«Կամենսկ Ուրալսկի»–ի խմբագրումների տարբերություն

Առանց խմբագրման ամփոփման
 
{{Տեղեկաքարտ Բնակավայր}}
'''Կամենսկ Ուրալսկի''' ({{lang-ru|Ка́менск-Ура́льский}}), քաղաք [[Սվերդլովսկի մարզ|Սվերդլովսկի մարզում]], համայնքայինՀարավային վարչական շրջանի կենտրոնն է։ Համայնքային կազմավորումներ Կամենսկ Ուրալսկի քաղաքի և Կամենսկի քաղաքային օկրուգիշրջանի վարչական կենտրոնն էէց մտնելու՝ թեև չի (վերջինիմտնում կազմումվերջինիս առանցկազմի մտնելու)մեջ<ref>{{Cite web|url=http://docs.cntd.ru/document/446461469|title=О ВНЕСЕНИИ ИЗМЕНЕНИЙ В ЗАКОН СВЕРДЛОВСКОЙ ОБЛАСТИ "О ГРАНИЦАХ МУНИЦИПАЛЬНЫХ ОБРАЗОВАНИЙ, РАСПОЛОЖЕННЫХ НА ТЕРРИТОРИИ СВЕРДЛОВСКОЙ ОБЛАСТИ" И ЗАКОН СВЕРДЛОВСКОЙ ОБЛАСТИ "О ВНЕСЕНИИ ИЗМЕНЕНИЙ В ЗАКОН СВЕРДЛОВСКОЙ ОБЛАСТИ "О ГРАНИЦАХ МУНИЦИПАЛЬНЫХ ОБРАЗОВАНИЙ, РАСПОЛОЖЕННЫХ НА ТЕРРИТОРИИ СВЕРДЛОВСКОЙ ОБЛАСТИ", Закон Свердловской области от 29 июня 2017 года №69-ОЗ|publisher=docs.cntd.ru|accessdate=2020-01-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190902144004/http://docs.cntd.ru/document/446461469|archivedate=2019-09-02|deadlink=no}}</ref>:
 
[[Միջին Ուրալ|Միջին Ուրալի]] խոշոր արդյունաբերական և մշակութային կենտրոն<ref>{{cite web|url=http://marselina.ru/publications/840/|title=Каменск-Уральский // Елена Хатунцева|accessdate=2016-02-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160701203203/http://marselina.ru/publications/840/|archivedate=2016-07-01|deadlink=no}}</ref> ։
Սվերդլովսկի մարզում բնակչության թվաքանակով և տնտեսական ներուժով երրորդ քաղաքն է<ref>Russian Federal State Statistics Service (2011). "[https://rosstat.gov.ru/free_doc/new_site/perepis2010/croc/perepis_itogi1612.htm Всероссийская перепись населения 2010 года. Том 1]" [2010 All-Russian Population Census, vol. 1]. Всероссийская перепись населения 2010 года [2010 All-Russia Population Census] (in Russian). [https://en.wikipedia.org/wiki/Federal_State_Statistics_Service_(Russia) Federal State Statistics Service.]</ref><ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Federal_State_Statistics_Service_(Russia) Russian Federal State Statistics Service] (May 21, 2004). "[http://www.perepis2002.ru/ct/doc/1_TOM_01_04.xls Численность населения России, субъектов Российской Федерации в составе федеральных округов, районов, городских поселений, сельских населённых пунктов – районных центров и сельских населённых пунктов с населением 3 тысячи и более человек]" [Population of Russia, Its Federal Districts, Federal Subjects, Districts, Urban Localities, Rural Localities—Administrative Centers, and Rural Localities with Population of Over 3,000] (XLS). Всероссийская перепись населения 2002 года [All-Russia Population Census of 2002] (in Russian).</ref><ref>[http://www.demoscope.ru/weekly/ssp/rus89_reg.php Всесоюзная перепись населения 1989 г. Численность наличного населения союзных и автономных республик, автономных областей и округов, краёв, областей, районов, городских поселений и сёл-райцентров]" [All Union Population Census of 1989: Present Population of Union and Autonomous Republics, Autonomous Oblasts and Okrugs, Krais, Oblasts, Districts, Urban Settlements, and Villages Serving as District Administrative Centers]. Всесоюзная перепись населения 1989 года [All-Union Population Census of 1989] (in Russian). Институт демографии Национального исследовательского университета: Высшая школа экономики [Institute of Demography at the National Research University: Higher School of Economics]. 1989 – via Demoscope Weekly.</ref>: Մտնում է երկրի ամենախոշոր երկաթուղային տրանսպորտային հանգույցների տասնյակի մեջ<ref name=autogenerated3 />։ Այստեղ հատվում են Սերով-Չելյաբինսկ և Եկատերինբուրգ-Կուրգան ավտոճանապարհները, ելք կա դեպի [[Եկատերինբուրգ]]-[[Տյումեն]] ավտոմայրուղի<ref name=autogenerated3>{{cite web|url=http://old.kamensk-uralskiy.ru/about/today/|title=Каменск-Уральский сегодня|accessdate=2016-02-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160229031832/http://old.kamensk-uralskiy.ru/about/today/|archivedate=2016-02-29|deadlink=no}}</ref>։
 
Բնակավայրը հիմնադրվել է ցար [[Ֆյոդոր III Ալեքսեևիչ|Ֆյոդոր Ալեքսեևիչի]] 1682 թվականի փետրվարի 3-ի հրամանով<ref name=":0">{{статья |автор = Зенкова Л.В. |заглавие = Хронология |ответственный = |ссылка = http://old.kamensk-uralskiy.ru/about/yesterday/chronology/pg1/1685/ |место = |издание = Официальный портал Каменск-Уральского |тип = |год = |месяц = |число = |volume = |номер = |страницы = |ISBN = |archiveurl = https://web.archive.org/web/20161223201155/http://old.kamensk-uralskiy.ru/about/yesterday/chronology/pg1/1685/ |archivedate = 2016-12-23 }}</ref><ref name=":1">{{статья|автор = |заглавие = Каменск-Уральский | ответственный = Гл. ред. О.Ю. Шмидт |ссылка= |место=М. |издание=Большая советская энциклопедия |издательство=Советская энциклопедия |тип = |год =1937 |месяц = |число = |том =31.Камбоджа — Кауфмана |номер= |страницы = | ISBN=}}</ref><ref name=autogenerated4>{{ВТ-ЭСБЕ|Железенка}}</ref><ref name=":2">{{статья |автор = В.И. Ермаков |заглавие = Сколько лет Каменску |ответственный = |ссылка = http://history-kamensk.ru/history/19-skolko-let-kamensku.html |место = |издание = |издательство = |тип = |год = 07.04.2015 |месяц = |число = |том = |номер = |страницы = |ISBN = |archiveurl = https://web.archive.org/web/20161223133554/http://history-kamensk.ru/history/19-skolko-let-kamensku.html |archivedate = 2016-12-23}}</ref>: Քաղաքի կարգավիճակը պաշտոնապես շնորհվել է 1940 թվականին<ref name="autogenerated3"/>։
 
Ռուսաստանի Դաշնության կառավարության «Մեծ քաղաքների ցանկի հաստատման մասին» 29.07.2014 № 1398-ո (խմբ. 24.11.2015), ընդգրկվել է Ռուսաստանի Դաշնության առավել բարդ սոցիալ-տնտեսական իրավիճակով մեծ քաղաքների ցանկում<ref>{{Cite web |url=http://government.ru/media/files/41d4f68fb74d798eae71.pdf |title=Распоряжение Правительства РФ от 29.07.2014 N 1398-р «Об утверждении перечня моногородов» |accessdate=2016-02-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160615102156/http://government.ru/media/files/41d4f68fb74d798eae71.pdf |archivedate=2016-06-15 |deadlink=no }}</ref>:
 
=== Աշխարհագրական դիրք ===
Քաղաքը գտնվում է Արևմտյան Սիբիրի հետ Միջին Ուրալի արևելյան լանջի հարթավայրի սահմանին, Թուրինյան հարթավայրի հարավարևմտյան մասում<ref>[http://kraeved.biblio-irbit.ru/ekologiya-irbita/relef-irbita/ Рельеф « Краеведение. Библиотечная система город Ирбит<!-- Заголовок добавлен ботом -->]</ref>, Կամենկի և ԻսեթիԻսետի գետերի միաձուլման մոտ, Եկատերինբուրգից 96 կիլոմետր հարավ-արևելք: ԻսեթԻսետ գետը քաղաքը բաժանում է երկու վարչական շրջանի՝ Սինարսկի և Կրասնոգորսկի: Քաղաքի սահմաններում Կամենկա գետը թափվում է ԻսեթիԻսետի մեջ՝ միաձուլման ժամանակ ձևավորելով մի փոքր լճակ: Բացի այդ, Կամենկա գետը հոսանքին հակառակ ձևավորում է քաղաքային Կամենսկի լճակ<ref name=autogenerated1>{{cite web|url=http://old.kamensk-uralskiy.ru/about/today/geography/|title=ГЕОГРАФИЯ Каменска-Уральского|publisher=www.old.kamensk-uralskiy.ru|accessdate=2016-02-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160310064235/http://old.kamensk-uralskiy.ru/about/today/geography/|archivedate=2016-03-10|deadlink=no}}</ref>:
 
Քաղաքի ձգվածությունը հյուսիսից հարավ կազմում է մոտավորապես 27 կմ, արևմուտքից դեպի արևելք՝ 15 կմ: Ներկայումս Կամենսկ Ուրալսկիի տարածքը կազմում է մոտ 142 կմ²: Կամենս-Ուրալսկին գտնվում է ծովի մակարդակից 167մ բարձրության վրա: Տեղանքը թույլ կտրտված հարթավայր է։ Քաղաքում նաև տեղակայված են Վոլկովսկի ջրամբարը, Մազուլյա լիճը, Սիլիկատնոմ գյուղում գտնվող հանքերը<ref name=autogenerated1 />:
 
=== Կլիմա ===
Տարածքի կլիման չափավոր մայրցամաքային է: Ձմռանը հիմնականում մեծ ազդեցություն է թողնում սիբիրյան անտիցիկլոնը՝ պայմանավորելով կայուն ցրտաշունչ եղանակ: Հյուսիսից նկատվում են սառը օդային զանգվածների և հարավից՝ տաք օդային զանգվածների հաճախակի ներխուժում, որոնց հետ կապված են եղանակային փոփոխությունները: Ամռանը ցուրտ եղանակ հաճախ բերում են Բարենցևի[[Բարենցի ծով|Բարենցի]] և Կարսի[[Կարայի ծով|Կարայի ծովերի]] օդային զանգվածները<ref name=pogoda1>{{cite web|url=http://ru.climate-data.org/location/1834/|title=Погода Каменска-Уральского ''([[классификация климатов Кёппена]])''|publisher=climate-data.org|accessdate=2016-06-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160324093609/http://ru.climate-data.org/location/1834/|archivedate=2016-03-24|deadlink=no}}</ref>։
 
Բազմամյա միջին տարեկան ջերմաստիճանը կազմում է +2,4 °C,ամենաշոգ ամսվա միջին ջերմաստիճանը (հուլիս) +19,3 °C է, և ամենացուրտ ամսվանը (հունվարի)՝ -13,5 °C: Գերակշռող քամիները՝ հյուսիսարևմտյան, արևմտյան և հարավարևմտյան<ref>{{cite web|url=http://www.meteo-tv.ru/rossiya/sverdlovskaya-obl/kamensk-ural/weather/climate/|title=Климат Каменска-Уральского|publisher=meteo-tv.ru|accessdate=2016-06-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160701101504/http://www.meteo-tv.ru/rossiya/sverdlovskaya-obl/kamensk-ural/weather/climate/|archivedate=2016-07-01|deadlink=no}}</ref><ref name="pogoda1" />:
 
=== Ջրագրություն ===
Հյուսիս-արևմուտքից ամբողջ քաղաքով հոսում է ԻսեթԻսետ գետը։ Կամենկա գետը հոսում է Սինարի շրջանում:
 
Քաղաքից հարավ-արևմուտք ուղղությամբ լճերի շղթա է ձգվում՝ Մեծ և Փոքր Սունգուլ, Չերվյանոե, Շաբլիշ ։ Սրանք տափաստանային ջրամբարներ են ցածր ավազոտ ափերով, որոշ լճեր ունեն աղի ջուր<ref>{{cite web|url=http://ku96.ru/index/ozera_kamenska_uralskogo/0-111|title=Озёра Каменска-Уральского|accessdate=2016-06-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160701053215/http://ku96.ru/index/ozera_kamenska_uralskogo/0-111|archivedate=2016-07-01|deadlink=yes}}</ref>:
Սվերդլովսկի մարզի բնական պաշարների և բնապահպանության նախարարության զեկույցների համաձայն՝ քաղաքում մթնոլորտային օդի աղտոտման բարձր մակարդակ է<ref name="mprso.midural.ru1">{{Cite web|url=https://mprso.midural.ru/article/show/id/1126|title=Государственные доклады — Документы — Главная — Официальный сайт Министерства природных ресурсов и экологии Свердловской области|website=mprso.midural.ru|accessdate=2020-06-10}}</ref>: Մթնոլորտ աղտոտող նյութերի ամենամեծ արտանետումը բաժին է ընկնում ավտոտրանսպորտին (արտանետումների տեսակարար կշիռը կազմում է 40,7%)<ref name="kamensk-uralskiy.ru1">{{cite web|url=https://kamensk-uralskiy.ru/gorodskaja_sreda/jekologija.html|title=Каменск-Уральский - официальный портал города. Экология|lang=ru|accessdate=2018-02-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180225205713/https://kamensk-uralskiy.ru/gorodskaja_sreda/jekologija.html|archivedate=2018-02-25|deadlink=no}}</ref>, ջերմության և էլեկտրաէներգիայի արտադրությանը, սիլիցիումի և կավահողի արտադրությանը<ref name="ecology10">{{cite web|url=http://uraltradeunion.ru/sborniki/stati/tret.html|title=Экологическое состояние Каменска-Уральского|accessdate=2016-06-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160507225638/http://uraltradeunion.ru/sborniki/stati/tret.html|archivedate=2016-05-07|deadlink=no}}</ref>:
 
Քաղաքի գլխավոր գետը՝ ԻսեթըԻսետը, աղտոտված է արդյունաբերական ձեռնարկությունների արտահոսքով, նույնիսկ մինչև Կամենսկ Ուրալսկի: Գետի ջուրը քաղաքի տարածքում պիտանի չէ լողալու համար<ref name=ecology10 />: Գետն ու դրա վտակներն օգտագործում են քաղաքի 13 ձեռնարկություններ։ Աղտոտված կեղտաջրերի արտահոսքի ամենամեծ ծավալներն իրականացնում են «ՍինԹԶ» ՓԲԸ-ն, «ՈՒԱԶ-ՍՈՒԱԼ»-ի մասնաճյուղ «ՍՈՒԱԼ» ԲԸ-ն, «ԿՈՒՄԶ» ԲԲԸ-ն: Արտանետվող նյութերից են՝ նավթամթերքներ, կշռադատված նյութեր, սուլֆատներ, քլորիդներ, ամոնիումի ազոտ, ալյումին, [[երկաթ]], մանգան, պղինձ, [[ֆտոր]], ֆոսֆատներ, կալցիում և այլն: Քաղաքի տարածքում գործում է մաքրման 11 համալիր՝ 59,0 մլն մ³/տարի գումարային նախագծային հզորությամբ<ref name="kamensk-uralskiy.ru1"/><ref name="mprso.midural.ru1"/>։
 
2003 թվականին Կամենսկ Ուրալսկի տարածքում վերցված հողերի 28,2%-ում հայտնաբերվել է ծանր մետաղներով բարձր աղտոտում (այդ թվում՝ Mn, Zn, Ni, Cr, Cu, Cd, Co, Pb)<ref name="ecology2">{{cite web|url=http://www.kamensk-uralskiy.ru/hozjaistvo/ecologia/|title=Каменск-Уральский, экология|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110730060303/http://www.kamensk-uralskiy.ru/hozjaistvo/ecologia/|archivedate=2011-07-30|accessdate=2009|deadlink=yes}}</ref>։ Սակայն, հողի աղտոտման մակարդակը բնութագրվում է որպես թույլատրելի<ref name="ecology2"/>:
 
=== Հիմնական բնակատեղիներ ===
Ապագա քաղաքի տարածքում առաջին մշտական բնակատեղին հայտնվել է այն բանից հետո, երբ Կամենկիի և ԻսեթիիԻսետի ափերին երկաթի հանքաքար է հայտնաբերվել<ref name="kbook1">{{Книга|автор = Жданов С. А. и др. |часть = |заглавие = Каменск-Уральский |оригинал = |ссылка = |ответственный = |издание = второе, дополненное издание |место = Свердловск |издательство = Средне-Уральское книжное издательство |год = 1978 |том = |страницы = |страниц = 160 |серия = |isbn = |тираж =}}</ref><ref name="kbook0">{{Книга|автор = |часть = |заглавие = Каменск-Уральский — город на Исети |оригинал = |ссылка = |ответственный = |издание = |место = Свердловск |издательство = Средне-Уральское книжное издательство |год = 1967 |том = |страницы = |страниц = 128 |серия = |isbn = |тираж =}}</ref>: Հանքաքարը հայտնվել է հենց մակերեսի մոտ, հեշտությամբ ձեռքարդյունահանել են բերել ձեռքի միջոցով։ձեռքով։ Դրանից որոշել է օգտվել Դալմատովի վանքը և գանձարանից խնդրել այդ հողերը, որպես ոչ ոքի կողմից չբռնազավթված և չօգտագործած: 1682 թվականին դուրս է եկել հրամանագիրը, որի համաձայն՝ այդ հողներն անցել են վանքի տիրապետման տակ<ref name="ikar">{{Книга|автор = Буйносова Н. И. и др. |часть = |заглавие = Наследники Икара: Культурно-исторические очерки |оригинал = |ссылка = |ответственный = |издание = |место = Екатеринбург |издательство = ИД «Сократ» |год = 2003 |том = |страницы = |страниц = 416 |серия = |isbn = 5-88664-144-0 |тираж =}}</ref>։ Վանքը Կամենկիի ափերին վերաբնակեցրել է իր գյուղացիների մի մասը՝ այստեղ հիմնելով երկաթեԺելեզենսկոե բնակատեղիբնակատեղին<ref name=autogenerated4 />, և փոքր վառարաններում երկաթ հալեցնելովեն ձուլել սեփական կարիքների համար։
 
1700 թվականին Նարվայի ճակատամարտի արդյունքում, ռուսական բանակը կորցրել է գրեթե ամբողջ հրետանին: Որակյալ երկաթն այն ժամանակ գնվում էր արտասահմանումարտասահմանից, բայց պատերազմն ընդհատելխզել էէր առևտրային կապերը։ Պետրոսը ուշադրություն է դարձրել հարուստ հանքերին, բայց դեռևս ամբողջովին չուսումնասիրված Ուրալին։Ուրալի հանքերին։ Կամենկիի և ԻսեթիիԻսետի ափերով հանքաքարն այնքան լավ է եղել, որ հողերը ետ են վերցվել գանձարան։ 1701 թվականին դուրս է եկել Պետրոս Առաջինի հրամանագիրը, որի համաձայն՝ այստեղ կառուցվելու է երկաթի գործարան՝ ապագա քաղաքի հիմքը<ref>{{Книга|автор = Шевалёв В. П. |часть = |заглавие = Каменские Пушки в истории Отечества |оригинал = |ссылка = |ответственный = |издание = |место = Каменск-Уральский |издательство = Каменск-Уральская типография |год = 2006 |том = |страницы = |страниц = 302 |серия = |isbn = 5-89325-066-4 |тираж =}}</ref>, 1701 թվականի հոկտեմբերի 15-ին ձուլվել է առաջին չուգունը: Դա Ուրալի չուգունի առաջին ձուլարանն էր<ref name="kbook1" />: 18-19 դարերում նոր մոտ գտնվող բնակավայրը կոչվել է Կամենսկիի գործարան։
 
1774 թվականի հունվարին Կամենսկիի գործարանը հայտնվել է խոշոր գյուղացիական ապստամբության գոտում՝ Եմելյան Պուգաչովի ղեկավարությամբ։ 500 հոգուց բաղկացած ջոկատը, որը կազմավորվել է ատաման Չիրի կողմից, ապստամբների աջակցությամբ 1774 թվականի հունվարի 10-ին գրավել է գործարանը։ Կամենսկի զինվորները պուգաչևցիների համար օգտագործելձուլել են տասը թնդանոթներթնդանոթ և մոտ երեք հարյուր պուդերիփութ միջուկներարկեր<ref name="kbook1" /><ref name="ikar" />։ 1774 թվականի մարտի 3-ին թագավորական գունդը ջախջախել է ապստամբների երկհազարանոց ջոկատը և վերադարձրել է գանձարանի գործարանը։ Քաղաքում փողոցներից մեկը կոչվում է Պուգաչովի անունով, իսկ Օվսյաննիկովի փողոցի և «Երեք քարանձավներ» ճամբարի միջև Հին Կամենսկում տեղակայված է Չիրով լոգըձորակը, որտեղ տեղակայված է եղել ատաման Չիրի ջոկատը<ref>{{Cite web |url=http://semantic.uraic.ru/object/objectedit.aspx?object_id=9717&project=1 |title=Информация о Свердловской области и Урале: Чиров Лог |accessdate=2014-02-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141006072739/http://semantic.uraic.ru/object/objectedit.aspx?object_id=9717&project=1 |archivedate=2014-10-06 |deadlink=no }}</ref>: ԼոգիՁորի բերանըելանցքը բնության պատմական հուշարձան է:
 
=== Բնակատեղիների զարգացումը 19-րդ դարում ===
1825-1829 թվականներին ապագա քաղաքի կերպարը արմատապես փոխվել է<ref name="Book1">{{Книга|автор = С. И. Гаврилова, Л. В. Зенкова, А. В. Кузнецова, А. Ю. Лесунова. |часть = |заглавие = Памятники архитектуры Каменска-Уральского |оригинал = |ссылка = |ответственный = |издание = |место = Екатеринбург |издательство = Банк культурной информации |год = 2008 |том = |страницы = |страниц = 92 |серия = |isbn = 978-5-7851-0687-1 |тираж =}}</ref>։ Քաղաք ժամանած Ուրալի լեռնագործների գլխավոր ճարտարապետ Մ. Պ. Մալախովի նախագծերով իրականացվել է Կամենսկի գործարանի վերակառուցումը. կառուցվել են երկու նոր դոմեններ, գործարանային կառավարման շենք, պահեստներ, հիվանդանոց, վերակառուցվել է քաղաքի գլխավոր տաճարը:
 
Գործարանի աշխատակիցներն ընդմիշտ ամրագրվել են գործարաններին և իրավունք չեն ունեցել լքել դրանք։ Գործարանի աշխտակիցների համար ամրությանճորտատիրական իրավունքի չեղարկումը տեղի է ունեցել երկու տարի ավելի ուշ, քան Ռուսաստանում, 1863 թվականի նոյեմբերի 30-ին, երբ լույս է տեսել «Պերմի մարզի և Կամիշլովի նահանգի Կամենսկի շրջանի կանոնադրական պատվոգիրըկանոնագիրը և նրան վերագրվող Բայնովսկու և Կրասնոգորսկու երկու գյուղերը<ref name="kbook1" />»:
 
1885 թվականին Կամենսկի գործարանը երկաթուղային հաղորդումով միացվել է Տրանսսիբիրյան մայրուղի կառուցող Բոգդանովիչի կայանի հետ։ Սկզբնապես կայանը կոչվոել է Օստրովսկայա՝ ի պատիվ Ուրալի երկաթուղու առաջին ղեկավար Ն. Ս. Օստրովսկու, ապա վերանվանվել է Սինարի:
 
=== 20-րդ դարի առաջին կես ===
1923 թվականի հոկտեմբերի 1-ին Կամենսկի գործարանը վերանորոգման է դրվել, իսկ 1926 թվականի ապրիլին՝ փակվել «Գորմետի» որոշմամբ<ref name="kbook1" />։ Դրա պատճառ են դարձել հնացած սարքավորումները և վառելիքի բացակայությունը։ Գործարանը աշխատել է գրեթե 225 տարի։ Վերջին տարիներին Կամենսկի գործարանի կողմից արտադրվող արտադրատեսակներից մեկը եղել է թուջե ջրատար խողովակները։ Խողովակների պահանջարկը, փորձառու աշխատողների և հարմարավետ տրանսպորտային ուղիների առկայությունը պայմանավորել է այն փաստը, որ 1931 թվականի ապրիլի 3-ին որոշում է կայացվել Կամենսկում («Սինարսկայա» երկաթուղային կայարանի շրջանում<ref name="Sinara">{{Книга|автор = А. И. Грамолин, Э. А. Коридоров. |часть = |заглавие = Синара: судьба и слава. Документальное повествование в исторических узлах |оригинал = |ссылка = |ответственный = |издание = |место = Екатеринбург |издательство = ООО «Средне-Уральское книжное издательство. Новое время» |год = 2004 |том = |страницы = 232 |страниц = 256 |серия = |isbn = 5-96714-008-7 |тираж =}}</ref>) խողովակայինխողովակների գործարան կառուցելու մասին։ 1934 թվականին Սինարի խողովակների գործարանը շահագործման է հանձնվել։
 
1930-ական թվականներին Կամենսկը դարձել է Ուրալի խոշոր արդյունաբերական կենտրոն։ Երկրաբանահետախուզական խմբաքանակը, որը 1929 թվականին սկսել է աշխատել Կամենսկում, հետազոտել է երկաթի հանքաքարի, քարածխի, տորֆի, կրաքարի, շինարարական ավազի լցակույտերըհանքաշերտերը, ինչպես նաև հայտնաբերել է ալյումինե բոքսիտ հանքաքար: 1932 թվականի դեկտեմբերի 3-ին աշխատանքի և պաշտպանության խորհուրդը որոշում է կայացրել Կրասնայա Գորկա գյուղի շրջանում Ուրալի ալյումինի գործարանի կառուցման մասին։ 1939 թվականի սեպտեմբերի 5-ին Ուրալի ալյումինե գործարանը թողարկվել է<ref name="ikar" />։
 
Բնակավայրը այլևս չիչէր ասոցացվում միակմիակ՝ Կամենսկ գործարանի հետ և կրում է կարճ անվանում՝ Կամենսկ, 1935 թվականի ապրիլի 20-ին այն ձեռք է բերել քաղաքի կարգավիճակ: 1940 թվականի հուլիսի 6-ին ՌԽՖՍՀ Գերագույն Խորհրդի Նախագահության հրամանագրով՝ Կամենսկն առանձնացվել է շրջանի կազմից և դասակարգվել է քաղաքների մարզային ենթակայությանը՝ ստանալով Կամենսկ Ուրալսկի անվանումը<ref>ГАСО(ф) Ф. Р-160. Оп. 1. Д. 13. Л. 192</ref>: 1942 թվականի հունիսի 16-ին ՌԽՖՍՀ Գերագույն Խորհրդի Նախագահության հրամանագրով՝ Կամենսկ Ուրալսկ քաղաքը և Կամենսկի շրջանը Չելյաբինսկի մարզի կազմից փոխանցվել են Սվերդլովսկու մարզին<ref name="gaso">{{cite web |url=http://gaso-ural.ru/справочник-по-административно-территориальному-делению/24-нса/атд/57-каменск-уральский |title=ГАСО, Справочник по административно-территориальному делению |accessdate=2018-10-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130511050513/http://gaso-ural.ru/%D1%81%D0%BF%D1%80%D0%B0%D0%B2%D0%BE%D1%87%D0%BD%D0%B8%D0%BA-%D0%BF%D0%BE-%D0%B0%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%B2%D0%BD%D0%BE-%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D1%83-%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8E/24-%D0%BD%D1%81%D0%B0/%D0%B0%D1%82%D0%B4/57-%D0%BA%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%81%D0%BA-%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9 |archivedate=2013-05-11 |deadlink=yes }}</ref>:
 
==== Հետպատերազմյան տարիներ ====
1944 թվականի մայիսի 5-ին ավարտվել Կամենսկ Ուրալսկիի մետալուրգիական գործարանի շինարարությունը<ref name="kumz1">{{Книга|автор = Котлов А. Н. |часть = |заглавие = Дорога длиною в жизнь |оригинал = |ссылка = |ответственный = |издание = |место = |издательство = Каменск-Уральский |год = 1995 |том = |страницы = |страниц = 240 |серия = |isbn = |тираж =}}</ref><ref name="kumz2">{{Книга|автор = Котлов А. Н. |часть = |заглавие = Каменск-Уральский металлургический завод: 60 |оригинал = |ссылка = |ответственный = |издание = |место = |издательство = Каменск-Уральский |год = 2004 |том = |страницы = |страниц = 300 |серия = |isbn = 5-7525-1213-1 |тираж =}}</ref>: Պատերազմից հետո քաղաքի ինդուստրացումը շարունակվել է մետալուրգիայի և մեքենաշինության՝ այստեղ մնացած տարհանված ձեռնարկությունների հաշվին։ Քաղաքը Եկատերինբուրգից և Նիժնի Տագիլից հետո դարձել է երկրորդն ըստ նշանակության և բնակչության թվի:
 
Ավիացիոն բարձրաչափերի արդյունաբերական թողարկման համար 1949 թվականին քաղաքում սկսվել է խոշոր ռադիոծածկույթիռադիոգործարանի շինարարությունը («Հոկտեմբեր» ՓԲԸ) և Ուրալի նախագծակոնստրուկտորականնախագծային կոնստրուկտորական «Դետալ» բյուրոն (նախկինում կոչվում էր ՕԿԲ-379)<ref>{{cite web|url=http://www.neywa.ru/cgi-bin/articles/view.cgi?id=1|title=ФГУП ПО «Октябрь», о предприятии|accessdate=2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111126003521/http://www.neywa.ru/cgi-bin/articles/view.cgi?id=1|archivedate=2011-11-26|deadlink=no}}</ref>: 1951 թվականի սեպտեմբերին ռադիոտեղորոշիչ գործարանումռադիոգործարանում թողարկվել է առաջին արտադրանքը<ref name="ikar" />։
 
1957 թվականին ցանկացած այլ քաղաքից ավելի շատ տուժել է «Քիշտյան վթար»Կիշտիմի միջուկային վթարից։
 
1960 թվականին առաջին հերթին ձեռնարկությունների կարիքների համար սկսվել է քաղաքի գազիֆիկացումըգազաֆիկացումը<ref name="ikar" />։
 
1963 թվականի փետրվարի 1-ին Կամենսկ Ուրալսկի քաղաքի աշխատավորների խորհուրդը հանձնվել է Սվերդլովսկի մարզային աշխատավորների պատգամավորների խորհրդին<ref>{{cite web|url=https://ipravo.info/sssr1/law78/734.htm|title=Об укрупнении сельских районов, образовании промышленных районов и изменении подчинённости районов и городов Свердловской области - Российский Правовой Портал|author=ipravo.info|publisher=ipravo.info|lang=ru|accessdate=2018-05-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180520192925/https://ipravo.info/sssr1/law78/734.htm|archivedate=2018-05-20|deadlink=yes}}</ref>:
 
1970 թվականին քաղաքի ռադիոէլեկտրոնային արդյունաբերությունը համալրվել է ավիացիոն և տիեզերական տեխնիկայի «ԻսեթԻսետ» էլեկտրական միակցիչների գործարանում։
 
1980-ականներին և 1990-ականներին քաղաքում նոր արդյունաբերական ձեռնարկություններ չեն հայտնվել։ Գոյություն ունեցող գործարանները աստիճանաբար ավելացնում էին արտադրության ծավալները, կառուցվում էին նոր արտադրամասեր, ներմուծվում ավտոմատացում, յուրացվում էին նոր արտադրատեսակներ (հատկապես՝ ժողովրդական սպառման ապրանքներ)<ref name="Sinara" /><ref name="kumz1" /><ref name="kumz2" />։ 1990-ականներին Կրասնոգորսկի շրջանի արևմտյան ծայրամասում կառուցվել է «Յուժնի» նոր խոշոր բնակելի թաղամաս:
ԽՍՀՄ-ի փլուզումից հետո քաղաքի կարկտահարող ձեռնարկությունները նոր խնդրի են բախվել. արտադրանքը, որը միշտ չի բավականացրել նույնիսկ պետական պլանը գերակատարելու դեպքում, իրացում չէր գտնում։ Երեկվա գնորդները չէին կարող վճարել արդեն մատակարարված ապրանքների համար, այստեղից հումքի և աշխատավարձի վճարման գումար չկար<ref name="Sinara" /><ref name="kumz1" />։
 
1992 թվականին սկսվել է քաղաքի գործարանների սեփականաշնորհման գործընթացը<ref name="Sinara" /><ref name="kumz1" />։ Նա ուղեկցվել է աշխատավարձի ուշացումով, աշխատողների կրճատմամբ, աշխատանքային շաբաթվա կրճատմամբ։ Մանկապարտեզները, հանգստյան ճամբարները, մարզական կառույցները գործարանները փոխանցվել են քաղաքապետարանին, որը չի կարողացել հաղթահարել իրենց ֆինանսավորումը։ Բնակչության թվաքանակն այս տարիներին սկսել է նվազել, ինչը կապված էր ոչ միայն բնական նվազման, այլև աշխատանքի որոնման նպատակով քաղաքից արտագաղթի հետ։ Քաղաքի մոտակայքում մեծ թվով նոր կոլեկտիվ այգիներ և բանջարանոցներ են հայտնվել<ref name="Sinara" />:
 
Զարգացման խթան են ստացել մանր առևտուրը և սպասարկման ոլորտը։ Փողոցների խաչմերուկներում, կանգառներում հայտնվել են մեծ երկաթե տուփերի տեսքով կանգնած առևտրական կետեր՝ փոքր փորվածվանդակաճաղով պատված պատուհաններով։ Իրենց ներկայացուցչությունները քաղաքում ունեցել են ֆինանսական հսկաներ MMM-ը, «Հոպյոր Ինվեսթը», «Ռուսական տուն Սելենգան» և այլն:
 
Հայտնվել է առաջին կաբելային հեռուստատեսությունը և քաղաքում առաջին հեռուստաընկերությունը՝ «Փաստը»։
2001 թվականին տեղի են ունեցել քաղաքի 300-ամյակի մասշտաբային տոնակատարություններ, որոնք ուղեկցվել են համերգներով, պարահանդեսով, հրավառությամբ<ref name="kbook3">{{Книга|автор = |часть = |заглавие = Каменск-Уральский. 1701—2001 |оригинал = |ссылка = |ответственный = Постников С. П. |издание = |место = Екатеринбург |издательство = Издательство Академкнига |год = 2001 |том = |страницы = |страниц = 128 |серия = |isbn = 5-93472-055-4 |тираж =}}</ref>: Նաև այս առիթով տարիներ ի վեր առաջին անգամ տեղի է ունեցել տների ֆասադների, ասֆալտի ծածկույթի նորոգում։
 
Բացվել են խոշոր առևտրային և առևտրա-ժամանցային կենտրոններ՝ «Տուն» (մինչև 2009 թվականը՝ «Կետ»), «Նարինջ-CityՍիթի»<ref>{{cite web|url=http://www.apelsincity.ru/|title=Апельсин City, официальный сайт|accessdate=2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110917053834/http://www.apelsincity.ru/|archivedate=2011-09-17|deadlink=yes}}</ref> (այժմ՝ «Մեգամարտ»), «Օկտյաբրսկի», «Մեգամարտ», «Ջազ», ավտոսրահներ:
 
2008 թվականից սկսված ֆինանսական ճգնաժամն առաջին հերթին հարված է հասցրել բանկային ոլորտին և մետալուրգիայի ձեռնարկություններին («ՈՒԱԶ», «ԿՈՒՄԶ», «ՍինԹԶ», «ԿՈՒԶՈՑՄ»): Արդեն նոյեմբերին նրանք հայտարարել են հաստիքների կրճատման մասին, իսկ «ԿՈՒԶՈՑՄ»-ն ու «ՈՒԱԶ»-ը փակման վտանգի տակ էին։ Դրանից հետո կրճատման մասին հայտարարել են «Հոկտեմբեր»-ը, «Գործարան ԻսեթԻսետ» ԲԲԸ-ն, ինչպես նաև ավելի փոքր ձեռնարկություններ:
 
2010 թվականի դեկտեմբերի 28-ին «ՍինԹԶ» արդյունաբերական հրապարակում բացվել է «ՏՄԿ-ԻՆՈՔՍ» և «Ռոսնանո» նոր համատեղ ձեռնարկությունը՝ նանոտեխնոլոգիաների օգտագործմամբ չժանգոտվող խողովակների արտադրության համար<ref>{{cite web|url=http://www.kamensk-uralskiy.ru/vlast/mestnoe-samoupravlenie/administracia/press-slugba/daidgest/yr2010/mn12/dy28/13429/|title=Моногород осваивает нанотехнологии|accessdate=2010|archiveurl=https://archive.today/20120803081634/http://www.kamensk-uralskiy.ru/vlast/mestnoe-samoupravlenie/administracia/press-slugba/daidgest/yr2010/mn12/dy28/13429/|archivedate=2012-08-03|deadlink=no}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.regnum.ru/news/economy/1361295.html|title=REGNUM:Свердловская область и "Роснано" заключат соглашение на 1,7 млрд руб.|accessdate=2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140828222018/http://www.regnum.ru/news/economy/1361295.html|archivedate=2014-08-28|deadlink=no}}</ref>:
== Վարչական բաժանում ==
{{Հիմնական հոդված|Կամենսկ Ուրալսկիի վարչական բաժանում}}
Քաղաքը բաժանվում է երկու ներքաղաքական (վարչական) շրջանների՝ Սինարի և Կրասնոգորսկի<ref name=ustav/><ref>{{Cite web |url=http://docs.cntd.ru/document/895280236 |title=Устав Свердловской области |accessdate=2017-06-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170703025902/http://docs.cntd.ru/document/895280236 |archivedate=2017-07-03 |deadlink=no }}</ref>, որոնք համապատասխանաբար գտնվում են ԻսեթիԻսետի ափերին:
 
Կամենսկ Ուրալսկին հանդիսանում է համայնքային կազմավորում Կամենսկ Ուրալսկի վարչական կենտրոնը, որը քաղաքից բացի իր մեջ ներառում է նաև 5 գյուղ<ref name=ustav>{{Cite web |url=http://www.kamensk-uralskiy.ru/vlast/mestnoe-samoupravlenie/administracia/ustav/ |title=Устав МО Каменск-Уральский |accessdate=2012-04-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120427172412/http://www.kamensk-uralskiy.ru/vlast/mestnoe-samoupravlenie/administracia/ustav/ |archivedate=2012-04-27 |deadlink=no }}</ref>:
 
== Իշխանության մարմիններ ==
Քաղաքային իշխանության ներկայացուցչական մարմինը քաղաքային դուման է, որը բաղկացած է 25 պատգամավորներից, որոնք ընտրվում են միամանդաթմիամանդատ շրջաններում<ref>{{cite web|url=http://old.kamensk-uralskiy.ru/vlast/mestnoe-samoupravlenie/administracia/ustav/|title=Официальный портал Каменска-уральского // Устав муниципального образования город Каменск-Уральский, п. 2 ст. 21|accessdate=2016-02-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304073222/http://old.kamensk-uralskiy.ru/vlast/mestnoe-samoupravlenie/administracia/ustav/|archivedate=2016-03-04|deadlink=no}}</ref>։ ՊաշտպանությանՏեղական նախարարությանինքնակառավարման ղեկավարն ընտրվում է քաղաքային դումայի պատգամավորների կողմից՝ 5 տարի ժամկետով։ 2016 թվականի մարտի 11-ին քաղաքի ղեկավարի պաշտոնում քաղաքային դումայի պատգամավորների կողմից ընտրվել է Սվերդլովսկի մարզի էներգետիկայի և ԺԿԽբնակարանային տնտեսության նախարարի առաջին տեղակալ Շմիկով Ալեքսեյ Վիկտորովիչը<ref>{{cite web|url=http://old.kamensk-uralskiy.ru/vlast/mestnoe-samoupravlenie/glava|title=Официальный портал Каменска-уральского // Глава города|accessdate=2016-03-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160315160939/http://old.kamensk-uralskiy.ru/vlast/mestnoe-samoupravlenie/glava/|archivedate=2016-03-15|deadlink=no}}</ref>՝ այդ պաշտոնում փոխարինելով Միխայիլ Սեմենի Աստախովին, ով այդ պաշտոնը զբաղեցրել էր 2008 թվականից<ref>{{cite web|url=http://old.kamensk-uralskiy.ru/vlast/mestnoe-samoupravlenie/glava|title=Официальный портал Каменска-уральского // Глава города|accessdate=2016-02-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160310064313/http://old.kamensk-uralskiy.ru/vlast/mestnoe-samoupravlenie/glava|archivedate=2016-03-10|deadlink=no}}</ref>։ Մինչ այդ, այդ պաշտոնը 1996 թվականից զբաղեցրել էր Վիկտոր Վասիլիևիչ Յակիմովը, որն այժմ Կամենսկի թիվ 14 ընտրատարածքից Սվերդլովսկի մարզի Օրենսդիր ժողովի պատգամավոր է։ Ընտրվել է 2016 թվականի սեպտեմբերի 18-ին<ref>{{cite web|url=http://sverdlovsk.er.ru/persons/4748/|title=Кто есть кто // Якимов Виктор Васильевич|accessdate=2016-02-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160302051654/http://sverdlovsk.er.ru/persons/4748/|archivedate=2016-03-02|deadlink=no}}</ref>։
 
== Տնտեսություն ==
* Գունավոր մետալուրգիայի ձեռնարկություններում («ԿՈՒԶՈՑՄ», «ՈՒԱԶ-ՍՈՒԱԼ» ԲԲԸ՝ «ՍՈՒԱԼ» ԲԲԸ մասնաճյուղ, «ԿՈՒՄԶ» ԲԲԸ) ստեղծվել է փողային, պղնձի, բրոնզի, ալյումինե, լիթիումային և մագնեզիումի համաձուլվածքներից պատրաստված արտադրատեսակների, թեթևաձույլ հորատման խողովակների արտադրություն, արտադրվում են առաջնային ալյումին, կավահող, բյուրեղային [[սիլիցիում]]։
*Սև մետալուրգիայի ձեռնարկությունը՝ «ՍինԹԶ» ԲԲԸ-ն մասնագիտանում է նավթագազային համալիրի խողովակների վրա, որոնք կազմում են նրա ամբողջ արտադրության մինչև 70 տոկոսը: Դրանից բացի արտադրվել են պողպատե սառը և տաք ձևավորված խողովակներ:
* Մեքենաշինության և մետաղամշակման ձեռնարկությունները («Հոկտեմբեր» ՓԲԸ, «Ուրալէլեկտրոմաշ» ՓԲԸ, «ԿՈՒԼԶ» ԲԲԸ, «Ուրալտեխմաշ» ՓԲԸ, «ԻսեթԻսետ գործարան» ԲԲԸ) թողարկում են ռադիո-բարձրաչափեր, ռադիոլոկացիոն սարքավորումներ, կենցաղային ռադիոէլեկտրոնիկա, Էլեկտրաշարժիչներ, էլեկտրական միակցիչներ, ջեռուցման համակարգեր, թուջե և գունավոր ձուլման նյութ:
* [[Սննդի արդյունաբերություն|Սննդի արդյունաբերությունը]] ներկայացված է հետևյալ ձեռնարկություններով՝ «Կամենսկ Ուրալսկի հացի կոմբինատ» ԲԲԸ, «Կրասնոգորսկոյե» ՍՊԸ, «Լակոմկա» ՍՊԸ, որտեղ արտադրում են հրուշակեղեն:
* Շինանյութի ձեռնարկություններում («Սինարսկի շինանյութի գործարան» ՍՊԸ, «Կամենսկ Ուրալսկի շինանյութի գործարան» ՍՊԸ, «Si Mat» ԲԲԸ, «Կամենսկ-Ստալկոնստրակցիա» ԲԲԸ, «Ստրոյմոնտաժկոնստրակցիա» ԲԲԸ) տեղական հումքից պատրաստվում են աղյուսներ, երկաթբետոնե սալիկներ, փայտե և մետաղական կոնստրուկցիաներ:
|-
|Ուրալի ալյումինի գործարան
|ԻսեթԻսետ գետի վրայով երկաթուղային կամուրջ
|Տեսարան դեպի Բայնովի կամուրջը և Կրասնոգորսկի շրջանը
|}
* 3 մշակույթի պալատ («ԴԿ Ուազա», «Մետալուրգ», «Պատանեկություն»), ինչպես նաև «Սովրեմեննիկ» ժամանցի կենտրոն, սոցիալ-մշակութային կենտրոն և մանկական մշակութային կենտրոն,
* Ի. Յա. Ստյաժկինի անվան երկրագիտական թանգարան<ref>{{cite web|url=http://kraeved-museum.narod.ru/index.html|deadlink=yes|title=Сайт краеведческого музея города Каменска-Уральского им. И.Я. Стяжкина|accessdate=2010|archiveurl=|archivedate=}}</ref>,
*Շևելաև Վլադիմիր Պետրովիչի անվան գեոլոգիականերկրաբանական թանգարան,
* Ցուցասրահ,
* Ձեռնարկությունների պատմության մի քանի թանգարաններ,
* Մի քանի քաղաքային այգիներ, պուրակներ և շատրվաններ:
 
Նախկինում գործող «ԻսեթԻսետ» (վերակառուցվել է ուսումնական հաստատության) և «Հոբելյանական» (կառուցվել է 1968 թվականին<ref name="letopis" />) կինոթատրոնները փակվել են: «Երիտասարդական» կինոթատրոնը վերասարքավորվել է ժամանցի կենտրոնի:
 
Քաղաքում աշխատում են երկու 3D կինոթատրոններ։
 
Այսօր քաղաքում աշխատում են ՌԴ մշակույթի 13 մշակույթի վաստակավոր աշխատողներգործիչներ, ՌԴ 3 վաստակավոր արտիստներ, ՌԴ արվեստի 1մեկ վաստակավոր գործիչ: Կամենսկ Ուրալսկիի թատրոնի բեմում դրաման ծառայում է Ռուսաստանի ժողովրդական արտիստ Ալեքսանդր Ալեքսեևիչ Իվանովի արվեստին<ref name="409-2008">{{cite web|url=http://document.kremlin.ru/doc.asp?ID=044867|title=Почётное звание присвоено указом президента России № 409 от 26 марта 2008 года|accessdate=2009|archiveurl=https://archive.today/20130113152645/http://document.kremlin.ru/doc.asp?ID=044867|archivedate=2013-01-13|deadlink=yes}}</ref>:
 
Քաղաքի անվան հետ կապված են մի շարք բաներփաստերր ու իրադարձություններ. այդպես, Կամենսկ Ուրալսկի անունը կրել է «Սամոտլոր» տիպի նավթատար տանկեր ծովափնյա նավագնացության համար, որն իջեցվելջուրն է ջրիիջեցվել վրա 1977 թվականի հուլիսի 7-ին։ Դեդվեյթ տանկերաննՏանկերի իրտարողությունն մեջ պահելեղել է 7 725 տ: Նավը տնօրինվելօգտահանել են է 2006 թվականին<ref>{{cite web|url=http://data.oceaninfo.ru/meta/vessels/index.jsp?query=%EA%E0%EC%E5%ED%F1%EA-%F3%F0%E0%EB%FC%F1%EA%E8%E9&country=&org=&dept=&type=184&req=&action=searchShips|title=Танкер «Каменск-Уральский»|accessdate=2009}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.riverfleet.ru/ships/cargo/samotlor/index.shtm|deadlink=yes|title=Танкер типа «Самотлор»|accessdate=2009|archiveurl=https://www.webcitation.org/618U0WNrh?url=http://www.riverfleet.ru/ships/cargo/samotlor/index.shtm|archivedate=2011-08-22}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.seanews.ru/news/news.asp?newsID=24893|title=ПМП продаёт очередной танкер на металлолом|accessdate=2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160602110041/http://www.seanews.ru/news/news.asp?newsID=24893|archivedate=2016-06-02|deadlink=yes}}</ref>, իսկ Մենդիկարինսկի շրջանում Ղազախստանի Կոստանայի մարզում կա Կամենսկ Ուրալսկի գյուղ (825 բնակիչ<ref>{{cite web|url=http://mendikara.kostanay.kz/rus/modules.php?name=Html_Content&op=page&folder=3&contentsite=kam.htm|deadlink=yes|title=Мендыкаринский район. Каменскуральский сельский округ|accessdate=2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071209033034/http://mendikara.kostanay.kz/rus/modules.php?name=Html_Content|archivedate=2007-12-09}}</ref>), որը հայտնվելառաջացել է սովխոզից, որըև կազմակերպվել էր քաղաքի ձեռնարկությունների շեֆիշեֆության ներքո:
 
== Ծանոթագրություններ ==