«Էլեկտրատեխնիկա»–ի խմբագրումների տարբերություն

Content deleted Content added
Նոր էջ «{{redirect|Electrical and computer engineering|contents about computer engineering|Computer engineering}} {{short description|Field of engineering that deals with electricity, el...»:
(Տարբերություն չկա)

19:20, 15 Նոյեմբերի 2020-ի տարբերակ

Կաղապար:Short description Կաղապար:Use dmy dates Կաղապար:Infobox occupation

Էլեկտրատեխնիկան ճարտարագիտության ճյուղ է, որը վերաբերում է էլեկտրականություն, էլեկտրոնիկա և էլեկտրամագնիսականություն օգտագործող սարքավորումների, սարքերի և համակարգերի ուսումնասիրմանը, նախագծմանը և կիրառմանը: Այն ի հայտ եկավ որպես ուսումնասիրման առարկա 19-րդ դարի վերջին կեսին էլեկտրական հեռագրի, հեռախոսի և էլեկտրաէներգիայի արտադրությունից, բաշխումից և օգտագործումից հետո։

Էլեկտրատեխնիկան իր հերթին այժմ ընդգրկում է ոլորտների լայն շրջանակ՝ ներառյալ համակարգչային տեխնիկան, համակարգերի ինժեներությունը, էներգետիկան, հեռահաղորդակցությունը, ռադիոհաճախականության ինժեներությունը, ազդանշանի մշակումը, գործիքավորումն ու էլեկտրոնիկան: Այս առարկաներից շատերը համընկնում են ճարտարագիտական այլ ճյուղերի հետ ՝ ընդգրկելով հսկայական քանակությամբ մասնագիտացումներ, այդ թվում ՝ ապարատային ճարտարագիտություն, ուժային էլեկտրոնիկա, էլեկտրամագնիսականություն և ալիքներ, միկրոալիքային ճարտարագիտություն, նանոտեխնոլոգիա, էլեկտրաքիմիա, վերականգնվող էներգիաներ, մեխատրոնիկա և էլեկտրական նյութերի գիտություն:[Ն 1]

Էլեկտրատեխնիկները սովորաբար ունեն էլեկտրատեխնիկայի կամ էլեկտրոնային ճարտարագիտության որակավորում: Պրակտիկ ինժեներները կարող են ունենալ մասնագիտական սերտիֆիկացում և լինել պրոֆեսիոնալ մարմնի կամ միջազգային ստանդարտների կազմակերպության անդամ: Դրանք ներառում են Միջազգային էլեկտրատեխնիկական հանձնաժողովը (IEC), էլեկտրական և էլեկտրոնիկայի ինժեներների ինստիտուտը (IEEE) և ինժեներական և տեխնոլոգիական ինստիտուտը (IET) (նախկին IEE):

Էլեկտրատեխնիկները աշխատում են արդյունաբերության շատ լայն շրջանակում, և պահանջվող հմտությունները նույնպես փոփոխական են: Դրանք ընդգրկում են ՝ շղթայի տեսությունից մինչև ծրագրի ղեկավարի կառավարման հմտություններ: Գործիքներն ու սարքավորումները, որոնք կարող են անհրաժեշտ լինել անհատ ինժեներին, նույնքան փոփոխական են ՝ սկսած պարզ վոլտմետրից մինչև նախագծման և արտադրության բարդ ծրագրակազմ:

Պատմություն

Էլեկտրաէներգիան գիտական հետաքրքրության առարկա է դարձել առնվազն 17-րդ դարի սկզբից: Ուիլյամ Գիլբերտը վաղ ականավոր էլեկտրիկ գիտնական էր և առաջինը հստակ տարբերակեց մագնիսականությունը և ստատիկ էլեկտրականությունը: Նրան են վերագրում «էլեկտրականություն» տերմինի սահմանումը։[1] Նա նաև նախագծեց վերսորիումը. Սարք, որը որոշում է ստատիկ լիցքավորված առարկաների առկայությունը: 1762 թ.-ին շվեդ պրոֆեսոր Յոհան Վիլկեն հայտնագործեց մի սարք, որը հետագայում կոչվեց էլեկտրոֆոր, որն առաջացրեց ստատիկ էլեկտրական լիցք: 1800 թ.-ին Ալեսսանդրո Վոլտան զարգացրեց վոլտայական կույտը՝ էլեկտրական մարտկոցի նախատիպը։

19-րդ դար

 
Մայքլ Ֆարադեյի հայտնագործությունները էլեկտրական շարժիչի տեխնոլոգիայի հիմքը հանդիսացան։

19-րդ դարում թեմայի վերաբերյալ հետազոտությունները սկսեցին ակտիվանալ: Այս դարի ուշագրավ զարգացումները ներառում են Հանս Քրիստիան Օրսթեդի (ով 1820 թ.-ին հայտնաբերեց, որ էլեկտրական հոսանքն առաջացնում է մագնիսական դաշտ, որը կուղղորդի կողմնացույցի ասեղը), Ուիլյամ Ստարգեոնի (ով 1825-ին հայտնագործեց էլեկտրամագնիսը), Ժոզեֆ Հենրիի, Էդվարդ Նեվիի (ովքեր 1835-ին հայտնագործել էին էլեկտրական ռելեն), Գեորգ Օհմի (ով 1827 թ.-ին քանակական հաշվարկեց էլեկտրական հոսանքի և պոտենցիալների միջեւ տարբերության հարաբերությունը շղթայում)[2], Մայքլ Ֆարադեյի (1831 թ.-ին էլեկտրամագնիսական ինդուկցիայի հայտնագործող) և Ջեյմս Քլերք Մաքսվելի (ով 1873 թվականին իր «Էլեկտրաէներգիա և մագնիսություն» տրակտատում հրապարակեց էլեկտրաէներգիայի և մագնիսականության միասնական տեսությունը) աշխատանքները[3]։

1782-ին Ժորժ-Լուի Լե Սեյջը զարգացրեց և Բեռլինում ներկայացրեց էլեկտրական հեռագրության աշխարհի առաջին ձևը, օգտագործելով 24 տարբեր լարեր, ամեն մեկը հունական այբուբենի յուրաքանչյուր տառի համար: Այս հեռագիրը միացնում էր երկու սենյակ: Դա էլեկտրաստատիկ հեռագիր էր, որը ոսկու տերևը տեղափոխում էր էլեկտրական հաղորդակցության միջոցով:

1795 թվականին Ֆրանցիսկո Սալվա Կամպիլոն առաջարկեց էլեկտրաստատիկ հեռագրական համակարգ: 1803–1804 թվականների ընթացքում նա աշխատել է էլեկտրական հեռագրության վրա և 1804 թվականին Բարսելոնայի բնական գիտությունների և արվեստի թագավորական ակադեմիայում ներկայացրել է իր զեկույցը: Սալվայի էլեկտրոլիտային հեռագրական համակարգը շատ նորարարական էր, չնայած դրա վրա մեծ ազդեցություն էր ունեցել և հիմնված էր 1800 թվականին Եվրոպայում կատարված երկու նոր հայտնագործությունների վրա. Ալեսսանդրո Վոլտայի էլեկտրական մարտկոցի՝ էլեկտրական հոսանք արտադրելու համար և Ուիլյամ Նիքոլսոնի և Էնթոնի Քարլեյլի ջրի էլեկտրոլիզի տեսության:[4] Էլեկտրական հեռագրությունը կարելի է համարել էլեկտրատեխնիկայի առաջին օրինակ: Էլեկտրատեխնիկան մասնագիտություն դարձավ 19-րդ դարի վերջին: Մասնագետները ստեղծել էին էլեկտրական հեռագրական գլոբալ ցանց և նոր մասնագիտությանը աջակցելու համար Միացյալ Թագավորությունում և ԱՄՆ-ում հիմնվեցին էլեկտրական ինժեներական առաջին մասնագիտացված հաստատությունները: Ֆրենսիս Ռոնալդսը 1816 թվականին ստեղծեց էլեկտրական հեռագրական համակարգ և փաստաթղթավորեց իր տեսլականն այն մասին, թե ինչպես կարելի է աշխարհը վերափոխել էլեկտրաէներգիայի միջոցով:[5][6] Ավելի քան 50 տարի անց նա միացավ Հեռագրական ինժեներների նոր ընկերությանը (շուտով այն վերանվանվեց Էլեկտրատեխնիկների ինստիտուտ), որտեղ մյուս անդամները նրան համարում էին որպես իրենց խմբի առաջին անդամ:[7] 19-րդ դարի վերջին աշխարհը ընդմիշտ փոխվել էր այն արագ հաղորդակցության շնորհիվ, որը հնարավոր էր դարձել ցամաքային գծերի, սուզանավային մալուխների և մոտավորապես 1890 թվականից անլար հեռագրության ինժեներական զարգացման միջոցով:

Նման ոլորտներում գործնական կիրառությունները և առաջխաղացումները առաջացնում էին չափորոշիչներ եւ չափման միավորներ ունենալու աճող անհրաժեշտություն: Դրանք հանգեցրին վոլտ, ամպեր, կուլոն, օմ, ֆարադ և հենրի միավորների միջազգային ստանդարտացմանը: Դա տեղի ունեցավ Չիկագոյի միջազգային խորհրդաժողովում 1893 թ.-ին[8]։ Այս ստանդարտների հրապարակումը հիմք է հանդիսացել տարբեր արդյունաբերություններում ստանդարտացման ապագա առաջընթացի, և շատ երկրներում այս ստանդարտները անմիջապես ճանաչվել են համապատասխան օրենսդրությունում[9]։

Այս տարիների ընթացքում էլեկտրաէներգիայի ուսումնասիրությունը հիմնականում համարվում էր ֆիզիկայի ենթադաշտ, քանի որ վաղ էլեկտրական տեխնոլոգիան համարվում էր էլեկտրամեխանիկական բնույ ունեցողթ: ԴարշտադտիՏեխնիկական համալսարանը 1882-ին հիմնել է էլեկտրատեխնիկայի աշխարհում առաջին բաժինը, իսկ 1883-ին էլեկտրատեխնիկայի առաջին աստիճանի դասընթաց է ներմուծել[10]։ ԱՄՆ-ում էլեկտրատեխնիկայի աստիճանի առաջին ծրագիրը սկսվեց Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտում (MIT) ֆիզիկայի բաժնում `պրոֆեսոր Չարլզ Քրոսի ղեկավարությամբ, [11] թեև Քորնելի համալսարանն էր, որ պատրաստեց աշխարհի առաջին էլեկտրատեխնիկական շրջանավարտներին 1885 թվականին[12]։ Էլեկտրատեխնիկայի առաջին դասընթացը դասավանդվել է 1883 թվականին Քորնելի Սիբիլի մեքենաշինության և մեխանիկական արվեստի քոլեջում[13]։ Միայն 1885-ին էր, որ Քորնելի Նախագահ Էնդրյու Դիքսոն Ուայթը Միացյալ Նահանգներում ստեղծեց էլեկտրատեխնիկայի առաջին բաժինը[14]։ Նույն թվականին Լոնդոնի համալսարանական քոլեջը հիմնեց էլեկտրատեխնիկայի առաջին ամբիոնը Մեծ Բրիտանիայում[15]։ Շուտով Միսուրիի համալսարանի պրոֆեսոր Մենդել Պ. Ուայնբախը հետևեց այդ օրինակին՝ 1886 թվականին հիմնելով էլեկտրատեխնիկայի բաժինը:[16] Դրանից հետո համալսարաններն ու տեխնոլոգիական ինստիտուտները աստիճանաբար սկսեցին էլեկտրատեխնիկական ծրագրեր առաջարկել իրենց ուսանողներին ամբողջ աշխարհում:

Այս տասնամյակների ընթացքում էլեկտրատեխնիկայի օգտագործումը կտրուկ աճեց: 1882 թ.-ին Թոմաս Էդիսոնը Նյու Յորքի Մանհեթեն կղզու 59 օգտագործողների համար միացրեց 110 վոլտ հաստատուն հոսանք (DC)՝ շնորհիվ աշխարհի առաջին խոշոր էլեկտրական էներգիայի ցանցի: 1884 թվականին Սըր Չարլզ Փարսոնսը հորինեց տուրբինը՝ ստեղծելով էլեկտրաէներգիայի առավել արդյունավետ արտադրություն:.

Փոփոխական հոսանքը, տրանսֆորմատորների միջոցով երկար հեռավորության վրա ավելի արդյունավետ էներգիա փոխանցելու իր ունակությամբ, արագորեն զարգացավ 1880-ական և 1890-ական թվականներին ՝ Կառոլի Զիպերնովսկու, Օտտո Բլաթիի և Միկսա Դերիի (հետագայում կոչված ZBD տրանսֆորմատորներ), Լյուսիեն Գոլարդի, Ջոն Դիքսոն Գիբսի եւ Ուիլյամ Սթենլի կրտսերի ստեղծած տրանսֆորմատորային ձևերով: Փոփոխական հոսանքով (AC) շարժիչի գործնական ձևավորումները, ներառյալ ինդուկցիոն շարժիչները, ինքնուրույն հորինել են Գալիլեո Ֆերրարիսը և Նիկոլա Տեսլան, և հետագայում վերածվեց Միխայիլ Դոլիվո-Դոբրովոլսկու և Չարլզ Եվգենի Լանսելոտ Բրաունի գործնական եռաֆազ ձևի: Չարլզ Շտայնմեցը և Օլիվեր Հեվիզայդը նպաստեցին այլընտրանքային հոսանքի ինժեներական տեսական հիմքին[17][18]։ Փոփոխական հոսանքի օգտագործման տարածումը սկսվեց Միացյալ Նահանգներում, որը կոչվում էր հոսանքների պատերազմ Ջորջ Ուեսթինգհաուսի փոփոխական հոսանքի համակարգի և Թոմաս Էդիսոնի հաստատուն էլեկտրահամակարգի միջև, փոփոխական հոսանքն ընդունվեց որպես ընդհանուր ստանդարտ[19]։

Early 20th century

 
Guglielmo Marconi, known for his pioneering work on long-distance radio transmission.

During the development of radio, many scientists and inventors contributed to radio technology and electronics. The mathematical work of James Clerk Maxwell during the 1850s had shown the relationship of different forms of electromagnetic radiation including the possibility of invisible airborne waves (later called "radio waves"). In his classic physics experiments of 1888, Heinrich Hertz proved Maxwell's theory by transmitting radio waves with a spark-gap transmitter, and detected them by using simple electrical devices. Other physicists experimented with these new waves and in the process developed devices for transmitting and detecting them. In 1895, Guglielmo Marconi began work on a way to adapt the known methods of transmitting and detecting these "Hertzian waves" into a purpose built commercial wireless telegraphic system. Early on, he sent wireless signals over a distance of one and a half miles. In December 1901, he sent wireless waves that were not affected by the curvature of the Earth. Marconi later transmitted the wireless signals across the Atlantic between Poldhu, Cornwall, and St. John's, Newfoundland, a distance of 2,100 miles (3,400 km).[20]

Millimetre wave communication was first investigated by Jagadish Chandra Bose during 1894–1896, when he reached an extremely high frequency of up to 60 GHz in his experiments.[21] He also introduced the use of semiconductor junctions to detect radio waves,[22] when he patented the radio crystal detector in 1901.[23][24]

In 1897, Karl Ferdinand Braun introduced the cathode ray tube as part of an oscilloscope, a crucial enabling technology for electronic television.[25] John Fleming invented the first radio tube, the diode, in 1904. Two years later, Robert von Lieben and Lee De Forest independently developed the amplifier tube, called the triode.[26]

In 1920, Albert Hull developed the magnetron which would eventually lead to the development of the microwave oven in 1946 by Percy Spencer.[27][28] In 1934, the British military began to make strides toward radar (which also uses the magnetron) under the direction of Dr Wimperis, culminating in the operation of the first radar station at Bawdsey in August 1936.[29]

In 1941, Konrad Zuse presented the Z3, the world's first fully functional and programmable computer using electromechanical parts. In 1943, Tommy Flowers designed and built the Colossus, the world's first fully functional, electronic, digital and programmable computer.[30][31] In 1946, the ENIAC (Electronic Numerical Integrator and Computer) of John Presper Eckert and John Mauchly followed, beginning the computing era. The arithmetic performance of these machines allowed engineers to develop completely new technologies and achieve new objectives.[32]

In 1948 Claude Shannon publishes "A Mathematical Theory of Communication" which mathematically describes the passage of information with uncertainty(electrical noise.

Solid-state electronics

 
A replica of the first working transistor, a point-contact transistor.
 
Metal–oxide–semiconductor field-effect transistor (MOSFET), the basic building of modern electronics.

The first working transistor was a point-contact transistor invented by John Bardeen and Walter Houser Brattain while working under William Shockley at the Bell Telephone Laboratories (BTL) in 1947.[33] They then invented the bipolar junction transistor in 1948.[34] While early junction transistors were relatively bulky devices that were difficult to manufacture on a mass-production basis,[35] they opened the door for more compact devices.[36]

The surface passivation process, which electrically stabilized silicon surfaces via thermal oxidation, was developed by Mohamed M. Atalla at BTL in 1957. This led to the development of the monolithic integrated circuit chip.[37][38][39] The first integrated circuits were the hybrid integrated circuit invented by Jack Kilby at Texas Instruments in 1958 and the monolithic integrated circuit chip invented by Robert Noyce at Fairchild Semiconductor in 1959.[40]

The MOSFET (metal-oxide-semiconductor field-effect transistor, or MOS transistor) was invented by Mohamed Atalla and Dawon Kahng at BTL in 1959.[41][42][43] It was the first truly compact transistor that could be miniaturised and mass-produced for a wide range of uses.[35] It revolutionized the electronics industry,[44][45] becoming the most widely used electronic device in the world.[42][46][47] The MOSFET is the basic element in most modern electronic equipment,[48][49] and has been central to the electronics revolution,[50] the microelectronics revolution,[51] and the Digital Revolution.[43][52][53] The MOSFET has thus been credited as the birth of modern electronics,[54][55] and possibly the most important invention in electronics.[56]

The MOSFET made it possible to build high-density integrated circuit chips.[42] Atalla first proposed the concept of the MOS integrated circuit (MOS IC) chip in 1960, followed by Kahng in 1961.[35][57] The earliest experimental MOS IC chip to be fabricated was built by Fred Heiman and Steven Hofstein at RCA Laboratories in 1962.[58] MOS technology enabled Moore's law, the doubling of transistors on an IC chip every two years, predicted by Gordon Moore in 1965.[59] Silicon-gate MOS technology was developed by Federico Faggin at Fairchild in 1968.[60] Since then, the MOSFET has been the basic building block of modern electronics.[43][61][48] The mass-production of silicon MOSFETs and MOS integrated circuit chips, along with continuous MOSFET scaling miniaturization at an exponential pace (as predicted by Moore's law), has since led to revolutionary changes in technology, economy, culture and thinking.[62]

The Apollo program which culminated in landing astronauts on the Moon with Apollo 11 in 1969 was enabled by NASA's adoption of advances in semiconductor electronic technology, including MOSFETs in the Interplanetary Monitoring Platform (IMP)[63][64] and silicon integrated circuit chips in the Apollo Guidance Computer (AGC).[65]

The development of MOS integrated circuit technology in the 1960s led to the invention of the microprocessor in the early 1970s.[66][49] The first single-chip microprocessor was the Intel 4004, released in 1971.[66] It began with the "Busicom Project"[67] as Masatoshi Shima's three-chip CPU design in 1968,[68][67] before Sharp's Tadashi Sasaki conceived of a single-chip CPU design, which he discussed with Busicom and Intel in 1968.[69] The Intel 4004 was then designed and realized by Federico Faggin at Intel with his silicon-gate MOS technology,[66] along with Intel's Marcian Hoff and Stanley Mazor and Busicom's Masatoshi Shima.[67] The microprocessor led to the development of microcomputers and personal computers, and the microcomputer revolution.

Subfields

Electrical engineering has many subdisciplines, the most common of which are listed below. Although there are electrical engineers who focus exclusively on one of these subdisciplines, many deal with a combination of them. Sometimes certain fields, such as electronic engineering and computer engineering, are considered separate disciplines in their own right.

Power

 
Power pole

Power engineering deals with the generation, transmission, and distribution of electricity as well as the design of a range of related devices.[70] These include transformers, electric generators, electric motors, high voltage engineering, and power electronics. In many regions of the world, governments maintain an electrical network called a power grid that connects a variety of generators together with users of their energy. Users purchase electrical energy from the grid, avoiding the costly exercise of having to generate their own. Power engineers may work on the design and maintenance of the power grid as well as the power systems that connect to it.[71] Such systems are called on-grid power systems and may supply the grid with additional power, draw power from the grid, or do both. Power engineers may also work on systems that do not connect to the grid, called off-grid power systems, which in some cases are preferable to on-grid systems. The future includes Satellite controlled power systems, with feedback in real time to prevent power surges and prevent blackouts.

Control

 
Control systems play a critical role in spaceflight.

Control engineering focuses on the modeling of a diverse range of dynamic systems and the design of controllers that will cause these systems to behave in the desired manner.[72] To implement such controllers, electrical engineers may use electronic circuits, digital signal processors, microcontrollers, and programmable logic controllers (PLCs). Control engineering has a wide range of applications from the flight and propulsion systems of commercial airliners to the cruise control present in many modern automobiles.[73] It also plays an important role in industrial automation.

Control engineers often utilize feedback when designing control systems. For example, in an automobile with cruise control the vehicle's speed is continuously monitored and fed back to the system which adjusts the motor's power output accordingly. Where there is regular feedback, control theory can be used to determine how the system responds to such feedback.[74]

Electronics

 
Electronic components

Electronic engineering involves the design and testing of electronic circuits that use the properties of components such as resistors, capacitors, inductors, diodes, and transistors to achieve a particular functionality.[71] The tuned circuit, which allows the user of a radio to filter out all but a single station, is just one example of such a circuit. Another example to research is a pneumatic signal conditioner.

Prior to the Second World War, the subject was commonly known as radio engineering and basically was restricted to aspects of communications and radar, commercial radio, and early television.[71] Later, in post-war years, as consumer devices began to be developed, the field grew to include modern television, audio systems, computers, and microprocessors. In the mid-to-late 1950s, the term radio engineering gradually gave way to the name electronic engineering.

Before the invention of the integrated circuit in 1959,[75] electronic circuits were constructed from discrete components that could be manipulated by humans. These discrete circuits consumed much space and power and were limited in speed, although they are still common in some applications. By contrast, integrated circuits packed a large number—often millions—of tiny electrical components, mainly transistors,[76] into a small chip around the size of a coin. This allowed for the powerful computers and other electronic devices we see today.

Microelectronics and nanoelectronics

 
Microprocessor

Microelectronics engineering deals with the design and microfabrication of very small electronic circuit components for use in an integrated circuit or sometimes for use on their own as a general electronic component.[77] The most common microelectronic components are semiconductor transistors, although all main electronic components (resistors, capacitors etc.) can be created at a microscopic level.

Nanoelectronics is the further scaling of devices down to nanometer levels. Modern devices are already in the nanometer regime, with below 100 nm processing having been standard since around 2002.[78]

Microelectronic components are created by chemically fabricating wafers of semiconductors such as silicon (at higher frequencies, compound semiconductors like gallium arsenide and indium phosphide) to obtain the desired transport of electronic charge and control of current. The field of microelectronics involves a significant amount of chemistry and material science and requires the electronic engineer working in the field to have a very good working knowledge of the effects of quantum mechanics.[79]

Signal processing

 
A Bayer filter on a CCD requires signal processing to get a red, green, and blue value at each pixel.

Signal processing deals with the analysis and manipulation of signals.[80] Signals can be either analog, in which case the signal varies continuously according to the information, or digital, in which case the signal varies according to a series of discrete values representing the information. For analog signals, signal processing may involve the amplification and filtering of audio signals for audio equipment or the modulation and demodulation of signals for telecommunications. For digital signals, signal processing may involve the compression, error detection and error correction of digitally sampled signals.[81]

Signal Processing is a very mathematically oriented and intensive area forming the core of digital signal processing and it is rapidly expanding with new applications in every field of electrical engineering such as communications, control, radar, audio engineering, broadcast engineering, power electronics, and biomedical engineering as many already existing analog systems are replaced with their digital counterparts. Analog signal processing is still important in the design of many control systems.

DSP processor ICs are found in many types of modern electronic devices, such as digital television sets,[82] radios, Hi-Fi audio equipment, mobile phones, multimedia players, camcorders and digital cameras, automobile control systems, noise cancelling headphones, digital spectrum analyzers, missile guidance systems, radar systems, and telematics systems. In such products, DSP may be responsible for noise reduction, speech recognition or synthesis, encoding or decoding digital media, wirelessly transmitting or receiving data, triangulating position using GPS, and other kinds of image processing, video processing, audio processing, and speech processing.[83]

Telecommunications

 
Satellite dishes are a crucial component in the analysis of satellite information.

Telecommunications engineering focuses on the transmission of information across a communication channel such as a coax cable, optical fiber or free space.[84] Transmissions across free space require information to be encoded in a carrier signal to shift the information to a carrier frequency suitable for transmission; this is known as modulation. Popular analog modulation techniques include amplitude modulation and frequency modulation.[85] The choice of modulation affects the cost and performance of a system and these two factors must be balanced carefully by the engineer.

Once the transmission characteristics of a system are determined, telecommunication engineers design the transmitters and receivers needed for such systems. These two are sometimes combined to form a two-way communication device known as a transceiver. A key consideration in the design of transmitters is their power consumption as this is closely related to their signal strength.[86][87] Typically, if the power of the transmitted signal is insufficient once the signal arrives at the receiver's antenna(s), the information contained in the signal will be corrupted by noise.

Instrumentation

 
Flight instruments provide pilots with the tools to control aircraft analytically.

Instrumentation engineering deals with the design of devices to measure physical quantities such as pressure, flow, and temperature.[88] The design of such instruments requires a good understanding of physics that often extends beyond electromagnetic theory. For example, flight instruments measure variables such as wind speed and altitude to enable pilots the control of aircraft analytically. Similarly, thermocouples use the Peltier-Seebeck effect to measure the temperature difference between two points.[89]

Often instrumentation is not used by itself, but instead as the sensors of larger electrical systems. For example, a thermocouple might be used to help ensure a furnace's temperature remains constant.[90] For this reason, instrumentation engineering is often viewed as the counterpart of control.

Computers

 
Supercomputers are used in fields as diverse as computational biology and geographic information systems.

Computer engineering deals with the design of computers and computer systems. This may involve the design of new hardware, the design of PDAs, tablets, and supercomputers, or the use of computers to control an industrial plant.[91] Computer engineers may also work on a system's software. However, the design of complex software systems is often the domain of software engineering, which is usually considered a separate discipline.[92] Desktop computers represent a tiny fraction of the devices a computer engineer might work on, as computer-like architectures are now found in a range of devices including video game consoles and DVD players.

Related disciplines

 
The Bird VIP Infant ventilator

Mechatronics is an engineering discipline which deals with the convergence of electrical and mechanical systems. Such combined systems are known as electromechanical systems and have widespread adoption. Examples include automated manufacturing systems,[93] heating, ventilation and air-conditioning systems,[94] and various subsystems of aircraft and automobiles. [95]Electronic systems design is the subject within electrical engineering that deals with the multi-disciplinary design issues of complex electrical and mechanical systems.[96]

The term mechatronics is typically used to refer to macroscopic systems but futurists have predicted the emergence of very small electromechanical devices. Already, such small devices, known as Microelectromechanical systems (MEMS), are used in automobiles to tell airbags when to deploy,[97] in digital projectors to create sharper images, and in inkjet printers to create nozzles for high definition printing. In the future it is hoped the devices will help build tiny implantable medical devices and improve optical communication.[98]

Biomedical engineering is another related discipline, concerned with the design of medical equipment. This includes fixed equipment such as ventilators, MRI scanners,[99] and electrocardiograph monitors as well as mobile equipment such as cochlear implants, artificial pacemakers, and artificial hearts.

Aerospace engineering and robotics an example is the most recent electric propulsion and ion propulsion.

Education

 
Oscilloscope

Electrical engineers typically possess an academic degree with a major in electrical engineering, electronics engineering, electrical engineering technology,[100] or electrical and electronic engineering.[101][102] The same fundamental principles are taught in all programs, though emphasis may vary according to title. The length of study for such a degree is usually four or five years and the completed degree may be designated as a Bachelor of Science in Electrical/Electronics Engineering Technology, Bachelor of Engineering, Bachelor of Science, Bachelor of Technology, or Bachelor of Applied Science, depending on the university. The bachelor's degree generally includes units covering physics, mathematics, computer science, project management, and a variety of topics in electrical engineering.[103] Initially such topics cover most, if not all, of the subdisciplines of electrical engineering. At some schools, the students can then choose to emphasize one or more subdisciplines towards the end of their courses of study.

 
An example circuit diagram, which is useful in circuit design and troubleshooting.

At many schools, electronic engineering is included as part of an electrical award, sometimes explicitly, such as a Bachelor of Engineering (Electrical and Electronic), but in others, electrical and electronic engineering are both considered to be sufficiently broad and complex that separate degrees are offered.[104]

Some electrical engineers choose to study for a postgraduate degree such as a Master of Engineering/Master of Science (MEng/MSc), a Master of Engineering Management, a Doctor of Philosophy (PhD) in Engineering, an Engineering Doctorate (Eng.D.), or an Engineer's degree. The master's and engineer's degrees may consist of either research, coursework or a mixture of the two. The Doctor of Philosophy and Engineering Doctorate degrees consist of a significant research component and are often viewed as the entry point to academia. In the United Kingdom and some other European countries, Master of Engineering is often considered to be an undergraduate degree of slightly longer duration than the Bachelor of Engineering rather than a standalone postgraduate degree.[105]

Professional practice

 
Belgian electrical engineers inspecting the rotor of a 40,000 kilowatt turbine of the General Electric Company in New York City

In most countries, a bachelor's degree in engineering represents the first step towards professional certification and the degree program itself is certified by a professional body.[106] After completing a certified degree program the engineer must satisfy a range of requirements (including work experience requirements) before being certified. Once certified the engineer is designated the title of Professional Engineer (in the United States, Canada and South Africa), Chartered Engineer or Incorporated Engineer (in India, Pakistan, the United Kingdom, Ireland and Zimbabwe), Chartered Professional Engineer (in Australia and New Zealand) or European Engineer (in much of the European Union).

 
The IEEE corporate office is on the 17th floor of 3 Park Avenue in New York City

The advantages of licensure vary depending upon location. For example, in the United States and Canada "only a licensed engineer may seal engineering work for public and private clients".[107] This requirement is enforced by state and provincial legislation such as Quebec's Engineers Act.[108] In other countries, no such legislation exists. Practically all certifying bodies maintain a code of ethics that they expect all members to abide by or risk expulsion.[109] In this way these organizations play an important role in maintaining ethical standards for the profession. Even in jurisdictions where certification has little or no legal bearing on work, engineers are subject to contract law. In cases where an engineer's work fails he or she may be subject to the tort of negligence and, in extreme cases, the charge of criminal negligence. An engineer's work must also comply with numerous other rules and regulations, such as building codes and legislation pertaining to environmental law.

Professional bodies of note for electrical engineers include the Institute of Electrical and Electronics Engineers (IEEE) and the Institution of Engineering and Technology (IET). The IEEE claims to produce 30% of the world's literature in electrical engineering, has over 360,000 members worldwide and holds over 3,000 conferences annually.[110] The IET publishes 21 journals, has a worldwide membership of over 150,000, and claims to be the largest professional engineering society in Europe.[111][112] Obsolescence of technical skills is a serious concern for electrical engineers. Membership and participation in technical societies, regular reviews of periodicals in the field and a habit of continued learning are therefore essential to maintaining proficiency. An MIET(Member of the Institution of Engineering and Technology) is recognised in Europe as an Electrical and computer (technology) engineer.[113]

In Australia, Canada, and the United States electrical engineers make up around 0.25% of the labor force.[Ն 2]

Tools and work

From the Global Positioning System to electric power generation, electrical engineers have contributed to the development of a wide range of technologies. They design, develop, test, and supervise the deployment of electrical systems and electronic devices. For example, they may work on the design of telecommunication systems, the operation of electric power stations, the lighting and wiring of buildings, the design of household appliances, or the electrical control of industrial machinery.[117]

 
Satellite communications is typical of what electrical engineers work on.

Fundamental to the discipline are the sciences of physics and mathematics as these help to obtain both a qualitative and quantitative description of how such systems will work. Today most engineering work involves the use of computers and it is commonplace to use computer-aided design programs when designing electrical systems. Nevertheless, the ability to sketch ideas is still invaluable for quickly communicating with others.

 
The Shadow robot hand system

Although most electrical engineers will understand basic circuit theory (that is the interactions of elements such as resistors, capacitors, diodes, transistors, and inductors in a circuit), the theories employed by engineers generally depend upon the work they do. For example, quantum mechanics and solid state physics might be relevant to an engineer working on VLSI (the design of integrated circuits), but are largely irrelevant to engineers working with macroscopic electrical systems. Even circuit theory may not be relevant to a person designing telecommunication systems that use off-the-shelf components. Perhaps the most important technical skills for electrical engineers are reflected in university programs, which emphasize strong numerical skills, computer literacy, and the ability to understand the technical language and concepts that relate to electrical engineering.[118]

 
A laser bouncing down an acrylic rod, illustrating the total internal reflection of light in a multi-mode optical fiber.

A wide range of instrumentation is used by electrical engineers. For simple control circuits and alarms, a basic multimeter measuring voltage, current, and resistance may suffice. Where time-varying signals need to be studied, the oscilloscope is also an ubiquitous instrument. In RF engineering and high frequency telecommunications, spectrum analyzers and network analyzers are used. In some disciplines, safety can be a particular concern with instrumentation. For instance, medical electronics designers must take into account that much lower voltages than normal can be dangerous when electrodes are directly in contact with internal body fluids.[119] Power transmission engineering also has great safety concerns due to the high voltages used; although voltmeters may in principle be similar to their low voltage equivalents, safety and calibration issues make them very different.[120] Many disciplines of electrical engineering use tests specific to their discipline. Audio electronics engineers use audio test sets consisting of a signal generator and a meter, principally to measure level but also other parameters such as harmonic distortion and noise. Likewise, information technology have their own test sets, often specific to a particular data format, and the same is true of television broadcasting.

 
Radome at the Misawa Air Base Misawa Security Operations Center, Misawa, Japan

For many engineers, technical work accounts for only a fraction of the work they do. A lot of time may also be spent on tasks such as discussing proposals with clients, preparing budgets and determining project schedules.[121] Many senior engineers manage a team of technicians or other engineers and for this reason project management skills are important. Most engineering projects involve some form of documentation and strong written communication skills are therefore very important.

The workplaces of engineers are just as varied as the types of work they do. Electrical engineers may be found in the pristine lab environment of a fabrication plant, on board a Naval ship, the offices of a consulting firm or on site at a mine. During their working life, electrical engineers may find themselves supervising a wide range of individuals including scientists, electricians, computer programmers, and other engineers.[122]

Electrical engineering has an intimate relationship with the physical sciences. For instance, the physicist Lord Kelvin played a major role in the engineering of the first transatlantic telegraph cable.[123] Conversely, the engineer Oliver Heaviside produced major work on the mathematics of transmission on telegraph cables.[124] Electrical engineers are often required on major science projects. For instance, large particle accelerators such as CERN need electrical engineers to deal with many aspects of the project including the power distribution, the instrumentation, and the manufacture and installation of the superconducting electromagnets.[125][126]

See also

Notes

References

  1. Martinsen, Grimnes, էջ 411
  2. Kirby, Richard S. (1990), Engineering in History, Courier Dover Publications, էջեր 331–33, ISBN 978-0-486-26412-7
  3. Lambourne, 2010, էջ 11
  4. «Francesc Salvà i Campillo : Biography». ethw.org. 2016-01-25. Վերցված է 2019-03-25-ին.
  5. Ronalds, B.F. (2016). Sir Francis Ronalds: Father of the Electric Telegraph. London: Imperial College Press. ISBN 978-1-78326-917-4.
  6. Ronalds, B.F. (2016). «Sir Francis Ronalds and the Electric Telegraph». Int. J. For the History of Engineering & Technology. 86: 42–55. doi:10.1080/17581206.2015.1119481. S2CID 113256632.
  7. Ronalds, B.F. (July 2016). «Francis Ronalds (1788-1873): The First Electrical Engineer?». Proceedings of the IEEE. 104 (7): 1489–1498. doi:10.1109/JPROC.2016.2571358. S2CID 20662894.
  8. Rosenberg, 2008, էջ 9
  9. Tunbridge, 1992
  10. Darmstadt, Technische Universität. «Historie». Technische Universität Darmstadt (անգլերեն). Վերցված է 2019-10-12-ին.
  11. Wildes, Lindgren, էջ 19
  12. «History – School of Electrical and Computer Engineering – Cornell Engineering».
  13. https://www.engineering.cornell.edu/about/upload/Cornell-Engineering-history.pdf
  14. «Andrew Dickson White | Office of the President». president.cornell.edu.
  15. The Electrical Engineer. 1911. էջ 54.
  16. «Department History – Electrical & Computer Engineering». Արխիվացված է օրիգինալից 17 November 2015-ին. Վերցված է 5 November 2015-ին.
  17. Grattan-Guinness, I. (1 January 2003). Companion Encyclopedia of the History and Philosophy of the Mathematical Sciences. JHU Press. ISBN 9780801873973 – via Google Books.
  18. Suzuki, Jeff (27 August 2009). Mathematics in Historical Context. MAA. ISBN 9780883855706 – via Google Books.
  19. Severs, Leise, էջ 145
  20. Marconi's biography at Nobelprize.org retrieved 21 June 2008.
  21. «Milestones: First Millimeter-wave Communication Experiments by J.C. Bose, 1894-96». List of IEEE milestones. Institute of Electrical and Electronics Engineers. Վերցված է 1 October 2019-ին.
  22. Emerson, D. T. (1997). «The work of Jagadis Chandra Bose: 100 years of MM-wave research». IEEE Transactions on Microwave Theory and Research. 45 (12): 2267–2273. Bibcode:1997imsd.conf..553E. CiteSeerX 10.1.1.39.8748. doi:10.1109/MWSYM.1997.602853. ISBN 9780986488511. S2CID 9039614. reprinted in Igor Grigorov, Ed., Antentop, Vol. 2, No.3, pp. 87–96.
  23. «Timeline». The Silicon Engine. Computer History Museum. Վերցված է 22 August 2019-ին.
  24. «1901: Semiconductor Rectifiers Patented as "Cat's Whisker" Detectors». The Silicon Engine. Computer History Museum. Վերցված է 23 August 2019-ին.
  25. Abramson, 1955, էջ 22
  26. Huurdeman, 2003, էջ 226
  27. «Albert W. Hull (1880–1966)». IEEE History Center. Արխիվացված է օրիգինալից 2 June 2002-ին. Վերցված է 22 January 2006-ին.
  28. «Who Invented Microwaves?». Վերցված է 22 January 2006-ին.
  29. «Early Radar History». Peneley Radar Archives. Վերցված է 22 January 2006-ին.
  30. Rojas, Raúl (2002). «The history of Konrad Zuse's early computing machines». In Rojas, Raúl; Hashagen, Ulf (eds.). The First Computers—History and Architectures History of Computing. MIT Press. էջ 237. ISBN 978-0-262-68137-7.
  31. Sale, Anthony E. (2002). «The Colossus of Bletchley Park». In Rojas, Raúl; Hashagen, Ulf (eds.). The First Computers—History and Architectures History of Computing. MIT Press. էջեր 354–355. ISBN 978-0-262-68137-7.
  32. «The ENIAC Museum Online». Վերցված է 18 January 2006-ին.
  33. «1947: Invention of the Point-Contact Transistor». Computer History Museum. Վերցված է 10 August 2019-ին.
  34. «1948: Conception of the Junction Transistor». The Silicon Engine. Computer History Museum. Վերցված է 8 October 2019-ին.
  35. 35,0 35,1 35,2 Moskowitz, Sanford L. (2016). Advanced Materials Innovation: Managing Global Technology in the 21st century. John Wiley & Sons. էջ 168. ISBN 9780470508923.
  36. «Electronics Timeline». Greatest Engineering Achievements of the Twentieth Century. Վերցված է 18 January 2006-ին.
  37. Lojek, Bo (2007). History of Semiconductor Engineering. Springer Science & Business Media. էջեր 120 & 321–323. ISBN 9783540342588.
  38. Bassett, Ross Knox (2007). To the Digital Age: Research Labs, Start-up Companies, and the Rise of MOS Technology. Johns Hopkins University Press. էջ 46. ISBN 9780801886393.
  39. Sah, Chih-Tang (October 1988). «Evolution of the MOS transistor-from conception to VLSI» (PDF). Proceedings of the IEEE. 76 (10): 1280–1326 (1290). Bibcode:1988IEEEP..76.1280S. doi:10.1109/5.16328. ISSN 0018-9219. «Those of us active in silicon material and device research during 1956–1960 considered this successful effort by the Bell Labs group led by Atalla to stabilize the silicon surface the most important and significant technology advance, which blazed the trail that led to silicon integrated circuit technology developments in the second phase and volume production in the third phase.»
  40. Saxena, Arjun N. (2009). Invention of Integrated Circuits: Untold Important Facts. World Scientific. էջ 140. ISBN 9789812814456.
  41. «1960 - Metal Oxide Semiconductor (MOS) Transistor Demonstrated». The Silicon Engine. Computer History Museum.
  42. 42,0 42,1 42,2 «Who Invented the Transistor?». Computer History Museum. 4 December 2013. Վերցված է 20 July 2019-ին.
  43. 43,0 43,1 43,2 «Triumph of the MOS Transistor». YouTube. Computer History Museum. 6 August 2010. Վերցված է 21 July 2019-ին.
  44. Chan, Yi-Jen (1992). Studies of InAIAs/InGaAs and GaInP/GaAs heterostructure FET's for high speed applications. University of Michigan. էջ 1. «The Si MOSFET has revolutionized the electronics industry and as a result impacts our daily lives in almost every conceivable way.»
  45. Grant, Duncan Andrew; Gowar, John (1989). Power MOSFETS: theory and applications. Wiley. էջ 1. ISBN 9780471828679. «The metal-oxide-semiconductor field-effect transistor (MOSFET) is the most commonly used active device in the very large-scale integration of digital integrated circuits (VLSI). During the 1970s these components revolutionized electronic signal processing, control systems and computers.»
  46. Golio, Mike; Golio, Janet (2018). RF and Microwave Passive and Active Technologies. CRC Press. էջեր 18–2. ISBN 9781420006728.
  47. «13 Sextillion & Counting: The Long & Winding Road to the Most Frequently Manufactured Human Artifact in History». Computer History Museum. 2 April 2018. Վերցված է 28 July 2019-ին.
  48. 48,0 48,1 Daniels, Lee A. (28 May 1992). «Dr. Dawon Kahng, 61, Inventor in Field of Solid-State Electronics». The New York Times. Վերցված է 1 April 2017-ին.
  49. 49,0 49,1 Colinge, Jean-Pierre; Greer, James C. (2016). Nanowire Transistors: Physics of Devices and Materials in One Dimension. Cambridge University Press. էջ 2. ISBN 9781107052406.
  50. Williams, J. B. (2017). The Electronics Revolution: Inventing the Future. Springer. էջ 75. ISBN 9783319490885. «Though these devices were not of great interest at the time, it was to be these Metal Oxide Semiconductor MOS devices that were going to have enormous impact in the future»
  51. Zimbovskaya, Natalya A. (2013). Transport Properties of Molecular Junctions. Springer. էջ 231. ISBN 9781461480112.
  52. Raymer, Michael G. (2009). The Silicon Web: Physics for the Internet Age. CRC Press. էջ 365. ISBN 9781439803127.
  53. Wong, Kit Po (2009). Electrical Engineering - Volume II. EOLSS Publications. էջ 7. ISBN 9781905839780.
  54. Kubozono, Yoshihiro; He, Xuexia; Hamao, Shino; Uesugi, Eri; Shimo, Yuma; Mikami, Takahiro; Goto, Hidenori; Kambe, Takashi (2015). «Application of Organic Semiconductors toward Transistors». Nanodevices for Photonics and Electronics: Advances and Applications. CRC Press. էջ 355. ISBN 9789814613750.
  55. Cerofolini, Gianfranco (2009). Nanoscale Devices: Fabrication, Functionalization, and Accessibility from the Macroscopic World. Springer Science & Business Media. էջ 9. ISBN 9783540927327.
  56. Thompson, S. E.; Chau, R. S.; Ghani, T.; Mistry, K.; Tyagi, S.; Bohr, M. T. (2005). «In search of "Forever," continued transistor scaling one new material at a time». IEEE Transactions on Semiconductor Manufacturing. 18 (1): 26–36. doi:10.1109/TSM.2004.841816. ISSN 0894-6507. S2CID 25283342. «In the field of electronics, the planar Si metal–oxide–semiconductor field-effect transistor (MOSFET) is perhaps the most important invention.»
  57. Bassett, Ross Knox (2007). To the Digital Age: Research Labs, Start-up Companies, and the Rise of MOS Technology. Johns Hopkins University Press. էջեր 22–25. ISBN 9780801886393.
  58. «Tortoise of Transistors Wins the Race - CHM Revolution». Computer History Museum. Վերցված է 22 July 2019-ին.
  59. Franco, Jacopo; Kaczer, Ben; Groeseneken, Guido (2013). Reliability of High Mobility SiGe Channel MOSFETs for Future CMOS Applications. Springer Science & Business Media. էջեր 1–2. ISBN 9789400776630.
  60. «1968: Silicon Gate Technology Developed for ICs». Computer History Museum. Վերցված է 22 July 2019-ին.
  61. McCluskey, Matthew D.; Haller, Eugene E. (2012). Dopants and Defects in Semiconductors. CRC Press. էջ 3. ISBN 9781439831533.
  62. Feldman, Leonard C. (2001). «Introduction». Fundamental Aspects of Silicon Oxidation. Springer Science & Business Media. էջեր 1–11. ISBN 9783540416821.
  63. Interplanetary Monitoring Platform (PDF). NASA. 29 August 1989. էջեր 1, 11, 134. Վերցված է 12 August 2019-ին.
  64. White, H. D.; Lokerson, D. C. (1971). «The Evolution of IMP Spacecraft Mosfet Data Systems». IEEE Transactions on Nuclear Science. 18 (1): 233–236. doi:10.1109/TNS.1971.4325871. ISSN 0018-9499.
  65. «Apollo Guidance Computer and the First Silicon Chips». National Air and Space Museum. Smithsonian Institution. 14 October 2015. Վերցված է 1 September 2019-ին.
  66. 66,0 66,1 66,2 «1971: Microprocessor Integrates CPU Function onto a Single Chip». Computer History Museum. Վերցված է 22 July 2019-ին.
  67. 67,0 67,1 67,2 Federico Faggin, The Making of the First Microprocessor, IEEE Solid-State Circuits Magazine, Winter 2009, IEEE Xplore
  68. Nigel Tout. «The Busicom 141-PF calculator and the Intel 4004 microprocessor». Վերցված է 15 November 2009-ին.
  69. Aspray, William (1994-05-25). «Oral-History: Tadashi Sasaki». Interview #211 for the Center for the History of Electrical Engineering. The Institute of Electrical and Electronics Engineers, Inc. Վերցված է 2013-01-02-ին.
  70. Grigsby, 2012
  71. 71,0 71,1 71,2 Engineering: Issues, Challenges and Opportunities for Development. UNESCO. 2010. էջեր 127–8. ISBN 978-92-3-104156-3.
  72. Bissell, 1996, էջ 17
  73. McDavid, Echaore-McDavid, էջ 95
  74. Fairman, 1998, էջ 119
  75. Thompson, 2006, էջ 4
  76. Merhari, 2009, էջ 233
  77. Bhushan, 1997, էջ 581
  78. Mook, 2008, էջ 149
  79. Sullivan, 2012
  80. Tuzlukov, 2010, էջ 20
  81. Manolakis, Ingle, էջ 17
  82. Bayoumi, Swartzlander, էջ 25
  83. Khanna, 2009, էջ 297
  84. Tobin, 2007, էջ 15
  85. Chandrasekhar, 2006, էջ 21
  86. Smith, 2007, էջ 19
  87. Zhang, Hu, էջ 448
  88. Grant, Bixley, էջ 159
  89. Fredlund, Rahardjo, էջ 346
  90. Manual on the Use of Thermocouples in Temperature Measurement. ASTM International. 1 January 1993. էջ 154. ISBN 978-0-8031-1466-1.
  91. Obaidat, Denko, էջ 9
  92. Jalote, 2006, էջ 22
  93. Mahalik, 2003, էջ 569
  94. Leondes, 2000, էջ 199
  95. Shetty, Kolk, էջ 36
  96. J. Lienig; H. Bruemmer (2017). Fundamentals of Electronic Systems Design. Springer International Publishing. էջ 1. doi:10.1007/978-3-319-55840-0. ISBN 978-3-319-55839-4.
  97. Maluf, Williams, էջ 3
  98. Iga, Kokubun, էջ 137
  99. Dodds, Kumar, էջ 274
  100. «Electrical and Electronic Engineer». Occupational Outlook Handbook, 2012-13 Edition. Bureau of Labor Statistics, U.S. Department of Labor. Վերցված է 15 November 2014-ին.
  101. Chaturvedi, 1997, էջ 253
  102. «What is the difference between electrical and electronic engineering?». FAQs – Studying Electrical Engineering. Վերցված է 20 March 2012-ին.
  103. Computerworld. IDG Enterprise. 25 August 1986. էջ 97.
  104. «Electrical and Electronic Engineering». Վերցված է 8 December 2011-ին.
  105. Various including graduate degree requirements at MIT Արխիվացված 16 Հունվար 2006 Wayback Machine, study guide at UWA, the curriculum at Queen's and unit tables at Aberdeen Արխիվացված 22 Օգոստոս 2006 Wayback Machine
  106. Occupational Outlook Handbook, 2008–2009. U S Department of Labor, Jist Works. 1 March 2008. էջ 148. ISBN 978-1-59357-513-7.
  107. «Why Should You Get Licensed?». National Society of Professional Engineers. Արխիվացված է օրիգինալից 4 June 2005-ին. Վերցված է 11 July 2005-ին.
  108. «Engineers Act». Quebec Statutes and Regulations (CanLII). Վերցված է 24 July 2005-ին.
  109. «Codes of Ethics and Conduct». Online Ethics Center. Վերցված է 24 July 2005-ին.
  110. «About the IEEE». IEEE. Վերցված է 11 July 2005-ին.
  111. «About the IET». The IET. Վերցված է 11 July 2005-ին.
  112. «Journal and Magazines». The IET. Վերցված է 11 July 2005-ին.
  113. «Electrical and Electronics Engineers, except Computer». Occupational Outlook Handbook. Արխիվացված է օրիգինալից 13 July 2005-ին. Վերցված է 16 July 2005-ին. (see here regarding copyright)
  114. «Electrical Engineers». www.bls.gov. Վերցված է 2015-11-30-ին.
  115. sector=Government, corporateName=Department of Economic Development, Jobs, Transport and Resources – State Government of Victoria. «Electrical Engineer Career Information for Migrants | Victoria, Australia». www.liveinvictoria.vic.gov.au. Վերցված է 2015-11-30-ին.{{cite web}}: CS1 սպաս․ բազմաթիվ անուններ: authors list (link)
  116. «Electrical Engineers». Bureau of Labor Statistics. Վերցված է 13 March 2009-ին. See also: «Work Experience of the Population in 2006». Bureau of Labor Statistics. Վերցված է 20 June 2008-ին. and «Electrical and Electronics Engineers». Australian Careers. Վերցված է 13 March 2009-ին. and «Electrical and Electronics Engineers». Canadian jobs service. Արխիվացված է օրիգինալից 6 March 2009-ին. Վերցված է 13 March 2009-ին.
  117. «Electrical and Electronics Engineers, except Computer». Occupational Outlook Handbook. Արխիվացված է օրիգինալից 13 July 2005-ին. Վերցված է 16 July 2005-ին. (see )
  118. Taylor, 2008, էջ 241
  119. Leitgeb, 2010, էջ 122
  120. Naidu & Kamaraju 2009, էջ. 210
  121. Trevelyan, James; (2005). What Do Engineers Really Do?. University of Western Australia. (seminar with slides)
  122. McDavid, Echaore-McDavid, էջ 87
  123. Huurdeman, pp. 95–96
  124. Huurdeman, p. 90
  125. Schmidt, p. 218
  126. Martini, p. 179
Bibliography

Further reading

Կաղապար:Library resources box

External links

Կաղապար:Sister project links

Կաղապար:Engineering fields Կաղապար:Glossaries of science and engineering
Քաղվածելու սխալ՝ <ref> tags exist for a group named "Ն", but no corresponding <references group="Ն"/> tag was found