalization,''] Springer, 2011 {{isbn|978-0-230-11629-0}}pp.59-63 </ref><ref name="bbc-hi-me">{{cite news|title=Who Are Hezbollah?|work=BBC News|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/4314423.stm|date=21 May 2008|accessdate=15 August 2008}}</ref> և բարելավելու Լիբանանում մարգինալացված շիա համայնքի կարգավիճակը<ref>Mariam Farida, [https://books.google.com/books?id=5rqmDwAAQBAJ&pg=PT13 ''Religion and Hezbollah: Political Ideology and Legitimacy,''] Routledge, 2019 {{isbn|978-1-000-45857-2}} pp.1-3.</ref>։ ԻՀՊԿ-ի 1500 հոգանոց հրահանգիչների խումբը ժամանել է Լիբանան այն բանից հետո, երբ [[Սիրիա|Սիրիայի]] կառավարությունը, որը օկուպացրել էր Լիբանանի արևելյան բարձրավանդակը, թույլ է տվել նրանց անցնել Բեկաայի հովիտ<ref name="nybooks">{{cite journal|author=Adam Shatz|date=29 April 2004|title=In Search of Hezbollah|url=http://www.nybooks.com/articles/17060|journal=[[The New York Review of Books]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060822195222/http://www.nybooks.com/articles/17060|archivedate=22 August 2006|accessdate=14 August 2006|url-status=dead}}</ref>։